UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wysunąć się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. sunąć

1. o krześle

Definicja

przemieściwszy się płynnie i bez trudu, przestać się znajdować w jakimś miejscu i stać się całkowicie lub częściowo widocznym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wsunąć się

Połączenia

  • dłoń, noga, ręka wysunęła się
  • wysunąć się do przodu
  • wysunąć się ku przodowi
  • wysunąć się z dłoni
  • wysunąć się błyskawicznie, cicho, nagle, ostrożnie

Cytaty

Lecz teraz, wyjeżdżając z doliny, gdy wschodzące słońce niespodziewanie wysunęło się zza ściany szarych chmur i zakręciło strzępkami mgły, zmierzali do Invercombe, które będzie ich ostatnim bastionem.

źródło: NKJP: Ian R. MacLeod: Dom Burz, Esensja, 2008-04

Z teczki wysunęło się kilka zdjęć.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Z lasu wysunęły się dwa pułki liniowej piechoty rosyjskiej, a za nimi następne.

źródło: NKJP: Szczepan Twardoch: Sternberg, Esensja, 2007-05

W ciepły mrok nocy wysunęły się dwie ciemne sylwetki, ostrożnie przeszły kilkanaście kroków i przystanęły przy zakratowanych okiennicach narożnego kiosku z gazetami.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Grzbietem dłoni dotknął kolana, które wysunęło się spod koca.

źródło: NKJP: Maciej Dajnowski: Promieniowanie reliktowe, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysunę się
wysuniemy się
2 os. wysuniesz się
wysuniecie się
3 os. wysunie się
wysuną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłem się
+(e)m się wysunął
wysunęłam się
+(e)m się wysunęła
wysunęłom się
+(e)m się wysunęło
wysunęliśmy się
+(e)śmy się wysunęli
wysunęłyśmy się
+(e)śmy się wysunęły
2 os. wysunąłeś się
+(e)ś się wysunął
wysunęłaś się
+(e)ś się wysunęła
wysunęłoś się
+(e)ś się wysunęło
wysunęliście się
+(e)ście się wysunęli
wysunęłyście się
+(e)ście się wysunęły
3 os. wysunął się
wysunęła się
wysunęło się
wysunęli się
wysunęły się

bezosobnik: wysunięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysuńmy się
2 os. wysuń się
wysuńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłbym się
bym się wysunął
wysunęłabym się
bym się wysunęła
wysunęłobym się
bym się wysunęło
wysunęlibyśmy się
byśmy się wysunęli
wysunęłybyśmy się
byśmy się wysunęły
2 os. wysunąłbyś się
byś się wysunął
wysunęłabyś się
byś się wysunęła
wysunęłobyś się
byś się wysunęło
wysunęlibyście się
byście się wysunęli
wysunęłybyście się
byście się wysunęły
3 os. wysunąłby się
by się wysunął
wysunęłaby się
by się wysunęła
wysunęłoby się
by się wysunęło
wysunęliby się
by się wysunęli
wysunęłyby się
by się wysunęły

bezosobnik: wysunięto by się

bezokolicznik: wysunąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysunąwszy się

gerundium: wysunięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysunięcie się
wysunięcia się
D. wysunięcia się
wysunięć się
C. wysunięciu się
wysunięciom się
B. wysunięcie się
wysunięcia się
N. wysunięciem się
wysunięciami się
Ms. wysunięciu się
wysunięciach się
W. wysunięcie się
wysunięcia się

odpowiednik aspektowy: wysuwać się

Składnia

bez ograniczeń + wysunąć się +
DOKĄD | SKĄD

2. o kocie

Definicja

wyjść, nie zwracając na siebie uwagi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wsunąć się
hiperonimy:  wyjść

Połączenia

  • wysunąć się z pokoju
  • wysunąć się chyłkiem

Cytaty

Zsunął się z łóżka, chwycił pod pachę ubranie (Matylda spała, kształt za moskitierą), wysunął się z pokoju.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001

Zapatrzona w chłopca Jadźka nie zauważyła, że kot wysunął się z otwartej klatki i szykuje się do ucieczki.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysunę się
wysuniemy się
2 os. wysuniesz się
wysuniecie się
3 os. wysunie się
wysuną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłem się
+(e)m się wysunął
wysunęłam się
+(e)m się wysunęła
wysunęłom się
+(e)m się wysunęło
wysunęliśmy się
+(e)śmy się wysunęli
wysunęłyśmy się
+(e)śmy się wysunęły
2 os. wysunąłeś się
+(e)ś się wysunął
wysunęłaś się
+(e)ś się wysunęła
wysunęłoś się
+(e)ś się wysunęło
wysunęliście się
+(e)ście się wysunęli
wysunęłyście się
+(e)ście się wysunęły
3 os. wysunął się
wysunęła się
wysunęło się
wysunęli się
wysunęły się

bezosobnik: wysunięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysuńmy się
2 os. wysuń się
wysuńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłbym się
bym się wysunął
wysunęłabym się
bym się wysunęła
wysunęłobym się
bym się wysunęło
wysunęlibyśmy się
byśmy się wysunęli
wysunęłybyśmy się
byśmy się wysunęły
2 os. wysunąłbyś się
byś się wysunął
wysunęłabyś się
byś się wysunęła
wysunęłobyś się
byś się wysunęło
wysunęlibyście się
byście się wysunęli
wysunęłybyście się
byście się wysunęły
3 os. wysunąłby się
by się wysunął
wysunęłaby się
by się wysunęła
wysunęłoby się
by się wysunęło
wysunęliby się
by się wysunęli
wysunęłyby się
by się wysunęły

bezosobnik: wysunięto by się

bezokolicznik: wysunąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysunąwszy się

gerundium: wysunięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysunięcie się
wysunięcia się
D. wysunięcia się
wysunięć się
C. wysunięciu się
wysunięciom się
B. wysunięcie się
wysunięcia się
N. wysunięciem się
wysunięciami się
Ms. wysunięciu się
wysunięciach się
W. wysunięcie się
wysunięcia się

odpowiednik aspektowy: wysuwać się

Składnia

Rzżywotny + wysunąć się +
SKĄD

3. na pozycję lidera

Definicja

zmienić miejsce w jakiejś hierarchii na pozycję lepszą od zajmowanej wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • wysunąć się na czoło, na któreś miejsce, na którąś pozycję, na prowadzenie

Cytaty

W tym spotkaniu aż 9 bramek zdobył Marek Wojtanek i wysunął się na 3. miejsce w klasyfikacji najskuteczniejszych strzelców.

źródło: NKJP: (zk): 9 goli wojtanka, Dziennik Polski, 2008-01-31

Zaczął w tym czasie działać politycznie w szeregach PPS-u i wysunął się na przodujące stanowisko wśród kół robotniczych Żyrardowa.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

W literaturze skandynawskiej wysunął się na czoło dramat.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Widząc rozpad imperium hiszpańskiego, tacy ludzie jak Adams, Clay, Monroe uważali, że powstała okazja, aby Stany Zjednoczone wysunęły się na leadera nowego systemu, który nazwali wówczas systemem amerykańskim i przeciwstawiali go systemowi europejskiemu.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Australijczyk zaczekał, aż walczący ze sobą zawodnicy zaczną się „wywozić” na zewnętrzną i atakiem przy krawężniku wysunął się na drugą pozycję.

źródło: NKJP: Leszek Jaźwiecki: Koronacja odroczona, Dziennik Zachodni, 2005-08-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysunę się
wysuniemy się
2 os. wysuniesz się
wysuniecie się
3 os. wysunie się
wysuną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłem się
+(e)m się wysunął
wysunęłam się
+(e)m się wysunęła
wysunęłom się
+(e)m się wysunęło
wysunęliśmy się
+(e)śmy się wysunęli
wysunęłyśmy się
+(e)śmy się wysunęły
2 os. wysunąłeś się
+(e)ś się wysunął
wysunęłaś się
+(e)ś się wysunęła
wysunęłoś się
+(e)ś się wysunęło
wysunęliście się
+(e)ście się wysunęli
wysunęłyście się
+(e)ście się wysunęły
3 os. wysunął się
wysunęła się
wysunęło się
wysunęli się
wysunęły się

bezosobnik: wysunięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysuńmy się
2 os. wysuń się
wysuńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysunąłbym się
bym się wysunął
wysunęłabym się
bym się wysunęła
wysunęłobym się
bym się wysunęło
wysunęlibyśmy się
byśmy się wysunęli
wysunęłybyśmy się
byśmy się wysunęły
2 os. wysunąłbyś się
byś się wysunął
wysunęłabyś się
byś się wysunęła
wysunęłobyś się
byś się wysunęło
wysunęlibyście się
byście się wysunęli
wysunęłybyście się
byście się wysunęły
3 os. wysunąłby się
by się wysunął
wysunęłaby się
by się wysunęła
wysunęłoby się
by się wysunęło
wysunęliby się
by się wysunęli
wysunęłyby się
by się wysunęły

bezosobnik: wysunięto by się

bezokolicznik: wysunąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysunąwszy się

gerundium: wysunięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysunięcie się
wysunięcia się
D. wysunięcia się
wysunięć się
C. wysunięciu się
wysunięciom się
B. wysunięcie się
wysunięcia się
N. wysunięciem się
wysunięciami się
Ms. wysunięciu się
wysunięciach się
W. wysunięcie się
wysunięcia się

odpowiednik aspektowy: wysuwać się

Składnia

bez ograniczeń + wysunąć się +
na CO

Frazeologizmy

ktoś/coś wysunął się/wysunęło się na pierwszy plan
Data ostatniej modyfikacji: 31.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json