UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piec się

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. piec II

1. w piecu

Definicja

być poddawanym działaniu wysokiej temperatury w piecu lub na ruszcie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

  • baran, królik, tort piekł się; kaczka, potrawa, szynka piekła się; jagnię, mięso piekło się; ciasta, jabłka, kiełbaski, kurczęta, pączki, placki, pstrągi, ryby, szaszłyki, żeberka piekły się
  • piec się na blasze, na ognisku, na ogniu, na palenisku, na rożnie, na ruszcie
  • piec się przez godzinę
  • piec w ognisku

Cytaty

Ustawiono na tarasie barbecue; Mary-Masza, opasana fartuszkiem, obracała płaty czerwonego mięsa długim szpikulcem. Dymiło, wydając wspaniały aromat. Obok, zawinięte w sreberko, piekły się kartofle.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Na dziedzińcu między domami płonęły ogniska, piekły się łososie i barany.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Maksio kiedyś wrócił ze szkoły, kiedy właśnie smażyłam ostatnią partię faworków, i powiedział: „Choć raz od nas coś cudownie pachnie, nie od sąsiadów!” I zawstydziłam się wtedy okropnie, bo człowiek ma prawo do jakiegoś cudownego zapachu z dzieciństwa, zapachu piekącego się ciasta albo indyka... no, dobrze.

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Przyszliśmy na gotowe - na ogniu piekły się już szaszłyki, spełniono pierwsze toasty.

źródło: NKJP: Czekanie na przełęczy, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-01-29

Mama dziergająca na drutach kolejny szalik, skarpety lub sweterek; my - każde w ulubionym kątku [...]. I unoszący się nad nami zapach jabłek piekących się w tym czasie w duchówce...

źródło: NKJP: A. Fidrysiak: Przywiązani do rodzinnej tradycji, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. piekę się
pieczemy się
2 os. pieczesz się
pieczecie się
3 os. piecze się
pieką się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. piekłem się
+(e)m się piekł
piekłam się
+(e)m się piekła
piekłom się
+(e)m się piekło
piekliśmy się
+(e)śmy się piekli
piekłyśmy się
+(e)śmy się piekły
2 os. piekłeś się
+(e)ś się piekł
piekłaś się
+(e)ś się piekła
piekłoś się
+(e)ś się piekło
piekliście się
+(e)ście się piekli
piekłyście się
+(e)ście się piekły
3 os. piekł się
piekła się
piekło się
piekli się
piekły się

bezosobnik: pieczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się piekł
będę się piec
będę się piekła
będę się piec
będę się piekło
będę się piec
będziemy się piekli
będziemy się piec
będziemy się piekły
będziemy się piec
2 os. będziesz się piekł
będziesz się piec
będziesz się piekła
będziesz się piec
będziesz się piekło
będziesz się piec
będziecie się piekli
będziecie się piec
będziecie się piekły
będziecie się piec
3 os. będzie się piekł
będzie się piec
będzie się piekła
będzie się piec
będzie się piekło
będzie się piec
będą się piekli
będą się piec
będą się piekły
będą się piec

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pieczmy się
2 os. piecz się
pieczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. piekłbym się
bym się piekł
piekłabym się
bym się piekła
piekłobym się
bym się piekło
pieklibyśmy się
byśmy się piekli
piekłybyśmy się
byśmy się piekły
2 os. piekłbyś się
byś się piekł
piekłabyś się
byś się piekła
piekłobyś się
byś się piekło
pieklibyście się
byście się piekli
piekłybyście się
byście się piekły
3 os. piekłby się
by się piekł
piekłaby się
by się piekła
piekłoby się
by się piekło
piekliby się
by się piekli
piekłyby się
by się piekły

bezosobnik: pieczono by się

bezokolicznik: piec się

imiesłów przysłówkowy współczesny: piekąc się

gerundium: pieczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pieczenie się
pieczenia się
D. pieczenia się
pieczeń się
C. pieczeniu się
pieczeniom się
B. pieczenie się
pieczenia się
N. pieczeniem się
pieczeniami się
Ms. pieczeniu się
pieczeniach się
W. pieczenie się
pieczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: piekący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. piekący się
piekący się
piekący się
piekące się
piekąca się
D. piekącego się
piekącego się
piekącego się
piekącego się
piekącej się
C. piekącemu się
piekącemu się
piekącemu się
piekącemu się
piekącej się
B. piekącego się
piekącego się
piekący się
piekące się
piekącą się
N. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącą się
Ms. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. piekący się
piekący się
piekące się
piekące się
D. piekących się
piekących się
piekących się
piekących się
C. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
B. piekących się
piekących się
piekących się
piekące się
N. piekącymi się
piekącymi się
piekącymi się
piekącymi się
Ms. piekących się
piekących się
piekących się
piekących się

odpowiednik aspektowy: upiec się

Składnia

Rz nieżywotny + piec się +
(na CZYM | w CZYM)

2. w słońcu

Definicja

opalać się intensywnie lub odczuwać dyskomfort z powodu gorąca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skwarzyć się, smażyć się

Połączenia

  • piec się w skwarze, w słońcu, w solarium

Cytaty

Było to zaiste starcie dwóch zupełnie nie znanych sobie i niezrozumiałych sił, stylów walki, mentalności, ideologii. Ci, którzy coś wiedzieli na ten temat, ginęli albo piekli się w słońcu gorącej Palestyny podczas wypraw krzyżowych.

źródło: NKJP: Pierwsze starcie z Azją, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-04-11

Ci, którym nawet chciało przebić się na północ od Costa Brava i kolorowej Barcelony, prawdopodobnie ominęli szerokim łukiem prowincję Ciudad Real w środku La Manchy i udali się do Cordoby, Grenady, Sewilli lub w Sierra Nevada. Bo kto chciałby w końcu piec się w skwarze i błądzić bez celu po rozgrzanych polach.

źródło: NKJP: Wiatraki La Manchy, Dziennik Polski - Podróże, 2004-03-20

Opalanie w solarium jest niebezpieczne! Łóżka, które smażą ludzi jak na grillu, już dawno powinny być zakazane. Ci, którzy pieką się w solariach, mogą łatwiej zachorować na raka skóry.

źródło: NKJP: TUT: Dziewczyny, nie przesadzajcie ze sztucznym słońcem, 2006, prasa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. piekę się
pieczemy się
2 os. pieczesz się
pieczecie się
3 os. piecze się
pieką się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. piekłem się
+(e)m się piekł
piekłam się
+(e)m się piekła
piekłom się
+(e)m się piekło
piekliśmy się
+(e)śmy się piekli
piekłyśmy się
+(e)śmy się piekły
2 os. piekłeś się
+(e)ś się piekł
piekłaś się
+(e)ś się piekła
piekłoś się
+(e)ś się piekło
piekliście się
+(e)ście się piekli
piekłyście się
+(e)ście się piekły
3 os. piekł się
piekła się
piekło się
piekli się
piekły się

bezosobnik: pieczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się piekł
będę się piec
będę się piekła
będę się piec
będę się piekło
będę się piec
będziemy się piekli
będziemy się piec
będziemy się piekły
będziemy się piec
2 os. będziesz się piekł
będziesz się piec
będziesz się piekła
będziesz się piec
będziesz się piekło
będziesz się piec
będziecie się piekli
będziecie się piec
będziecie się piekły
będziecie się piec
3 os. będzie się piekł
będzie się piec
będzie się piekła
będzie się piec
będzie się piekło
będzie się piec
będą się piekli
będą się piec
będą się piekły
będą się piec

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pieczmy się
2 os. piecz się
pieczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. piekłbym się
bym się piekł
piekłabym się
bym się piekła
piekłobym się
bym się piekło
pieklibyśmy się
byśmy się piekli
piekłybyśmy się
byśmy się piekły
2 os. piekłbyś się
byś się piekł
piekłabyś się
byś się piekła
piekłobyś się
byś się piekło
pieklibyście się
byście się piekli
piekłybyście się
byście się piekły
3 os. piekłby się
by się piekł
piekłaby się
by się piekła
piekłoby się
by się piekło
piekliby się
by się piekli
piekłyby się
by się piekły

bezosobnik: pieczono by się

bezokolicznik: piec się

imiesłów przysłówkowy współczesny: piekąc się

gerundium: pieczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pieczenie się
pieczenia się
D. pieczenia się
pieczeń się
C. pieczeniu się
pieczeniom się
B. pieczenie się
pieczenia się
N. pieczeniem się
pieczeniami się
Ms. pieczeniu się
pieczeniach się
W. pieczenie się
pieczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: piekący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. piekący się
piekący się
piekący się
piekące się
piekąca się
D. piekącego się
piekącego się
piekącego się
piekącego się
piekącej się
C. piekącemu się
piekącemu się
piekącemu się
piekącemu się
piekącej się
B. piekącego się
piekącego się
piekący się
piekące się
piekącą się
N. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącą się
Ms. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. piekący się
piekący się
piekące się
piekące się
D. piekących się
piekących się
piekących się
piekących się
C. piekącym się
piekącym się
piekącym się
piekącym się
B. piekących się
piekących się
piekących się
piekące się
N. piekącymi się
piekącymi się
piekącymi się
piekącymi się
Ms. piekących się
piekących się
piekących się
piekących się

odpowiednik aspektowy: spiec się

Składnia

Rz osobowy + piec się +
(w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json