Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. odpór
1. na trudy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wytrzymały |
Połączenia
- odporny na ból, na cierpienie, na niepowodzenia, na stres, na trudy, na zmęczenie
- odporny fizycznie, psychicznie
Cytaty
|
Trzeba być odpornym na stres i czasem trudne przeżycia, jakich nie brakuje podczas służby [...]. źródło: NKJP: (SA): Przyjęcia na wiosnę, Dziennik Polski, 2006-03-04 |
|
|
Kuba, w odróżnieniu od Wojtka, był odporny na przeciwności życia. Gdy złamał rękę w ogródku przedszkolnym, usiadł spokojnie na krawężniku i czekał na mnie. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006 |
|
|
W powszechnym wyobrażeniu Indianie Ameryki Północnej to ludzie silni, muskularni, odporni na trudy walki i codziennego bytu, odważni i okrutni. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej,1994 |
|
|
Badania [...] wykazały, że kobiety są nawet bardziej wytrwałe i odporne na trudne sytuacje. źródło: NKJP: Kamil Potyk: Jeśli jesteś menedżerem... NIEŚMIAŁOŚĆ POPŁACA?, Mazowieckie To i Owo, 2007-01-14 |
|
|
Studiując skuteczność stosowanych w chirurgii środków znieczulających doktor odkrył, że osoby o rudych włosach są znacznie mniej odporne na ból niż bruneci lub blondyni. źródło: NKJP: Liczby, Dziennik Polski , 2003-01-17 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| D. | odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornej |
| C. | odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornej |
| B. | odpornego |
odpornego |
odporny |
odporne |
odporną |
| N. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odporną |
| Ms. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornej |
| W. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
| D. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| C. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
| B. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odporne |
| N. | odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
| Ms. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| W. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejsza |
| D. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszej |
| C. | odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszej |
| B. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejszą |
| N. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszą |
| Ms. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporniejsi |
odporniejsi |
odporniejsze |
odporniejsze |
| D. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
| C. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
| B. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejsze |
| N. | odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
| Ms. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
Składnia
|
+ | odporny | + |
na CO
|
| szyk: neutralny | ||||
2. na pokusy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Połączenia
- odporny na manipulację, na modę, na pokusy, na propagandę, na czyjeś wdzięki, na czyjeś wpływy
Cytaty
|
Wydaje się, że od dłuższego czasu podążasz swoją drogą i jesteś wyjątkowo odporny na różne mody w muzyce. źródło: NKJP: Odporny na modę, Dziennik Polski, 2002-08-02 |
|
|
Najbardziej odporni na propozycje, aby proletariusze z zakładów [...] łączyli się, są związkowcy [...]. - Napotykamy mur. źródło: NKJP: Jan Dziadul, Ryszarda Socha: Proletariusze łączą się, Polityka, 2006-02-11 |
|
|
Jedynie co piąte przedsiębiorstwo pozarolnicze na wsi prowadzone jest przez kobiety, mimo to wyraźnie widać, iż są to firmy prowadzone bardziej etycznie, a ich właścicielki są uczciwsze i bardziej odporne na korupcję. źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Wieś kobiet, Polityka, 2005-06-18 |
|
|
Jest atrakcyjna, ale nie patrzyłem na nią w ten sposób... Staram się być odporny na wdzięki... źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
|
|
Ciągle słyszę pytania, czy będę bezstronny, odporny na naciski koalicji. Miałem praktykę sędziowską i to była moja szkoła bezstronności. źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Rozmowa z Januszem Wojciechowskiem, nowym prezesem Najwyższej Izby Kontroli, Gazeta Wyborcza, 1995-06-24 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| D. | odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornej |
| C. | odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornej |
| B. | odpornego |
odpornego |
odporny |
odporne |
odporną |
| N. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odporną |
| Ms. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornej |
| W. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
| D. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| C. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
| B. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odporne |
| N. | odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
| Ms. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| W. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejsza |
| D. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszej |
| C. | odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszej |
| B. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejszą |
| N. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszą |
| Ms. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporniejsi |
odporniejsi |
odporniejsze |
odporniejsze |
| D. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
| C. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
| B. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejsze |
| N. | odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
| Ms. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
Składnia
|
|
+ | odporny | + |
na CO
|
| szyk: neutralny | ||||
3. na infekcje
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- odporny na bakterie, na choroby, na infekcje, na wirusy
- bardzo, mało, wyjątkowo odporny
Cytaty
|
Dzieci matek palących są na ogół mniejsze, słabsze, mniej odporne, gorzej przygotowane do życia i mniej inteligentne. źródło: NKJP: Helena Noskowicz-Bieroniowa: Chcesz rzucić palenie: różne sposoby wyzwalania z nałogu, rady i informacje, 2001 |
|
|
Dziecko jest mało odporne na wszelkie infekcje, a na dodatek jest bezglutenowcem. źródło: NKJP: Pomóż odetchnąć Karolince, Dziennik Polski, 2002-01-23 |
|
|
Prawidłowo uprawiane i pielęgnowane rośliny są odporne na choroby i rzadko atakowane przez szkodniki. źródło: NKJP: Zbigniew Koziara: Staromodne piękności, Piąty raz w turnieju, 2005-06-01 |
|
|
Jeden z kilku rodzajów ziemniaków [...] ma w sobie kilka nowych genów, które powodują, że jest on odporny na wirusy, bakterie i robaki. źródło: NKJP: Ziemniaki frankensteina, Dziennik Polski, 1999-09-27 |
|
|
Bardzo odporny na choroby, na trudne warunki środowiskowe, niezwykle silny, a przy tym najłagodniejszy ze wszystkich koni. źródło: NKJP: Piotr Subik: Konie z połonin, Dziennik Polski, 2005-01-28 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| D. | odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornej |
| C. | odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornej |
| B. | odpornego |
odpornego |
odporny |
odporne |
odporną |
| N. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odporną |
| Ms. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornej |
| W. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
| D. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| C. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
| B. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odporne |
| N. | odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
| Ms. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| W. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejsza |
| D. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszej |
| C. | odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszej |
| B. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejszą |
| N. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszą |
| Ms. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporniejsi |
odporniejsi |
odporniejsze |
odporniejsze |
| D. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
| C. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
| B. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejsze |
| N. | odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
| Ms. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
Składnia
|
|
+ | odporny | + |
na CO
|
| szyk: neutralny | ||||
4. na antybiotyk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Połączenia
- odporny na antybiotyk/antybiotyki, na działanie czegoś, na (jakiś) lek/(jakieś) leki
Cytaty
|
[...] prof. Robak wspomniał o stosowanej przez niektórych plantatorów metodzie zapobiegania gniciu pomidorów. Polega ona na zastosowaniu... antybiotyku: streptomycyny.[...] Konsumenci takich roślin są później odporni na działanie antybiotyku - podkreślał profesor. źródło: NKJP: Po pierwsze: zmianowanie, Dziennik Polski, 2003-03-04 |
|
|
- Ania jest odporna na leki, w jej przypadku konieczne jest wszczepienie stymulatora [...]. źródło: NKJP: Monika Tutak: Ania dostała nowe życie, Super Express, 2006 |
|
|
Zatem zupełnie nieświadomie, spożywając transgeniczną żywność, możemy stać się odporni na leczenie tak popularnym antybiotykiem, jak ampicylina i leki jej pochodne. źródło: NKJP: Obiad Frankensteina, Dziennik Polski, 2000-07-01 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| D. | odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornej |
| C. | odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornej |
| B. | odpornego |
odpornego |
odporny |
odporne |
odporną |
| N. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odporną |
| Ms. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornej |
| W. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
| D. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| C. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
| B. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odporne |
| N. | odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
| Ms. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| W. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejsza |
| D. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszej |
| C. | odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszej |
| B. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejszą |
| N. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszą |
| Ms. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporniejsi |
odporniejsi |
odporniejsze |
odporniejsze |
| D. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
| C. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
| B. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejsze |
| N. | odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
| Ms. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
Składnia
|
|
+ | odporny | + |
na CO
|
| szyk: neutralny | ||||
5. na korozję
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- beton, kamień, laminat, materiał, pigment, plastik, stop odporny; farba, podłoga, szyba, wylewka odporna; tworzywo, szkło odporne
- odporny na ciśnienie, na korozję, na kwas, na mróz, na odkształcenia, na ogień, na promieniowanie, na światło, na temperaturę, na uderzenia, na wodę, na wstrząsy
- bardzo, całkowicie, mało, wyjątkowo; chemicznie odporny
Cytaty
|
Polimery są nierozpuszczalne w wodzie, odporne na działanie kwasów, zasad i olejów mineralnych. źródło: NKJP: Wiktoria Sobczyk: Substancje obce w żywności. Żywność bezpieczna, 2000 |
|
|
Posadzka musi być odporna na wysoką temperaturę, parę i wodę. źródło: NKJP: (pio): Relaks pełną parą, czyli sauna w Twoim domu, Gazeta Pomorska, 2009-03-24 |
|
|
Płytki gresowe wytrzymują długie lata użytkowania, ponieważ są twarde jak kamień i odporne na ścieranie. źródło: NKJP: Mieszkanie, Życie Warszawy, 2001 |
|
|
W zakładach tych rozpoczęto również produkcję (na skalę półtechniczną) nowego tworzywa sztucznego: teflonu, które jest twardsze od stali, odporne na korozję i wahania temperatury i charakteryzuje się niskim współczynnikiem tarcia. źródło: NKJP: Kronika nauki i techniki, Młody Technik, 1971 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| D. | odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornego |
odpornej |
| C. | odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornemu |
odpornej |
| B. | odpornego |
odpornego |
odporny |
odporne |
odporną |
| N. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odporną |
| Ms. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornej |
| W. | odporny |
odporny |
odporny |
odporne |
odporna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
| D. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| C. | odpornym |
odpornym |
odpornym |
odpornym |
| B. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odporne |
| N. | odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
odpornymi |
| Ms. | odpornych |
odpornych |
odpornych |
odpornych |
| W. | odporni |
odporni |
odporne |
odporne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejsza |
| D. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszej |
| C. | odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszemu |
odporniejszej |
| B. | odporniejszego |
odporniejszego |
odporniejszy |
odporniejsze |
odporniejszą |
| N. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszą |
| Ms. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odporniejsi |
odporniejsi |
odporniejsze |
odporniejsze |
| D. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
| C. | odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
odporniejszym |
| B. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejsze |
| N. | odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
odporniejszymi |
| Ms. | odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
odporniejszych |
Składnia
|
|
+ | odporny | + |
na CO
|
| szyk: neutralny | ||||