UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

westchnąć

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *vъzdъchnǫti 'westchnąć'

Por. tchnąć

1. głęboko

Definicja

głęboko i głośno zaczerpnąć powietrza i wypuścić je, dając wyraz swoim emocjom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

westchnąć na widok czegoś
westchnąć nad swoją dolą
westchnąć przez sen
westchnąć z głębi piersi, z goryczą, z lubością, z politowaniem, z rezygnacją, z rozmarzeniem, z rozpaczą, ze smutkiem, z ubolewaniem, z ulgą, z uznaniem, z wyrzutem, ze współczuciem, z żalem; z podziwu, z zachwytu, z zazdrości
westchnąć bezradnie, błogo, cicho, ciężko, głęboko, głośno, gorzko, jękliwie, marzycielsko, melancholijnie, nabożnie, ponuro, przeciągle, przejmująco, rozdzierająco, smętnie, smutno, tęsknie, współczująco, znacząco, żałośnie; mimowolnie, odruchowo

Cytaty

Odłożył słuchawkę i westchnął ciężko.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

Zuzanna westchnęła i spojrzała na niego z pytaniem w oczach.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Dziewczyny spojrzały po sobie i westchnęły bezradnie.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	westchnę	westchniemy
2 os.	westchniesz	westchniecie
3 os.	westchnie	westchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	westchnąłem +(e)m westchnął	westchnęłam +(e)m westchnęła	westchnęłom +(e)m westchnęło	westchnęliśmy +(e)śmy westchnęli	westchnęłyśmy +(e)śmy westchnęły
2 os.	westchnąłeś +(e)ś westchnął	westchnęłaś +(e)ś westchnęła	westchnęłoś +(e)ś westchnęło	westchnęliście +(e)ście westchnęli	westchnęłyście +(e)ście westchnęły
3 os.	westchnął	westchnęła	westchnęło	westchnęli	westchnęły

bezosobnik: westchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		westchnijmy
2 os.	westchnij	westchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	westchnąłbym bym westchnął	westchnęłabym bym westchnęła	westchnęłobym bym westchnęło	westchnęlibyśmy byśmy westchnęli	westchnęłybyśmy byśmy westchnęły
2 os.	westchnąłbyś byś westchnął	westchnęłabyś byś westchnęła	westchnęłobyś byś westchnęło	westchnęlibyście byście westchnęli	westchnęłybyście byście westchnęły
3 os.	westchnąłby by westchnął	westchnęłaby by westchnęła	westchnęłoby by westchnęło	westchnęliby by westchnęli	westchnęłyby by westchnęły

bezosobnik: westchnięto by

bezokolicznik: westchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: westchnąwszy

gerundium: westchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	westchnięcie	westchnięcia
D.	westchnięcia	westchnięć
C.	westchnięciu	westchnięciom
B.	westchnięcie	westchnięcia
N.	westchnięciem	westchnięciami
Ms.	westchnięciu	westchnięciach
W.	westchnięcie	westchnięcia

odpowiednik aspektowy: wzdychać

Składnia

Rz _osobowy