UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydzielić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. dzielić

1. o zapachu

Definicja

wytworzyć się w obrębie czegoś i wydobyć na zewnątrz jako energia lub substancja

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

  • hormon; płyn, pot; czad, gaz, tlen, tlenek węgla; amoniak, śluz wydzielił się; adrenalina, dopamina, serotonina; substancja; woda wydzieliła się; gazy, spaliny, szkodliwe związki wydzieliły się
  • wydzielić się do krwi, do mózgu, do organizmu
  • wydzielić się podczas jedzenia, podczas spalania, podczas stosunku, podczas wysiłku
  • wydzielić się w organizmie
  • wydzielić się z gruczołu

Cytaty

Dusimy pod przykryciem. Już po krótkim czasie wydzieli się tyle płynu, że wody nie trzeba będzie dolewać.

źródło: NKJP: Maria Grodecka: Wegetariańskie okruchy, 2007

Na skutek wielkiego upału z asfaltu wydzieliła się warstewka oleju, która spowodowała, że tor stał się śliski.

źródło: NKJP: Zwycięstwo jasnego blondyna: Gazeta Wyborcza, 1997-07-16

Prąd działający na centralny system nerwowy powoduje nagłe wydzielenie się do krwi pewnych metabolitów, hormonów i innych substancji, które z kolei działają na części mózgu będące ośrodkami regulującymi sen i czuwanie.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielę się
wydzielimy się
2 os. wydzielisz się
wydzielicie się
3 os. wydzieli się
wydzielą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzieliłem się
+(e)m się wydzielił
wydzieliłam się
+(e)m się wydzieliła
wydzieliłom się
+(e)m się wydzieliło
wydzieliliśmy się
+(e)śmy się wydzielili
wydzieliłyśmy się
+(e)śmy się wydzieliły
2 os. wydzieliłeś się
+(e)ś się wydzielił
wydzieliłaś się
+(e)ś się wydzieliła
wydzieliłoś się
+(e)ś się wydzieliło
wydzieliliście się
+(e)ście się wydzielili
wydzieliłyście się
+(e)ście się wydzieliły
3 os. wydzielił się
wydzieliła się
wydzieliło się
wydzielili się
wydzieliły się

bezosobnik: wydzielono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielmy się
2 os. wydziel się
wydzielcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzieliłbym się
bym się wydzielił
wydzieliłabym się
bym się wydzieliła
wydzieliłobym się
bym się wydzieliło
wydzielilibyśmy się
byśmy się wydzielili
wydzieliłybyśmy się
byśmy się wydzieliły
2 os. wydzieliłbyś się
byś się wydzielił
wydzieliłabyś się
byś się wydzieliła
wydzieliłobyś się
byś się wydzieliło
wydzielilibyście się
byście się wydzielili
wydzieliłybyście się
byście się wydzieliły
3 os. wydzieliłby się
by się wydzielił
wydzieliłaby się
by się wydzieliła
wydzieliłoby się
by się wydzieliło
wydzieliliby się
by się wydzielili
wydzieliłyby się
by się wydzieliły

bezosobnik: wydzielono by się

bezokolicznik: wydzielić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydzieliwszy się

gerundium: wydzielenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydzielenie się
wydzielenia się
D. wydzielenia się
wydzieleń się
C. wydzieleniu się
wydzieleniom się
B. wydzielenie się
wydzielenia się
N. wydzieleniem się
wydzieleniami się
Ms. wydzieleniu się
wydzieleniach się
W. wydzielenie się
wydzielenia się

odpowiednik aspektowy: wydzielać się

Składnia

Rznieżywotny + wydzielić się +
SKĄD
Rznieżywotny + wydzielić się +
DOKĄD

2. o nauce

Definicja

przestać stanowić z czymś jedną całość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyodrębnić się

Połączenia

  • dziedzina, gałąź nauki, grupa wydzieliła się; państwo wydzieliło się
  • wydzielić się z jakiegoś obszaru, z plemienia, ze spółdzielni, ze spółki

Cytaty

Było między nimi dużo Celtów i Germanów - ci wydzielili się od razu w oddzielne grupy.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1996

Rozwój tych dziedzin nauki poszedł w odmiennych kierunkach. W ekologii człowieka wydzieliły się bowiem dwa kierunki: biologiczny i antropologiczno-kulturowy.

źródło: NKJP: Alicja Krzymowska-Kostrowicka: Geoekologia turystyki i wypoczynku, 1997

W niedalekiej przyszłości w Japonii dochodzi do przewrotu, który powoduje wydzielenie się państwa Edo.

źródło: NKJP: Książki nadesłane, Esensja, nr 8, 2007

Z olbrzymiej niegdyś Ziemi Czerskiej wydzieliła się Ziemia Warszawska, z której później, w latach 80. XV wieku, wypączkowała jeszcze Ziemia Nurska.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Jak dzieliliśmy Polskę, Gazeta Wyborcza, 1998-03-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielę się
wydzielimy się
2 os. wydzielisz się
wydzielicie się
3 os. wydzieli się
wydzielą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzieliłem się
+(e)m się wydzielił
wydzieliłam się
+(e)m się wydzieliła
wydzieliłom się
+(e)m się wydzieliło
wydzieliliśmy się
+(e)śmy się wydzielili
wydzieliłyśmy się
+(e)śmy się wydzieliły
2 os. wydzieliłeś się
+(e)ś się wydzielił
wydzieliłaś się
+(e)ś się wydzieliła
wydzieliłoś się
+(e)ś się wydzieliło
wydzieliliście się
+(e)ście się wydzielili
wydzieliłyście się
+(e)ście się wydzieliły
3 os. wydzielił się
wydzieliła się
wydzieliło się
wydzielili się
wydzieliły się

bezosobnik: wydzielono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydzielmy się
2 os. wydziel się
wydzielcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydzieliłbym się
bym się wydzielił
wydzieliłabym się
bym się wydzieliła
wydzieliłobym się
bym się wydzieliło
wydzielilibyśmy się
byśmy się wydzielili
wydzieliłybyśmy się
byśmy się wydzieliły
2 os. wydzieliłbyś się
byś się wydzielił
wydzieliłabyś się
byś się wydzieliła
wydzieliłobyś się
byś się wydzieliło
wydzielilibyście się
byście się wydzielili
wydzieliłybyście się
byście się wydzieliły
3 os. wydzieliłby się
by się wydzielił
wydzieliłaby się
by się wydzieliła
wydzieliłoby się
by się wydzieliło
wydzieliliby się
by się wydzielili
wydzieliłyby się
by się wydzieliły

bezosobnik: wydzielono by się

bezokolicznik: wydzielić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydzieliwszy się

gerundium: wydzielenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydzielenie się
wydzielenia się
D. wydzielenia się
wydzieleń się
C. wydzieleniu się
wydzieleniom się
B. wydzielenie się
wydzielenia się
N. wydzieleniem się
wydzieleniami się
Ms. wydzieleniu się
wydzieleniach się
W. wydzielenie się
wydzielenia się

odpowiednik aspektowy: wydzielać się

Składnia

bez ograniczeń + wydzielić się +
SKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json