Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wykręcam się |
wykręcamy się |
|||
| 2 os. |
wykręcasz się |
wykręcacie się |
|||
| 3 os. |
wykręca się |
wykręcają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykręcałem się +(e)m się wykręcał |
wykręcałam się +(e)m się wykręcała |
wykręcałom się +(e)m się wykręcało |
wykręcaliśmy się +(e)śmy się wykręcali |
wykręcałyśmy się +(e)śmy się wykręcały |
| 2 os. |
wykręcałeś się +(e)ś się wykręcał |
wykręcałaś się +(e)ś się wykręcała |
wykręcałoś się +(e)ś się wykręcało |
wykręcaliście się +(e)ście się wykręcali |
wykręcałyście się +(e)ście się wykręcały |
| 3 os. |
wykręcał się |
wykręcała się |
wykręcało się |
wykręcali się |
wykręcały się |
bezosobnik: wykręcano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się wykręcał będę się wykręcać |
będę się wykręcała będę się wykręcać |
będę się wykręcało będę się wykręcać |
będziemy się wykręcali będziemy się wykręcać |
będziemy się wykręcały będziemy się wykręcać |
| 2 os. |
będziesz się wykręcał będziesz się wykręcać |
będziesz się wykręcała będziesz się wykręcać |
będziesz się wykręcało będziesz się wykręcać |
będziecie się wykręcali będziecie się wykręcać |
będziecie się wykręcały będziecie się wykręcać |
| 3 os. |
będzie się wykręcał będzie się wykręcać |
będzie się wykręcała będzie się wykręcać |
będzie się wykręcało będzie się wykręcać |
będą się wykręcali będą się wykręcać |
będą się wykręcały będą się wykręcać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wykręcajmy się |
|
| 2 os. |
wykręcaj się |
wykręcajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykręcałbym się bym się wykręcał |
wykręcałabym się bym się wykręcała |
wykręcałobym się bym się wykręcało |
wykręcalibyśmy się byśmy się wykręcali |
wykręcałybyśmy się byśmy się wykręcały |
| 2 os. |
wykręcałbyś się byś się wykręcał |
wykręcałabyś się byś się wykręcała |
wykręcałobyś się byś się wykręcało |
wykręcalibyście się byście się wykręcali |
wykręcałybyście się byście się wykręcały |
| 3 os. |
wykręcałby się by się wykręcał |
wykręcałaby się by się wykręcała |
wykręcałoby się by się wykręcało |
wykręcaliby się by się wykręcali |
wykręcałyby się by się wykręcały |
bezosobnik: wykręcano by się
bezokolicznik: wykręcać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wykręcając się
gerundium: wykręcanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wykręcanie się |
wykręcania się |
| D. | wykręcania się |
wykręcań się |
| C. | wykręcaniu się |
wykręcaniom się |
| B. | wykręcanie się |
wykręcania się |
| N. | wykręcaniem się |
wykręcaniami się |
| Ms. | wykręcaniu się |
wykręcaniach się |
| W. | wykręcanie się |
wykręcania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wykręcający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wykręcający się |
wykręcający się |
wykręcający się |
wykręcające się |
wykręcająca się |
| D. | wykręcającego się |
wykręcającego się |
wykręcającego się |
wykręcającego się |
wykręcającej się |
| C. | wykręcającemu się |
wykręcającemu się |
wykręcającemu się |
wykręcającemu się |
wykręcającej się |
| B. | wykręcającego się |
wykręcającego się |
wykręcający się |
wykręcające się |
wykręcającą się |
| N. | wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającą się |
| Ms. | wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wykręcający się |
wykręcający się |
wykręcające się |
wykręcające się |
| D. | wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcających się |
| C. | wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
wykręcającym się |
| B. | wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcające się |
| N. | wykręcającymi się |
wykręcającymi się |
wykręcającymi się |
wykręcającymi się |
| Ms. | wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcających się |
wykręcających się |
odpowiednik aspektowy: wykręcić się
Pochodzenie
Zob. kręcić
1. o bezpieczniku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | wkręcać się |
Połączenia
- bezpiecznik, korek, żarówka wykręca się
- wykręcać się z gniazdka
Cytaty
|
Rzuca piłkę, a ta wykręca się z kosza! źródło: NKJP: Rafał Lorek: Pechowa obręcz kosza gości, Gazeta Krakowska, 2007-02-12 |
Składnia
|
+ | wykręcać się | + |
z CZEGO
|
2. na pięcie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odkręcać się |
Połączenia
- wykręcać się na pięcie
- wykręcać się w siodle
Cytaty
|
Dzidzia wprost emfatycznie nienawidziła przejść podziemnych [...], a Drab w ślad za nią wprost emfatycznie wykręcał się do nich tyłem. źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969 |
|
|
Edek wykręca się przed lustrem tak i siak, robiąc różne miny „przystojne” i dostojne, przybierając różne pozy, wysuwając szczękę, biorąc się pod boki itp. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1964 |
|
|
Yarpen, wykręcając się z nieoczekiwaną przy swej posturze zwinnością, łupnął go toporzyskiem przez łeb. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
3. od odpowiedzi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wykpiwać się, wymigiwać się |
Połączenia
- wykręcać się chorobą, obowiązkami, pracą
- wykręcać się od odpowiedzi, od pracy, od roboty
- wykręcać się pod byle pozorem, pod jakimś pretekstem
- wykręcać się jak piskorz
Cytaty
|
Nauczyciel próbował wykręcać się od decyzji. Wyraźnie czegoś się bał. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
|
|
Dyżurny sekretarz redakcji od razu wyczuł, że stało się coś nadzwyczajnego, toteż nie dyskutował i nie wykręcał się jak zwykle. źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978 |
|
|
Ich odłam, skupiony w podziemnym związku, wykręcał się pod rozmaitymi pretekstami od grania z Dołżyckim, a zwłaszcza od uczestniczenia w oficjalnych koncertach niemieckich. źródło: NKJP: Krzysztof Bilica: Wokół Chopina i Polski: siedem szkiców, 2005 |
|
|
Przełożeni pamiętali go jako lenia, wykręcającego się od służby, koledzy zaś mówili o nim: „łazik, oferma, markietant i ofiara”. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002 |
Składnia
|
+ | wykręcać się | + |
od CZEGO +
(CZYM)
|