UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uciszyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. uciszyć

1. o klasie

Definicja

przestać mówić lub zachowywać się głośno i hałaśliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ucichnąć

Połączenia

klasa uciszyła się; chłopcy uciszyli się; dzieci uciszyły się
uciszyło się w sali

Cytaty

	Uciszcie się! Niech jeden przemawia! źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996
	Zaintrygowana klasa uciszyła się. Sprawdziłam listę obecności, uspokajając głos, bo łapała mnie trema. źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008
	Dzieci uciszyły się, obsiadły starca ciasnym kołem. Słuchały. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001
	Tymczasem Marcin i pozostali uciszyli się, zwiesili głowy i słuchają muzyki. źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Krótki urlop do życia, Polityka, 2002-11-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uciszę się	uciszymy się
2 os.	uciszysz się	uciszycie się
3 os.	uciszy się	uciszą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłem się +(e)m się uciszył	uciszyłam się +(e)m się uciszyła	uciszyłom się +(e)m się uciszyło	uciszyliśmy się +(e)śmy się uciszyli	uciszyłyśmy się +(e)śmy się uciszyły
2 os.	uciszyłeś się +(e)ś się uciszył	uciszyłaś się +(e)ś się uciszyła	uciszyłoś się +(e)ś się uciszyło	uciszyliście się +(e)ście się uciszyli	uciszyłyście się +(e)ście się uciszyły
3 os.	uciszył się	uciszyła się	uciszyło się	uciszyli się	uciszyły się

bezosobnik: uciszono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uciszmy się
2 os.	ucisz się	uciszcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłbym się bym się uciszył	uciszyłabym się bym się uciszyła	uciszyłobym się bym się uciszyło	uciszylibyśmy się byśmy się uciszyli	uciszyłybyśmy się byśmy się uciszyły
2 os.	uciszyłbyś się byś się uciszył	uciszyłabyś się byś się uciszyła	uciszyłobyś się byś się uciszyło	uciszylibyście się byście się uciszyli	uciszyłybyście się byście się uciszyły
3 os.	uciszyłby się by się uciszył	uciszyłaby się by się uciszyła	uciszyłoby się by się uciszyło	uciszyliby się by się uciszyli	uciszyłyby się by się uciszyły

bezosobnik: uciszono by się

bezokolicznik: uciszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uciszywszy się

gerundium: uciszenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uciszenie się	uciszenia się
D.	uciszenia się	uciszeń się
C.	uciszeniu się	uciszeniom się
B.	uciszenie się	uciszenia się
N.	uciszeniem się	uciszeniami się
Ms.	uciszeniu się	uciszeniach się
W.	uciszenie się	uciszenia się

odpowiednik aspektowy: uciszać się

2. o hałasie

Definicja

stać się cichym lub słabiej słyszalnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Weszło kilku mężczyzn, ci też objęli mnie i wyściskali. Z ich przyjściem cały harmider uciszył się momentalnie, dzieci gdzieś pochowały się po kątach, kobiety przestały lamentować i złorzeczyć.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Nagle oprzytomniał. Wrzask uciszył się. Jeszcze tu i ówdzie trwały okrzyki, ale i te gasły.

źródło: Internet: malinski.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uciszę się	uciszymy się
2 os.	uciszysz się	uciszycie się
3 os.	uciszy się	uciszą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłem się +(e)m się uciszył	uciszyłam się +(e)m się uciszyła	uciszyłom się +(e)m się uciszyło	uciszyliśmy się +(e)śmy się uciszyli	uciszyłyśmy się +(e)śmy się uciszyły
2 os.	uciszyłeś się +(e)ś się uciszył	uciszyłaś się +(e)ś się uciszyła	uciszyłoś się +(e)ś się uciszyło	uciszyliście się +(e)ście się uciszyli	uciszyłyście się +(e)ście się uciszyły
3 os.	uciszył się	uciszyła się	uciszyło się	uciszyli się	uciszyły się

bezosobnik: uciszono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uciszmy się
2 os.	ucisz się	uciszcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłbym się bym się uciszył	uciszyłabym się bym się uciszyła	uciszyłobym się bym się uciszyło	uciszylibyśmy się byśmy się uciszyli	uciszyłybyśmy się byśmy się uciszyły
2 os.	uciszyłbyś się byś się uciszył	uciszyłabyś się byś się uciszyła	uciszyłobyś się byś się uciszyło	uciszylibyście się byście się uciszyli	uciszyłybyście się byście się uciszyły
3 os.	uciszyłby się by się uciszył	uciszyłaby się by się uciszyła	uciszyłoby się by się uciszyło	uciszyliby się by się uciszyli	uciszyłyby się by się uciszyły

bezosobnik: uciszono by się

bezokolicznik: uciszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uciszywszy się

gerundium: uciszenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uciszenie się	uciszenia się
D.	uciszenia się	uciszeń się
C.	uciszeniu się	uciszeniom się
B.	uciszenie się	uciszenia się
N.	uciszeniem się	uciszeniami się
Ms.	uciszeniu się	uciszeniach się
W.	uciszenie się	uciszenia się

3. o wietrze

Definicja

stać się mniej gwałtownym i intensywnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

huragan, wiatr; uciszył się; morze uciszyło się

Cytaty

	Uciszył się wiaterek, wiejący od wzgórz. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001
	W okamgnieniu uciszyło się jezioro. Powierzchnia wód zalśniła jak wypolerowana tafla opalowa. źródło: NKJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1995
	Dopiero wieczorem, po godzinie 17.00, gdy przestał padać śnieg, a porywisty wiatr uciszył się, sytuacja zaczęła stopniowo wracać do normy. źródło: NKJP: RED: Nam nie trzeba..., Gazeta Poznańska, 2001-12-22
	Święty Mikołaj wzniósł oczy ku niebu, burza uciszyła się i statek ocalał. źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uciszę się	uciszymy się
2 os.	uciszysz się	uciszycie się
3 os.	uciszy się	uciszą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłem się +(e)m się uciszył	uciszyłam się +(e)m się uciszyła	uciszyłom się +(e)m się uciszyło	uciszyliśmy się +(e)śmy się uciszyli	uciszyłyśmy się +(e)śmy się uciszyły
2 os.	uciszyłeś się +(e)ś się uciszył	uciszyłaś się +(e)ś się uciszyła	uciszyłoś się +(e)ś się uciszyło	uciszyliście się +(e)ście się uciszyli	uciszyłyście się +(e)ście się uciszyły
3 os.	uciszył się	uciszyła się	uciszyło się	uciszyli się	uciszyły się

bezosobnik: uciszono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uciszmy się
2 os.	ucisz się	uciszcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłbym się bym się uciszył	uciszyłabym się bym się uciszyła	uciszyłobym się bym się uciszyło	uciszylibyśmy się byśmy się uciszyli	uciszyłybyśmy się byśmy się uciszyły
2 os.	uciszyłbyś się byś się uciszył	uciszyłabyś się byś się uciszyła	uciszyłobyś się byś się uciszyło	uciszylibyście się byście się uciszyli	uciszyłybyście się byście się uciszyły
3 os.	uciszyłby się by się uciszył	uciszyłaby się by się uciszyła	uciszyłoby się by się uciszyło	uciszyliby się by się uciszyli	uciszyłyby się by się uciszyły

bezosobnik: uciszono by się

bezokolicznik: uciszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uciszywszy się

gerundium: uciszenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uciszenie się	uciszenia się
D.	uciszenia się	uciszeń się
C.	uciszeniu się	uciszeniom się
B.	uciszenie się	uciszenia się
N.	uciszeniem się	uciszeniami się
Ms.	uciszeniu się	uciszeniach się
W.	uciszenie się	uciszenia się

odpowiednik aspektowy: uciszać się

4. o sprawie

Definicja

przestać działać lub wypowiadać się na jakiś temat

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

kazać się uciszyć

Cytaty

Raczej z troską tłumaczyliby dreyfusistom, żeby się uciszyli, bo kontrowersje szkodzą samym Żydom.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Czas grzecznych antysemitów, Polityka, 2003-11-29

Kiedyś jeden z tak zwanych żołnierzy zaczął ubliżać policjantom. Wówczas szef gangu, kazał mu się uciszyć i mamy spokój do dziś.

źródło: NKJP: NKJP: Dariusz Bieleszczuk: Pani sędzio, a może kawki..., Gazeta Poznańska, 2002-11-22

Dobrze, że przynajmniej daje sobie spokój z polityką - mam nadzieję. Mogłaby wraz z nim uciszyć się Unia Wolności i cały posierpniowy etos.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uciszę się	uciszymy się
2 os.	uciszysz się	uciszycie się
3 os.	uciszy się	uciszą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłem się +(e)m się uciszył	uciszyłam się +(e)m się uciszyła	uciszyłom się +(e)m się uciszyło	uciszyliśmy się +(e)śmy się uciszyli	uciszyłyśmy się +(e)śmy się uciszyły
2 os.	uciszyłeś się +(e)ś się uciszył	uciszyłaś się +(e)ś się uciszyła	uciszyłoś się +(e)ś się uciszyło	uciszyliście się +(e)ście się uciszyli	uciszyłyście się +(e)ście się uciszyły
3 os.	uciszył się	uciszyła się	uciszyło się	uciszyli się	uciszyły się

bezosobnik: uciszono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uciszmy się
2 os.	ucisz się	uciszcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszyłbym się bym się uciszył	uciszyłabym się bym się uciszyła	uciszyłobym się bym się uciszyło	uciszylibyśmy się byśmy się uciszyli	uciszyłybyśmy się byśmy się uciszyły
2 os.	uciszyłbyś się byś się uciszył	uciszyłabyś się byś się uciszyła	uciszyłobyś się byś się uciszyło	uciszylibyście się byście się uciszyli	uciszyłybyście się byście się uciszyły
3 os.	uciszyłby się by się uciszył	uciszyłaby się by się uciszyła	uciszyłoby się by się uciszyło	uciszyliby się by się uciszyli	uciszyłyby się by się uciszyły

bezosobnik: uciszono by się

bezokolicznik: uciszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uciszywszy się

gerundium: uciszenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uciszenie się	uciszenia się
D.	uciszenia się	uciszeń się
C.	uciszeniu się	uciszeniom się
B.	uciszenie się	uciszenia się
N.	uciszeniem się	uciszeniami się
Ms.	uciszeniu się	uciszeniach się
W.	uciszenie się	uciszenia się

5. stać się spokojniej

Definicja

o jakimś miejscu lub czasie: zrobić się mniej niebezpiecznie lub mniej nerwowo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

uspokoić się, wyciszyć się

Cytaty

Mimo ogromnej ilości ludzi we wsi szybko się uciszyło, aż wreszcie spokój zaległ dokoła, ciężki i trwożny.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	uciszy się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			uciszyło się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			uciszyłoby się by się uciszyło

bezokolicznik: uciszyć się

odpowiednik aspektowy: uciszać się

Składnia

uciszyć się

Data ostatniej modyfikacji: 04.04.2016