UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wypełnić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. pełnić

1. o naczyniu

Definicja

stać się pełnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • hala, sala, świątynia, widownia wypełniła się; trybuny wypełniły się
  • wypełnić się gośćmi, tłumem; łzami, wodą
  • wypełnić się po brzegi

Cytaty

Kiedy tylko wyrzekł drżącym głosem swoją skargę, jego ogromne orzechowe oczy natychmiast wypełniły się łzami.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Cały budynek momentalnie wypełnił się gęstym i gryzącym dymem.

źródło: NKJP: Tomasz Wosk: Ich dom zamienił się w pogorzelisko, Sztafeta, 2008-03-13

W niedzielę 22 października plac przed bazyliką św. Piotra znów wypełnił się ludźmi do ostatniego miejsca.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Stara zaniedbana sala szkolna wypełniła się chórem dziecięcych głosików.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Strona szybko wypełni się, więc zaczniesz pisać na drugiej. Trzeciej. Czwartej. I kolejnej.

źródło: NKJP: Mariusz Ludwiński, Renata Ludwińska: e-biznes.pl poleca!, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnię się
wypełnimy się
2 os. wypełnisz się
wypełnicie się
3 os. wypełni się
wypełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłem się
+(e)m się wypełnił
wypełniłam się
+(e)m się wypełniła
wypełniłom się
+(e)m się wypełniło
wypełniliśmy się
+(e)śmy się wypełnili
wypełniłyśmy się
+(e)śmy się wypełniły
2 os. wypełniłeś się
+(e)ś się wypełnił
wypełniłaś się
+(e)ś się wypełniła
wypełniłoś się
+(e)ś się wypełniło
wypełniliście się
+(e)ście się wypełnili
wypełniłyście się
+(e)ście się wypełniły
3 os. wypełnił się
wypełniła się
wypełniło się
wypełnili się
wypełniły się

bezosobnik: wypełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnijmy się
wypełńmy się
2 os. wypełnij się
wypełń się
wypełnijcie się
wypełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłbym się
bym się wypełnił
wypełniłabym się
bym się wypełniła
wypełniłobym się
bym się wypełniło
wypełnilibyśmy się
byśmy się wypełnili
wypełniłybyśmy się
byśmy się wypełniły
2 os. wypełniłbyś się
byś się wypełnił
wypełniłabyś się
byś się wypełniła
wypełniłobyś się
byś się wypełniło
wypełnilibyście się
byście się wypełnili
wypełniłybyście się
byście się wypełniły
3 os. wypełniłby się
by się wypełnił
wypełniłaby się
by się wypełniła
wypełniłoby się
by się wypełniło
wypełniliby się
by się wypełnili
wypełniłyby się
by się wypełniły

bezosobnik: wypełniono by się

bezokolicznik: wypełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wypełniwszy się

gerundium: wypełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wypełnienie się
wypełnienia się
D. wypełnienia się
wypełnień się
C. wypełnieniu się
wypełnieniom się
B. wypełnienie się
wypełnienia się
N. wypełnieniem się
wypełnieniami się
Ms. wypełnieniu się
wypełnieniach się
W. wypełnienie się
wypełnienia się

odpowiednik aspektowy: wypełniać się

Składnia

Rznieżywotny + wypełnić się +
(KIM/CZYM)

2. o człowieku

Definicja

zacząć silnie odczuwać emocje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napełnić się, przepełnić się

Cytaty

Jego myśli wypełniły się radością.

źródło: NKJP: Internet

Serce dziewczyny wypełniło się strachem. Nie mogła uwierzyć w to, że jej długo skrywana tajemnica wyszła na jaw.

źródło: Internet

Oczy kibiców zwróciły się zatem na kolejny sezon, a serca wypełniły się nadziejami.

źródło: NKJP: Znów ktoś inny, Dziennik Polski, 2002-04-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnię się
wypełnimy się
2 os. wypełnisz się
wypełnicie się
3 os. wypełni się
wypełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłem się
+(e)m się wypełnił
wypełniłam się
+(e)m się wypełniła
wypełniłom się
+(e)m się wypełniło
wypełniliśmy się
+(e)śmy się wypełnili
wypełniłyśmy się
+(e)śmy się wypełniły
2 os. wypełniłeś się
+(e)ś się wypełnił
wypełniłaś się
+(e)ś się wypełniła
wypełniłoś się
+(e)ś się wypełniło
wypełniliście się
+(e)ście się wypełnili
wypełniłyście się
+(e)ście się wypełniły
3 os. wypełnił się
wypełniła się
wypełniło się
wypełnili się
wypełniły się

bezosobnik: wypełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnijmy się
wypełńmy się
2 os. wypełnij się
wypełń się
wypełnijcie się
wypełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłbym się
bym się wypełnił
wypełniłabym się
bym się wypełniła
wypełniłobym się
bym się wypełniło
wypełnilibyśmy się
byśmy się wypełnili
wypełniłybyśmy się
byśmy się wypełniły
2 os. wypełniłbyś się
byś się wypełnił
wypełniłabyś się
byś się wypełniła
wypełniłobyś się
byś się wypełniło
wypełnilibyście się
byście się wypełnili
wypełniłybyście się
byście się wypełniły
3 os. wypełniłby się
by się wypełnił
wypełniłaby się
by się wypełniła
wypełniłoby się
by się wypełniło
wypełniliby się
by się wypełnili
wypełniłyby się
by się wypełniły

bezosobnik: wypełniono by się

bezokolicznik: wypełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wypełniwszy się

gerundium: wypełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wypełnienie się
wypełnienia się
D. wypełnienia się
wypełnień się
C. wypełnieniu się
wypełnieniom się
B. wypełnienie się
wypełnienia się
N. wypełnieniem się
wypełnieniami się
Ms. wypełnieniu się
wypełnieniach się
W. wypełnienie się
wypełnienia się

odpowiednik aspektowy: wypełniać się

Składnia

bez ograniczeń + wypełnić się +
CZYM

3. o przepowiedni

Definicja

książk. 
nastąpić zgodnie z przewidywaniami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spełnić się

Połączenia

  • los wypełnił się; wola wypełniła się; proroctwo, przeznaczenie wypełniło się

Cytaty

W Jezusie Chrystusie wypełniły się wszystkie obietnice i zapowiedzi Boga.

źródło: NKJP: Tadeusz Loska: Wszystkie moje źródła są w Tobie: nabożeństwa eucharystyczne: godziny święte-spotkania modlitewne, 1999

Oby jej ostatnia zwrócona do mnie prośba wypełniła się w modlitwach wielu czytelników tych wyznań obficiej, niżby się mogła wypełnić w moich tylko modlitwach.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Przekleństwo starej władczyni ma moc wyroku przeznaczenia, wyroku, który wypełni się wbrew rozpaczliwym staraniom matki, by zdjąć klątwę z syna.

źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik (red.): Gotycyzm i groza w kulturze, 2003

Po przeczytaniu fragmentu Jezus stwierdza, że dziś wypełniły się słowa proroctwa.

źródło: NKJP: Janina Wróblewska: Nowe nauczanie religii, NTN Kartuzy, 2011

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnię się
wypełnimy się
2 os. wypełnisz się
wypełnicie się
3 os. wypełni się
wypełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłem się
+(e)m się wypełnił
wypełniłam się
+(e)m się wypełniła
wypełniłom się
+(e)m się wypełniło
wypełniliśmy się
+(e)śmy się wypełnili
wypełniłyśmy się
+(e)śmy się wypełniły
2 os. wypełniłeś się
+(e)ś się wypełnił
wypełniłaś się
+(e)ś się wypełniła
wypełniłoś się
+(e)ś się wypełniło
wypełniliście się
+(e)ście się wypełnili
wypełniłyście się
+(e)ście się wypełniły
3 os. wypełnił się
wypełniła się
wypełniło się
wypełnili się
wypełniły się

bezosobnik: wypełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wypełnijmy się
wypełńmy się
2 os. wypełnij się
wypełń się
wypełnijcie się
wypełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wypełniłbym się
bym się wypełnił
wypełniłabym się
bym się wypełniła
wypełniłobym się
bym się wypełniło
wypełnilibyśmy się
byśmy się wypełnili
wypełniłybyśmy się
byśmy się wypełniły
2 os. wypełniłbyś się
byś się wypełnił
wypełniłabyś się
byś się wypełniła
wypełniłobyś się
byś się wypełniło
wypełnilibyście się
byście się wypełnili
wypełniłybyście się
byście się wypełniły
3 os. wypełniłby się
by się wypełnił
wypełniłaby się
by się wypełniła
wypełniłoby się
by się wypełniło
wypełniliby się
by się wypełnili
wypełniłyby się
by się wypełniły

bezosobnik: wypełniono by się

bezokolicznik: wypełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wypełniwszy się

gerundium: wypełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wypełnienie się
wypełnienia się
D. wypełnienia się
wypełnień się
C. wypełnieniu się
wypełnieniom się
B. wypełnienie się
wypełnienia się
N. wypełnieniem się
wypełnieniami się
Ms. wypełnieniu się
wypełnieniach się
W. wypełnienie się
wypełnienia się

odpowiednik aspektowy: wypełniać się

Składnia

Rznieżywotny + wypełnić się +
(w KIM/CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj