UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opuszczać się

Chronologizacja

1535, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opuszczam się
opuszczamy się
2 os. opuszczasz się
opuszczacie się
3 os. opuszcza się
opuszczają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opuszczałem się
+(e)m się opuszczał
opuszczałam się
+(e)m się opuszczała
opuszczałom się
+(e)m się opuszczało
opuszczaliśmy się
+(e)śmy się opuszczali
opuszczałyśmy się
+(e)śmy się opuszczały
2 os. opuszczałeś się
+(e)ś się opuszczał
opuszczałaś się
+(e)ś się opuszczała
opuszczałoś się
+(e)ś się opuszczało
opuszczaliście się
+(e)ście się opuszczali
opuszczałyście się
+(e)ście się opuszczały
3 os. opuszczał się
opuszczała się
opuszczało się
opuszczali się
opuszczały się

bezosobnik: opuszczano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się opuszczał
będę się opuszczać
będę się opuszczała
będę się opuszczać
będę się opuszczało
będę się opuszczać
będziemy się opuszczali
będziemy się opuszczać
będziemy się opuszczały
będziemy się opuszczać
2 os. będziesz się opuszczał
będziesz się opuszczać
będziesz się opuszczała
będziesz się opuszczać
będziesz się opuszczało
będziesz się opuszczać
będziecie się opuszczali
będziecie się opuszczać
będziecie się opuszczały
będziecie się opuszczać
3 os. będzie się opuszczał
będzie się opuszczać
będzie się opuszczała
będzie się opuszczać
będzie się opuszczało
będzie się opuszczać
będą się opuszczali
będą się opuszczać
będą się opuszczały
będą się opuszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opuszczajmy się
2 os. opuszczaj się
opuszczajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opuszczałbym się
bym się opuszczał
opuszczałabym się
bym się opuszczała
opuszczałobym się
bym się opuszczało
opuszczalibyśmy się
byśmy się opuszczali
opuszczałybyśmy się
byśmy się opuszczały
2 os. opuszczałbyś się
byś się opuszczał
opuszczałabyś się
byś się opuszczała
opuszczałobyś się
byś się opuszczało
opuszczalibyście się
byście się opuszczali
opuszczałybyście się
byście się opuszczały
3 os. opuszczałby się
by się opuszczał
opuszczałaby się
by się opuszczała
opuszczałoby się
by się opuszczało
opuszczaliby się
by się opuszczali
opuszczałyby się
by się opuszczały

bezosobnik: opuszczano by się

bezokolicznik: opuszczać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: opuszczając się

gerundium: opuszczanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opuszczanie się
opuszczania się
D. opuszczania się
opuszczań się
C. opuszczaniu się
opuszczaniom się
B. opuszczanie się
opuszczania się
N. opuszczaniem się
opuszczaniami się
Ms. opuszczaniu się
opuszczaniach się
W. opuszczanie się
opuszczania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: opuszczający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opuszczający się
opuszczający się
opuszczający się
opuszczające się
opuszczająca się
D. opuszczającego się
opuszczającego się
opuszczającego się
opuszczającego się
opuszczającej się
C. opuszczającemu się
opuszczającemu się
opuszczającemu się
opuszczającemu się
opuszczającej się
B. opuszczającego się
opuszczającego się
opuszczający się
opuszczające się
opuszczającą się
N. opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającą się
Ms. opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opuszczający się
opuszczający się
opuszczające się
opuszczające się
D. opuszczających się
opuszczających się
opuszczających się
opuszczających się
C. opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
opuszczającym się
B. opuszczających się
opuszczających się
opuszczających się
opuszczające się
N. opuszczającymi się
opuszczającymi się
opuszczającymi się
opuszczającymi się
Ms. opuszczających się
opuszczających się
opuszczających się
opuszczających się

odpowiednik aspektowy: opuścić się

Pochodzenie

Zob. puścić

1. na linie

Definicja

przemieszczać się w dół, trzymając się czegoś lub będąc na czymś albo w czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spuszczać się

Połączenia

  • opuszczać się z wiaduktu; ze śmigłowca; z piętra; z półki; z gałęzi
  • opuszczać się na dno czegoś; na piętro; na dach; pod ziemię; na ziemię; ku ziemi; do podziemi; do jamy, do wody; w (ciemną,...) czeluść; w głębiny (oceanu,...)
  • opuszczać się po nici; po drabince, po schodkach
  • opuszczać się na linach; na nitce; na wędce; na spadochronach; na rękach;
  • opuszczać się w kapsule
  • opuszczać się powoli, wolno, szybko, pośpiesznie; ostrożnie
  • zacząć/zaczynać opuszczać się
  • podnosić się, opuszczać się

Cytaty

[...] zaczął opuszczać się ze szczytu po nagich, śliskich głazach.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Do Wiszącego Kociołka opuszczają się ze śmigłowca [...].

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Ze śmigłowca powoli opuszczał się na płozy i tak uczepiony robił zdjęcia.

źródło: NKJP: Ewa Kozakiewicz: Kraków z ptasiej perspektywy, Gazeta Krakowska, 2006-08-11

[...] Zaczynamy opuszczać się w dół po schodkach do piwnicy [...].

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

[...] Opuszcza się na linie do mrocznych jaskiń, a nawet schodzi w łodzi podwodnej na dno oceanu.

źródło: NKJP: (X): Recenzja filmu Galapagos 3D Ala Giddingsa, Davida Clarka Pogłaskać fokę, Polska Głos Wielkopolski, 2006-09-07

Potem zbiegł, opuszczając się na ziemię po balkonach.

źródło: NKJP: (mp): Kara za napad, Trybuna Śląska, 2003-12-06

Składnia

bez ograniczeń + opuszczać się +
(SKĄD) + (DOKĄD) + (po CZYM/na CZYM)

2. o szybie

Definicja

przesuwać się w dół

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • chodnik opuszczał się; powieki; zapory; schody; widły opuszczały się; brzuszek; szyba, kabina; szlaban; kamera opuszcza się; oczy, wargi; chmury; gałęzie opuszczają się
  • opuszczać się pod horyzont, ku horyzontowi, ku zachodowi
  • opuszczać się automatycznie
  • zacząć/zaczynać opuszczać się
  • opuszczać się, podnosić się

Cytaty

Pewnie słońce opuszcza się nad las, żeby lepiej przyjrzeć się tym grzesznikom nad brzegiem rzeki, która pamięta pierwszych ludzi na ziemi.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Gałęzie opuszczają się pod ciężarem pochłoniętej wody.

źródło: NKJP: Internet

Szyba od strony pasażera opuszcza się elektrycznie.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza, 2007

Chmury czasami opuszczały się nisko, a czasami wznosiły się w górę [...].

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

3. rozstawać się ze sobą

Definicja

oddalać się od siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozstawać się

Cytaty

Gdy potem leżeli obok siebie, a były to limitowane minuty czystego szczęścia, które znikały, kiedy tylko opuszczali się nawzajem, Andrea kobiecym zwyczajem rzucała coś w rodzaju: „Pamiętam, gdy cię pierwszy raz zobaczyłam”.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

[...] Natura obdarzyła nas odpychającym się wzajemnie usposobieniem. Nie jest to bardzo przekonywujące, ale przy życzliwości, jaką mają dla siebie opuszczający się kochankowie, da się jakoś naciągnąć.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

4. w nauce

Definicja

pot. 
przestawać przykładać się do swoich obowiązków lub stawać się gorszym pod jakimś względem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaniedbywać się

Połączenia

  • opuszczać się w nauce; w biologii, w matematyce; w szkole; w pracy, w robocie; w służbie; w treningach; w graniu; w rządach
  • opuszczać się moralnie, duchowo
  • opuszczać się, zaniedbywać się

Cytaty

Jeśli dziecko nagle zaczyna opuszczać się w nauce, wagaruje, staje się agresywne, zmienia styl ubierania, może to świadczyć o przynależności do subkultur młodzieżowych.

źródło: NKJP: Maria Chudy: O młodzieży słów kilka, Goniec Osiedlowy, 1997-10-17

Zaniedbuje obowiązki, opuszcza się w pracy, przestaje o siebie dbać. Nie potrafi tego, co kobieta wyssała z mlekiem matki.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Gdyby zamilkły kobiety, 2005

Z czasem, coraz bardziej oddając się swym nałogom, opuszczał się w obowiązkach.

źródło: NKJP: (X): Rozjemca - kaliber 44, Dziennik Polski, 2000-01-22

Coraz bardziej opuszcza się moralnie.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + opuszczać się +
w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json