UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wąwóz

Chronologizacja

1411, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wąwóz
wąwozy
D. wąwozu
wąwozów
C. wąwozowi
wąwozom
B. wąwóz
wąwozy
N. wąwozem
wąwozami
Ms. wąwozie
wąwozach
W. wąwozie
wąwozy

Pochodzenie

psł. *ǫvozъ 'to, do czego się wjeżdża, w co się wjeżdża' > 'wąwóz, parów z drogą na dnie' > 'wąwóz, parów' : 'droga w parowie, droga wrzynająca się w teren'

W bezpośredniej relacji etymologicznej z przedrostkowym czasownikiem *vъ-vezti 'wwieźć do środka'; zob. wieźć.

1. dolina

Definicja

sucha dolina ze stromymi zboczami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dolina

Połączenia

  • ciemny; długi; piaszczysty; przepastny wąwóz; górskie; malownicze; zielone wąwozy; wąwóz skalny
  • wąwóz w górach
  • wąwóz i wodospad; wąwozy i doliny; urwiska i wąwozy
  • otoczone wąwozami
  • wejść do wąwozu
  • wpaść w wąwóz

Cytaty

Przed nami, otoczony stromymi ścianami, które porośnięte były żółtymi krzakami i obsypane cyklamenowymi kamieniami, leżał głęboki wąwóz.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

To obniżenie miało w sobie dziurę, jakby ziemia się w tym miejscu zapadła, tworząc wielki wąwóz o stromych brzegach.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1996

Boję się, kochanie, że jest to po prostu kolejny szczyt, po którym znajdziesz się ponownie w ciemnym wąwozie.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

2. przesmyk

Definicja

książk. 
wąska przestrzeń, ograniczona z dwóch stron ścianami lub murami wysokich domów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • ciemny; głęboki wąwóz
  • wąwozy ulic

Cytaty

W wąskich wąwozach ulic mało było powietrza.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Księga początku, 2002

Ruszył wzdłuż sklepów w alei Armii Ludowej, w dole, w głębokim wąwozie hałasowały samochody.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 07.02.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj