UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wizjer

Chronologizacja

1824, Konstanty Majeranowski, Historya żon z najpewniejszych kronik, t. 1, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wizjer
wizjery
D. wizjera
wizjeru
wizjerów
C. wizjerowi
wizjerom
B. wizjer
wizjery
N. wizjerem
wizjerami
Ms. wizjerze
wizjerach
W. wizjerze
wizjery

1. w drzwiach

Definicja

otwór w drzwiach, umożliwiający obserwację osoby stojącej po ich drugiej stronie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  judasz
hiperonimy:  otwór

Połączenia

  • wizjer w drzwiach
  • zaklejać wizjer
  • patrzeć, spojrzeć, sprawdzić coś, zobaczyć przez wizjer

Cytaty

Przed otwarciem drzwi należy zawsze sprawdzić przez wizjer lub okno, kto za nimi stoi.

źródło: NKJP: Zanim otworzysz drzwi, zastanów się dobrze, Gazeta Poznańska, 2001-10-03

Zbliżyła się do drzwi i spojrzała przez wizjer.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Kopał w drzwi, kłuł je nożem, na złość potrafił zaklejać plastrem wizjery.

źródło: NKJP: Izabela Jarosz: Może byśmy ją sobie zabili?, Trybuna Śląska, 2002-10-22

2. w zbiorniku

Definicja

otwór, który umożliwia obserwację wnętrza jakiegoś zbiornika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  otwór

Połączenia

  • obserwować coś przez wizjer

Cytaty

W każdej ze ścian drewnianych skrzyń znajdują się wizjery, przez które zajrzeć można do środka [...].

źródło: NKJP: Podglądamy?, Gazeta Radomszczańska, 2009-07-22

Wizjery przepływu służą do obserwacji przepływu cieczy lub materiałów sypkich wewnątrz rurociągu.

źródło: Internet: continentaltrade.com.pl

Składnia

bez ograniczeń + wizjer +
(CZEGO)

3. w aparacie

Definicja

część przyrządu optycznego, w którą patrzy się, żeby ustalić granice obserwowanego obrazu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • wizjer aparatu, kamery, peryskopu, teleskopu

Cytaty

Mężczyzna patrzył przez wizjer aparatu na stos przegniłych desek.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995

W wizjerze kamery pokoje wyglądały jeszcze gorzej niż w rzeczywistości.

źródło: NKJP: Daniel Odija:Kronika umarłych, 2010

Rozbłysły reflektory, zaskrzeczały głośniki, operatorzy przywarli do wizjerów kamer [...].

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2003

Składnia

bez ograniczeń + wizjer +
(CZEGO)

4. w czołgu

Definicja

przyrząd służący do naprowadzania broni palnej na cel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyrząd

Połączenia

  • wizjer czołgu, lufy

Cytaty

Wojenne ruiny widz ogląda przez wizjer lufy czołgu, z perspektywy uwięzionych w pojeździe żołnierzy.

źródło: NKJP: Julita Adamek: Libański koszmar odarty z heroizmu, Polska The Times, 2010-03-09

W ścianach bocznych umieszczone zostały wizjery obserwacyjne zabezpieczone szybami kuloodpornymi, a pod nimi otwory strzelnicze umożliwiające prowadzenie ognia przez załogę wozu.

źródło: NKJP: Pancerny dzik, Dziennik Polski, 2005-05-02

Składnia

bez ograniczeń + wizjer +
(CZEGO)

5. w zbroi

Definicja

ruchoma część hełmu lub kasku do zasłaniania twarzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyłbica
hiperonimy:  osłona

Połączenia

  • wizjer w hełmie

Cytaty

Twarz chroniła zasłona wyposażona w wizjer, dzięki któremu rycerz widział, co dzieje się na polu bitwy.

źródło: Internet: zsunicef.pl

W bitwie pod Grunwaldem miała polec większość braci zakonnych, a jeżeli ta informacja jest prawdziwa, to jakoś trudno przyjąć, że ich wszystkich zabito, wbijając sztylety w wizjery hełmów, co podobno było jedynym w pełni skutecznym sposobem zabicia rycerza w pełnej zbroi.

źródło: Internet: historycy.org

Data ostatniej modyfikacji: 20.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json