UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przedłużyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. długi

1. o linii

Definicja

stać się dłuższym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wydłużyć się
antonimy:  skrócić się

Połączenia

  • kabel, przewód przedłużył się; granica, linia przedłużyła się
  • przedłużyć się o centymetr, o metr, o kilometr

Cytaty

Od uderzenia głową o ścianę denatka mogła doznać obrażenia czaszki [...]. Gdyby do tego doszło, to złamanie takie mogło się przedłużyć w czasie [...] zabiegów, których dokonywał oskarżony.

źródło: NKJP: WYROK Z DNIA 6 MARCA 2007 R., IV KK 372/06

Linia przedłużyła się na północ o dwie kolejne stacje.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przedłużę się
 przedłużymy się
2 os. przedłużysz się
 przedłużycie się
3 os. przedłuży się
 przedłużą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przedłużyłem się
+(e)m się przedłużył
 przedłużyłam się
+(e)m się przedłużyła
 przedłużyłom się
+(e)m się przedłużyło
 przedłużyliśmy się
+(e)śmy się przedłużyli
 przedłużyłyśmy się
+(e)śmy się przedłużyły
2 os. przedłużyłeś się
+(e)ś się przedłużył
 przedłużyłaś się
+(e)ś się przedłużyła
 przedłużyłoś się
+(e)ś się przedłużyło
 przedłużyliście się
+(e)ście się przedłużyli
 przedłużyłyście się
+(e)ście się przedłużyły
3 os. przedłużył się
 przedłużyła się
 przedłużyło się
 przedłużyli się
 przedłużyły się

bezosobnik: przedłużono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przedłużmy się
2 os. przedłuż się
 przedłużcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przedłużyłbym się
bym się przedłużył
 przedłużyłabym się
bym się przedłużyła
 przedłużyłobym się
bym się przedłużyło
 przedłużylibyśmy się
byśmy się przedłużyli
 przedłużyłybyśmy się
byśmy się przedłużyły
2 os. przedłużyłbyś się
byś się przedłużył
 przedłużyłabyś się
byś się przedłużyła
 przedłużyłobyś się
byś się przedłużyło
 przedłużylibyście się
byście się przedłużyli
 przedłużyłybyście się
byście się przedłużyły
3 os. przedłużyłby się
by się przedłużył
 przedłużyłaby się
by się przedłużyła
 przedłużyłoby się
by się przedłużyło
 przedłużyliby się
by się przedłużyli
 przedłużyłyby się
by się przedłużyły

bezosobnik: przedłużono by się

bezokolicznik: przedłużyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przedłużywszy się

gerundium: przedłużenie się

odpowiednik aspektowy: przedłużać się

Składnia

Rznieżywotny + przedłużyć się +
(o CO)

2. o obradach

Definicja

potrwać dłużej, niż planowano lub się spodziewano

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeciągnąć się, wydłużyć się
antonimy:  skrócić się

Połączenia

  • areszt, konflikt, kontrakt, konwent, kryzys, pobyt, proces inwestycyjny, remont, spór, strajk przedłużył się; akcja promocyjna, awaria, ceremonia, choroba, cisza, dzierżawa, gościna, infekcja, kadencja, konferencja, kuracja, narada, czyjaś nieobecność, okupacja, podróż, przerwa, rozprawa, wizyta przedłużyła się; czekanie, milczenie, posiedzenie, przemówienie, spotkanie przedłużyło się; dyskusje, formalności, lekcje, naprawy, negocjacje, obrady, prace, procedury, roboty drogowe, rokowania, rozmowy przedłużyły się
  • przedłużyć się do godziny, do końca miesiąca, do późnego wieczora, do rana, do wiosny
  • przedłużyć się o dzień, o kilka godzin, o tydzień
  • przedłużyć się ponad czyjąś cierpliwość, ponad normę

Cytaty

Wizyta przedłużyła się ponad miarę.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Wyznaczonego dnia doktor Jagódko nie mógł mnie przyjąć, bo go gdzieś wezwano w ważnej sprawie. Moja udręka przedłużyła się o dalszy tydzień.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Władze hinduskiej szkoły planowały, że rozmowa z Polakami zajmie im kilkanaście minut. Przedłużyła się do prawie dwóch godzin.

źródło: NKJP: (MIG): Czekają na Hindusów, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-02-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przedłużę się
 przedłużymy się
2 os. przedłużysz się
 przedłużycie się
3 os. przedłuży się
 przedłużą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przedłużyłem się
+(e)m się przedłużył
 przedłużyłam się
+(e)m się przedłużyła
 przedłużyłom się
+(e)m się przedłużyło
 przedłużyliśmy się
+(e)śmy się przedłużyli
 przedłużyłyśmy się
+(e)śmy się przedłużyły
2 os. przedłużyłeś się
+(e)ś się przedłużył
 przedłużyłaś się
+(e)ś się przedłużyła
 przedłużyłoś się
+(e)ś się przedłużyło
 przedłużyliście się
+(e)ście się przedłużyli
 przedłużyłyście się
+(e)ście się przedłużyły
3 os. przedłużył się
 przedłużyła się
 przedłużyło się
 przedłużyli się
 przedłużyły się

bezosobnik: przedłużono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przedłużmy się
2 os. przedłuż się
 przedłużcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przedłużyłbym się
bym się przedłużył
 przedłużyłabym się
bym się przedłużyła
 przedłużyłobym się
bym się przedłużyło
 przedłużylibyśmy się
byśmy się przedłużyli
 przedłużyłybyśmy się
byśmy się przedłużyły
2 os. przedłużyłbyś się
byś się przedłużył
 przedłużyłabyś się
byś się przedłużyła
 przedłużyłobyś się
byś się przedłużyło
 przedłużylibyście się
byście się przedłużyli
 przedłużyłybyście się
byście się przedłużyły
3 os. przedłużyłby się
by się przedłużył
 przedłużyłaby się
by się przedłużyła
 przedłużyłoby się
by się przedłużyło
 przedłużyliby się
by się przedłużyli
 przedłużyłyby się
by się przedłużyły

bezosobnik: przedłużono by się

bezokolicznik: przedłużyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przedłużywszy się

gerundium: przedłużenie się

odpowiednik aspektowy: przedłużać się

Składnia

Rznieżywotny + przedłużyć się +
(o CO)
Rznieżywotny + przedłużyć się +
(do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN