Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przyrzekę przyrzeknę |
przyrzeczemy przyrzekniemy |
|||
| 2 os. |
przyrzeczesz przyrzekniesz |
przyrzeczecie przyrzekniecie |
|||
| 3 os. |
przyrzecze przyrzeknie |
przyrzeką przyrzekną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyrzekłem +(e)m przyrzekł |
przyrzekłam +(e)m przyrzekła |
przyrzekłom +(e)m przyrzekło |
przyrzekliśmy +(e)śmy przyrzekli |
przyrzekłyśmy +(e)śmy przyrzekły |
| 2 os. |
przyrzekłeś +(e)ś przyrzekł |
przyrzekłaś +(e)ś przyrzekła |
przyrzekłoś +(e)ś przyrzekło |
przyrzekliście +(e)ście przyrzekli |
przyrzekłyście +(e)ście przyrzekły |
| 3 os. |
przyrzekł |
przyrzekła |
przyrzekło |
przyrzekli |
przyrzekły |
bezosobnik: przyrzeczono
przyrzeknięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przyrzeczmy przyrzeknijmy |
|
| 2 os. |
przyrzecz przyrzeknij |
przyrzeczcie przyrzeknijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyrzekłbym bym przyrzekł |
przyrzekłabym bym przyrzekła |
przyrzekłobym bym przyrzekło |
przyrzeklibyśmy byśmy przyrzekli |
przyrzekłybyśmy byśmy przyrzekły |
| 2 os. |
przyrzekłbyś byś przyrzekł |
przyrzekłabyś byś przyrzekła |
przyrzekłobyś byś przyrzekło |
przyrzeklibyście byście przyrzekli |
przyrzekłybyście byście przyrzekły |
| 3 os. |
przyrzekłby by przyrzekł |
przyrzekłaby by przyrzekła |
przyrzekłoby by przyrzekło |
przyrzekliby by przyrzekli |
przyrzekłyby by przyrzekły |
bezosobnik: przyrzeczono by
przyrzeknięto by
bezokolicznik: przyrzec
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przyrzekłszy
gerundium: przyrzeczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przyrzeczenie przyrzeknięcie |
przyrzeczenia przyrzeknięcia |
| D. | przyrzeczenia przyrzeknięcia |
przyrzeczeń przyrzeknięć |
| C. | przyrzeczeniu przyrzeknięciu |
przyrzeczeniom przyrzeknięciom |
| B. | przyrzeczenie przyrzeknięcie |
przyrzeczenia przyrzeknięcia |
| N. | przyrzeczeniem przyrzeknięciem |
przyrzeczeniami przyrzeknięciami |
| Ms. | przyrzeczeniu przyrzeknięciu |
przyrzeczeniach przyrzeknięciach |
| W. | przyrzeczenie przyrzeknięcie |
przyrzeczenia przyrzeknięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przyrzeczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przyrzeczony przyrzeknięty |
przyrzeczony przyrzeknięty |
przyrzeczony przyrzeknięty |
przyrzeczone przyrzeknięte |
przyrzeczona przyrzeknięta |
| D. | przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczonej przyrzekniętej |
| C. | przyrzeczonemu przyrzekniętemu |
przyrzeczonemu przyrzekniętemu |
przyrzeczonemu przyrzekniętemu |
przyrzeczonemu przyrzekniętemu |
przyrzeczonej przyrzekniętej |
| B. | przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczonego przyrzekniętego |
przyrzeczony przyrzeknięty |
przyrzeczone przyrzeknięte |
przyrzeczoną przyrzekniętą |
| N. | przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczoną przyrzekniętą |
| Ms. | przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonej przyrzekniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przyrzeczeni przyrzeknięci |
przyrzeczeni przyrzeknięci |
przyrzeczone przyrzeknięte |
przyrzeczone przyrzeknięte |
| D. | przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
| C. | przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
przyrzeczonym przyrzekniętym |
| B. | przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczone przyrzeknięte |
| N. | przyrzeczonymi przyrzekniętymi |
przyrzeczonymi przyrzekniętymi |
przyrzeczonymi przyrzekniętymi |
przyrzeczonymi przyrzekniętymi |
| Ms. | przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
przyrzeczonych przyrzekniętych |
odpowiednik aspektowy: przyrzekać
Pochodzenie
Zob. rzec
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zaprzysiąc, zaprzysięgnąć |
Połączenia
- przyrzec pomoc
- przyrzec solennie, uroczyście
- przyrzec spełnić coś
Cytaty
|
Jednego wzięto żywcem. Przyrzeczono mu ułaskawienie, jeśli zostanie świadkiem koronnym. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
|
|
Czy można wyegzekwować przyrzeczoną darowiznę? Mamy pewne uprawnienia, o ile przyrzeczono konkretną darowiznę oraz podano termin, w jakim umowa darowizny zostanie zawarta. źródło: NKJP: Joanna Kubicka: Minimum prawa, Gazeta Wyborcza, 1993-12-16 |
|
|
Natomiast istotnie, zapomniałem dziś podjąć pieniądze z poczty. Ponieważ przyrzekłem ci, że to zrobię, pójdę tam po obiedzie. źródło: NKJP: Maria Król-Fijewska: Stanowczo, łagodnie, bez lęku, 1992 |
|
|
– No to niech cię zaprosi na następny koncert, a ty jej przyrzeczesz, że będzie tylko Schubert i może jakiś Schumann, a nawet, bój się Boga, Mendelssohn. źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003 |
|
|
„Niech pani tylko nie odchodzi” - szepnąłem. „Nie odejdę” - przyrzekła. źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972 |
|
|
Gdyby narzeczona poznała całą prawdę, to odeszłaby, nie będzie czekać na trędowatego. Pisze więc do niej, że musi jechać na daleką wyspę, gdzie przyrzekł objąć pewną posadę. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970 |
|
|
Ktoś mocno mnie do czegoś zobowiązał, a że przyrzekłam, więc wypełnię, choć przyznaję, z niemałymi oporami - tłumaczyła. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
Składnia
|
+ | przyrzec | + |
(KOMU) +
(CO)
|
|
+ | przyrzec | + |
(KOMU) +
(że ZDANIE)
|
|
+ | przyrzec | + |
MOWA WPROST
|
|
+ | przyrzec | + |
BEZOKOLICZNIK
|