UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cięciwa

Chronologizacja

XV w., Bor
1428, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cięciwa
cięciwy
D. cięciwy
cięciw
C. cięciwie
cięciwom
B. cięciwę
cięciwy
N. cięciwą
cięciwami
Ms. cięciwie
cięciwach
W. cięciwo
cięciwy

Pochodzenie

psł. *tętiva 'sznur, lina coś spinające, ściągające'

1. kuszy

Definicja

sprężysta struna łuku lub kuszy, służąca do wyrzucania pocisków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • napięte cięciwy
  • cięciwa kuszy, łuku
  • łęczysko cięciwy
  • cięciwy szczęknęły
  • naciągnąć, napinać, zwalniać cięciwę

Cytaty

Wycelował starannie. Wolno napinana cięciwa dotknęła czubka nosa.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu. Księga III, 2003

Tym razem usłyszał cichy szczęk cięciwy i zobaczył strzałę, wystrzelono ją bowiem tak, by ją widział. Ostro w górę.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Na czele kroczyli łucznicy, napinający właśnie cięciwy do pierwszego strzału.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Ku przerażeniu Genueńczyków okazało się, że namoknięte wodą cięciwy utraciły moc i pociski nie dolatują na normalną odległość.

źródło: NKJP: Sławomir Leśniewski: Pożegnanie z rycerstwem, Polityka, 2006-08-26

2. ulicy

Definicja

linia prosta skracająca drogę przebiegającą łukiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Chcąc skrócić sobie drogę, Smuga postanowił wracać po cięciwie łuku rzeki.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

Tocząc się skrajem szosy, grzebiąc prawą gąsienicą w nie stajałym jeszcze śniegu, znajdzie w końcu przecinkę albo starą zrywkową drogę i umknie w prawo, by wspiąć się na płaski szczyt i zamiast po łuku pojechać po cięciwie.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995

Zawsze jednak wędrowaliśmy prosto od peryferii ku stolicy i z powrotem, promieniście, nigdy po łuku ani po cięciwie.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Potem szosa skręcała w lewo, okrążając zbudowany na wzgórzu kościół. ale Agnus, po cięciwie łuku, szedł prosto dalej wąską uliczką aż do Rynku.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Składnia

bez ograniczeń + cięciwa +
(CZEGO)

3. okręgu

Definicja

mat. 
odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odcinek

Połączenia

  • długość, szerokość cięciwy

Cytaty

[...] pamiętają, jak się ma cięciwa do średnicy i ile wynosi pi.

źródło: NKJP: Joanna Wojciechowska: Edukacja, Gazeta Wyborcza, 1998-04-30

Na przykład Shen Kuo (1031-1095) używał funkcji trygonometrycznych do rozwiązywania problemów matematycznych z cięciwami i łukami.

źródło: NKJP: Internet

Cięciwa łuku jest to odcinek łączący punkt początkowy łuku z jego punktem końcowym.

źródło: NKJP: Andrzej Pikon: INTERsoft IntelliCAD 4.0 PL. Pierwsze kroki, 2003

Składnia

bez ograniczeń + cięciwa +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 12.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json