UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozpuszczać się

Chronologizacja

1592, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpuszczam się
rozpuszczamy się
2 os. rozpuszczasz się
rozpuszczacie się
3 os. rozpuszcza się
rozpuszczają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpuszczałem się
+(e)m się rozpuszczał
rozpuszczałam się
+(e)m się rozpuszczała
rozpuszczałom się
+(e)m się rozpuszczało
rozpuszczaliśmy się
+(e)śmy się rozpuszczali
rozpuszczałyśmy się
+(e)śmy się rozpuszczały
2 os. rozpuszczałeś się
+(e)ś się rozpuszczał
rozpuszczałaś się
+(e)ś się rozpuszczała
rozpuszczałoś się
+(e)ś się rozpuszczało
rozpuszczaliście się
+(e)ście się rozpuszczali
rozpuszczałyście się
+(e)ście się rozpuszczały
3 os. rozpuszczał się
rozpuszczała się
rozpuszczało się
rozpuszczali się
rozpuszczały się

bezosobnik: rozpuszczano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się rozpuszczał
będę się rozpuszczać
będę się rozpuszczała
będę się rozpuszczać
będę się rozpuszczało
będę się rozpuszczać
będziemy się rozpuszczali
będziemy się rozpuszczać
będziemy się rozpuszczały
będziemy się rozpuszczać
2 os. będziesz się rozpuszczał
będziesz się rozpuszczać
będziesz się rozpuszczała
będziesz się rozpuszczać
będziesz się rozpuszczało
będziesz się rozpuszczać
będziecie się rozpuszczali
będziecie się rozpuszczać
będziecie się rozpuszczały
będziecie się rozpuszczać
3 os. będzie się rozpuszczał
będzie się rozpuszczać
będzie się rozpuszczała
będzie się rozpuszczać
będzie się rozpuszczało
będzie się rozpuszczać
będą się rozpuszczali
będą się rozpuszczać
będą się rozpuszczały
będą się rozpuszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpuszczajmy się
2 os. rozpuszczaj się
rozpuszczajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpuszczałbym się
bym się rozpuszczał
rozpuszczałabym się
bym się rozpuszczała
rozpuszczałobym się
bym się rozpuszczało
rozpuszczalibyśmy się
byśmy się rozpuszczali
rozpuszczałybyśmy się
byśmy się rozpuszczały
2 os. rozpuszczałbyś się
byś się rozpuszczał
rozpuszczałabyś się
byś się rozpuszczała
rozpuszczałobyś się
byś się rozpuszczało
rozpuszczalibyście się
byście się rozpuszczali
rozpuszczałybyście się
byście się rozpuszczały
3 os. rozpuszczałby się
by się rozpuszczał
rozpuszczałaby się
by się rozpuszczała
rozpuszczałoby się
by się rozpuszczało
rozpuszczaliby się
by się rozpuszczali
rozpuszczałyby się
by się rozpuszczały

bezosobnik: rozpuszczano by się

bezokolicznik: rozpuszczać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozpuszczając się

gerundium: rozpuszczanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozpuszczanie się
rozpuszczania się
D. rozpuszczania się
rozpuszczań się
C. rozpuszczaniu się
rozpuszczaniom się
B. rozpuszczanie się
rozpuszczania się
N. rozpuszczaniem się
rozpuszczaniami się
Ms. rozpuszczaniu się
rozpuszczaniach się
W. rozpuszczanie się
rozpuszczania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozpuszczający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozpuszczający się
rozpuszczający się
rozpuszczający się
rozpuszczające się
rozpuszczająca się
D. rozpuszczającego się
rozpuszczającego się
rozpuszczającego się
rozpuszczającego się
rozpuszczającej się
C. rozpuszczającemu się
rozpuszczającemu się
rozpuszczającemu się
rozpuszczającemu się
rozpuszczającej się
B. rozpuszczającego się
rozpuszczającego się
rozpuszczający się
rozpuszczające się
rozpuszczającą się
N. rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającą się
Ms. rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozpuszczający się
rozpuszczający się
rozpuszczające się
rozpuszczające się
D. rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczających się
C. rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
rozpuszczającym się
B. rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczające się
N. rozpuszczającymi się
rozpuszczającymi się
rozpuszczającymi się
rozpuszczającymi się
Ms. rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczających się
rozpuszczających się

odpowiednik aspektowy: rozpuścić się

Pochodzenie

ogsł. *orzpuščati sę 'rozpuszczać się; rozluźniać się'

Zob. puścić

1. w wodzie

Definicja

łączyć się z cieczą tak, że powstaje jednolita substancja

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • dobrze, łatwo, szybko się rozpuszczać

Cytaty

Witamina H [...] należy do grupy witamin, które rozpuszczają się w wodzie.

źródło: NKJP: Antonina Malinkiewicz: Dieta dla umysłu, 2008

Kit pszczeli nie jest rozpuszczalny w wodzie, natomiast dobrze rozpuszcza się w spirytusie, do którego przedostają się jego składniki.

źródło: NKJP: Internet

[...] kobiecym organizmie jest proporcjonalnie mniej wody, a więcej tłuszczu. Ponieważ alkohol rozpuszcza się w wodzie, ta sama ilość wypitego alkoholu spowoduje, że to kobieta pozostanie relatywnie dłużej pod jego wpływem.

źródło: NKJP: Alkohol, Cosmopolitan nr 02, 2001

Składnia

bez ograniczeń + rozpuszczać się +
w CZYM

2. o lodzie

Definicja

tracić stałą konsystencję pod wpływem ciepła i stawać się cieczą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • łatwo, szybko się rozpuszczać

Cytaty

Na szczęście cienki lód szybko rozpuszczał się na jezdniach.

źródło: NKJP: (ARO): Szklana pogoda, Dziennik Łódzki, 2003-02-21

Aby [...] środek kotletów był miękki i soczysty, trzeba je dosmażyć na osobnej patelni (8-10 minut) w dużo niższej temperaturze (100-125 stopni C). [...] Na koniec podawać z odrobiną rozpuszczającego się na powierzchni kotletów świeżego masła.

źródło: NKJP: Sabina Budkiewicz: Zdrowie od... kuchni. Schaboszczak nigdy nie będzie zabytkiem, Gazeta Pomorska, 2010-01-26

Niska temperatura utrzymująca się we wnętrzu wzgórza sprawiała, że lód nie rozpuszczał się nawet przez kilka miesięcy.

źródło: NKJP: (AGA): Lodownia w Podgórzu, Gazeta Krakowska, 2006-06-29

3. o osadzie

Definicja

o czymś twardym lub trudnym do usunięcia: ulegać zniszczeniu przez rozbicie na bardzo małe części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Kuracja trwa pięć dni [...]. Polega na przyjmowaniu płynnego preparatu ziołowego. Jest przygotowany w trzech butelkach, każda ma nieco inną zawartość. Piątego dnia kamienie się rozpuszczają i są wypłukiwane z organizmu

źródło: NKJP: Kinga Zydorowicz: Zioła zamiast cięcia, Gazeta Poznańska, 2006-03-24

Wody Tatr Wysokich, zbudowanych z trudno rozpuszczających się skał krystalicznych (granity i granodioryty) są bardzo słabo zmineralizowane i kwaśne.

źródło: NKJP: Maria Gąsienica Chmiel, Marek Kot: Czy na Podhalu brakuje wody?, Tygodnik Podhalański nr 14-15, 1996

4. o włosach

Definicja

o włosach: przestawać być związanymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Cytaty

Żyrardynka wolną ręką odrzuca chustę, rozplata warkocz, drugą podnosi koniec łańcucha. Włosy rozpuszczają się momentalnie.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007

Dziewczyna krzyczy formułkę, po czym jej warkocze się rozpuszczają.

źródło: Internet: pl.prettycureseries.wikia.com

5. o dziecku

Definicja

pot. 
zmieniać swoje postępowanie na gorsze wskutek spełniania przez inne osoby wszystkich potrzeb i zachcianek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Tak samo jest ze społecznym przekazem „jak nie będzie kar to dzieci się rozpuszczą”. Kompletne pomieszanie z poplątaniem, bo dzieci się rozpuszczają nie z powodu braku kar.

źródło: Internet: psychologia.net.pl

Poświęcając [...] za dużo pieniędzy względem czasu, sprawiamy że dziecko się rozpuszcza, przestaje doceniać pewne rzeczy [...] a także przestaje z czasem czuć szacunek do ludzi i do samego rodzica, który bardziej kojarzy się ze stroną materialną, niż duchową [...].

źródło: Internet: oobe.pl

Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json