UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utwardzać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utwardzam	utwardzamy
2 os.	utwardzasz	utwardzacie
3 os.	utwardza	utwardzają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utwardzałem +(e)m utwardzał	utwardzałam +(e)m utwardzała	utwardzałom +(e)m utwardzało	utwardzaliśmy +(e)śmy utwardzali	utwardzałyśmy +(e)śmy utwardzały
2 os.	utwardzałeś +(e)ś utwardzał	utwardzałaś +(e)ś utwardzała	utwardzałoś +(e)ś utwardzało	utwardzaliście +(e)ście utwardzali	utwardzałyście +(e)ście utwardzały
3 os.	utwardzał	utwardzała	utwardzało	utwardzali	utwardzały

bezosobnik: utwardzano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę utwardzał będę utwardzać	będę utwardzała będę utwardzać	będę utwardzało będę utwardzać	będziemy utwardzali będziemy utwardzać	będziemy utwardzały będziemy utwardzać
2 os.	będziesz utwardzał będziesz utwardzać	będziesz utwardzała będziesz utwardzać	będziesz utwardzało będziesz utwardzać	będziecie utwardzali będziecie utwardzać	będziecie utwardzały będziecie utwardzać
3 os.	będzie utwardzał będzie utwardzać	będzie utwardzała będzie utwardzać	będzie utwardzało będzie utwardzać	będą utwardzali będą utwardzać	będą utwardzały będą utwardzać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utwardzajmy
2 os.	utwardzaj	utwardzajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utwardzałbym bym utwardzał	utwardzałabym bym utwardzała	utwardzałobym bym utwardzało	utwardzalibyśmy byśmy utwardzali	utwardzałybyśmy byśmy utwardzały
2 os.	utwardzałbyś byś utwardzał	utwardzałabyś byś utwardzała	utwardzałobyś byś utwardzało	utwardzalibyście byście utwardzali	utwardzałybyście byście utwardzały
3 os.	utwardzałby by utwardzał	utwardzałaby by utwardzała	utwardzałoby by utwardzało	utwardzaliby by utwardzali	utwardzałyby by utwardzały

bezosobnik: utwardzano by

bezokolicznik: utwardzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: utwardzając

gerundium: utwardzanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utwardzanie	utwardzania
D.	utwardzania	utwardzań
C.	utwardzaniu	utwardzaniom
B.	utwardzanie	utwardzania
N.	utwardzaniem	utwardzaniami
Ms.	utwardzaniu	utwardzaniach
W.	utwardzanie	utwardzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: utwardzający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	utwardzający	utwardzający	utwardzający	utwardzające	utwardzająca
D.	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającego	utwardzającej
C.	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającemu	utwardzającej
B.	utwardzającego	utwardzającego	utwardzający	utwardzające	utwardzającą
N.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającą
Ms.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	utwardzający	utwardzający	utwardzające	utwardzające
D.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzających
C.	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym	utwardzającym
B.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzające
N.	utwardzającymi	utwardzającymi	utwardzającymi	utwardzającymi
Ms.	utwardzających	utwardzających	utwardzających	utwardzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: utwardzany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	utwardzany	utwardzany	utwardzany	utwardzane	utwardzana
D.	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanego	utwardzanej
C.	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanemu	utwardzanej
B.	utwardzanego	utwardzanego	utwardzany	utwardzane	utwardzaną
N.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzaną
Ms.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	utwardzani	utwardzani	utwardzane	utwardzane
D.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych
C.	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym	utwardzanym
B.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzane
N.	utwardzanymi	utwardzanymi	utwardzanymi	utwardzanymi
Ms.	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych	utwardzanych

odpowiednik aspektowy: utwardzić

Pochodzenie

Zob. twardy

1. drogę

Definicja

powodować, że jakiegoś rodzaju powierzchnia, po której ktoś lub coś się przemieszcza, staje się, dla ułatwienia ruchu, jednolita, stabilna i odporna na odkształcenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

utwardzić drogę, nawierzchnię, pobocze, teren
utwardzić tłuczniem

Cytaty

W Puszczykowie rozpoczęło się utwardzanie tłuczniem nawierzchni ulic.

źródło: NKJP: Bogdan Lewicki: Samorząd przeznaczył na remont półtora miliona złotych..., Polska. Głos Wielkopolski, 2006-10-30

20 bezrobotnych mieszkańców gminy znajdzie pracę. Przez sześć miesięcy będą utwardzali drogi gruntowe.

źródło: NKJP: (ZET): Wszyscy na tym skorzystają, Dziennik Bałtycki, 2005-02-10

W ciągu ostatnich tygodni wyremontowano odcinek wzdłuż torów [...], a teraz utwardzane są pobocza

źródło: NKJP: (RA): Remontują ulicę Zawiszy, Dziennik Polski, 2008-09-04

Składnia

utwardzać

CO + CZYM

2. tłuszcz

Definicja

zmieniać z substancji płynnej w stałą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

	- Dostosowują oni swoje linie produkcyjne do tego, żeby za sprawą promieniowania utwardzać farbę drukarską. źródło: Internet: drukarniamagenta.pl
	W słodyczach ukryte są [...] tłuszcze - i to te najmniej zdrowe, bo powstałe z utwardzania olejów roślinnych [...]. źródło: NKJP: Słodycze. Słone przekąski, Polityka, 2004-11-20
	Na koniec powlekamy paznokcie preparatem utwardzającym lakier i nadającym połysk. źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Brylant na paznokciu, Gazeta Wyborcza, 1998-07-31
	Teraz tendencja się odwróciła: margaryny należy się wystrzegać, gdyż zawiera szkodliwe, sztucznie utwardzane tłuszcze. źródło: NKJP: (PIT): Na srebrnych łamach, Dziennik Polski, 2008-06-26

Składnia

utwardzać

3. drewno

Definicja

sprawiać, że jakiegoś rodzaju stała substancja staje odporna na zgniecenie czy odkształcenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

	Pocisk [...] z odległości 1200 m przebijał pancerz z homogenicznej stali utwardzanej [...]. źródło: NKJP: Internet
	Niektóre stopy aluminium można poddawać utwardzaniu [...], po którym ich własności wytrzymałościowe nie są gorsze niż wielu stali. źródło: NKJP: Internet
	Odżywka aktywnie odbudowuje komórki, wzmacnia i utwardza płytkę paznokcia, zapobiega pękaniu, łamliwości i rozdwajaniu się [...]. źródło: Internet: kontact.pl
	Urządzenia[...] wykonane są z najwyższej jakości materiałów: stali szlachetnej, naturalnego drewna, utwardzanego szkła z filtrem UV itp. źródło: Internet.aleo.com

Składnia

utwardzać

4. politykę

Definicja

sprawiać, że coś staje się bardziej wyraziste i odporne na możliwość zmian lub ustępstw, wpływ emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

	Można przyjąć, że każdy kryzys i przestój stanowi coś w rodzaju wyzwania. Każde z nich utwardza nasz charakter. źródło: NKJP: (TK): Działaj zamiast rozmyślać, Dziennik Bałtycki, 2005-09-21
	[...] roześmiała się ironicznie, wszelka ideologia bowiem jest tylko zwykłym zamydlaniem oczu. A komunistyczna, dodała, unosząc palec ku górze, na dodatek rozmiękczała mózg, utwardzając serce. źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994
	[...] trzeba rozmawiać, negocjować, straszyć, utwardzać stanowisko, ale musi też być czas na poszukiwanie kompromisu. źródło: NKJP: Janina Paradowska: Kurz opadł i co się wyłania..., Polityka, 2007-01-06
	- Co [...] trzeba zrobić? - Utwardzać politykę fiskalną, czyli ograniczać pieniądze dla sektora państwowego. Tym samym zostawimy więcej przestrzeni dla sektora niepublicznego. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Granice ryzyka, Gazeta Wyborcza, 1999-01-21
	[...] to właśnie ci, którzy najbardziej nienawidzą zniewalających struktur i najzacieklej z nimi walczą, najlepiej im służą i najmocniej je utwardzają. źródło: Nowe książki, 1981 (books.google.pl)

Składnia

utwardzać

Data ostatniej modyfikacji: 07.09.2017