UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arystokracja

Chronologizacja

1564, SPXVI
W postaci arystokracyja

Pochodzenie

internac.

ang. aristocracy

fr. aristocratie

niem. Aristokratie

z gr. aristokratía 'rządy najlepszych'

1. magnateria

Definicja

grupa ludzi uprzywilejowana dzięki urodzeniu, mająca tytuły przysługujące dziedzicznie lub nadane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • bogata; dziedziczna; prawdziwa; dawna, dzisiejsza, nowa, stara; najwyższa, wielka; amerykańska, europejska; angielska, francuska, niemiecka, polska...; dworska, plemienna, rodowa; kresowa; miejscowa arystokracja
  • burżuazja i arystokracja, inteligencja i arystokracja, szlachta i arystokracja, ziemiaństwo i arystokracja
  • część, kręgi, przedstawiciele; domy, pałace; przywileje, rządy, świat, życie arystokracji
  • pochodzić, wywodzić się z arystokracji

Cytaty

Ciotka - jedna z sióstr mojej babki z domu Branickiej, była [...] osobą mądrą, światową, najbardziej klasyczną reprezentantką wielkiej arystokracji kresowej, jaką znałem w dzieciństwie.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

[...]hrabia Janusz Kozic-Laudowski, wywodził się wprawdzie z wielkopolskiej arystokracji ziemskiej, ale zaborowe losy rzuciły go do Królestwa, gdzie po wielu perypetiach osiadł wreszcie w podwarszawskim Ożarowie

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

W następnym stuleciu panowie Rzewuscy należeli do pierwszych magnackich rodów Rzeczypospolitej, skoligaconych z całą arystokracją.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Pochodził z biednej rodziny i z dumą mówił o sobie, że jest rzemieślnikiem, krawcem. Pogardzał arystokracją i ludźmi wywodzącymi się z klas uprzywilejowanych.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002

[...]wzrosła znacznie ludność wielkich miast. Trzonem klasy panującej była już nie arystokracja ziemiańska, lecz burżuazja.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arystokracja
arystokracje
D. arystokracji
arystokracji
neut
arystokracyj
char
C. arystokracji
arystokracjom
B. arystokrację
arystokracje
N. arystokracją
arystokracjami
Ms. arystokracji
arystokracjach
W. arystokracjo
arystokracje

Inne uwagi

Zwykle lp

2. elita

Definicja

grupa ludzi, która stanowi elitę w jakimś środowisku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • czerwona; złodziejska arystokracja; arystokracja intelektualna; robotnicza
  • arystokracja ducha, krwi, nierządu, pieniądza

Cytaty

Pochodził z biednej klasy ludności, lecz był przedstawicielem arystokracji intelektualnej.

źródło: NKJP: Stanisław Cat-Mackiewicz: Polityka Becka, 2009

[...] w naszym środowisku istnieje nieformalny podział na arystokrację medyczną i rzemieślników - mówi katowicki kardiolog.

źródło: NKJP: Jan Dziadul: Przerwana nić Ariadny, Polityka, 2008-03-15

W Ameryce utrwala się arystokracja polityczna - warstwa elit coraz skuteczniej przekazujących władzę, status i przywileje następnym pokoleniom.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Pierwszy mąż, Polityka, 2007-11-03

30-letnia blondynka z Polski [...] opowiada łódzkim przedsiębiorcom o Parlamencie Europejskim. Zna pięć języków, należy do klasy „A” brukselskiej arystokracji urzędniczej (zarobki powyżej 4 tys. euro, [...]

źródło: NKJP: Sławomir Sowa: Bruksela za wąskimi drzwiami, Dziennik Łódzki, 2005-06-04

[...] arystokracja krwi asymiluje się z arystokracją władzy, polityki i pieniądza, razem tworzą owo high society, w którym różnice pochodzenia nie są już tak istotne.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Jej Dyplomowana Wysokość, Polityka, 2004-11-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arystokracja
arystokracje
D. arystokracji
arystokracji
neut
arystokracyj
char
C. arystokracji
arystokracjom
B. arystokrację
arystokracje
N. arystokracją
arystokracjami
Ms. arystokracji
arystokracjach
W. arystokracjo
arystokracje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + arystokracja +
(CZEGO)

3. ustrój

Definicja

ustrój państwowy w starożytnej Grecji polegający na sprawowaniu władzy politycznej przez przedstawicieli najbogatszych rodów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ustrój

Połączenia

  • monarchia i arystokracja

Cytaty

Demokracja nigdy nie była tak pożądana, jak arystokracja czy monarchia.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Spośród różnych typów rządów, które występowały w nurcie ludzkiej historii, od monarchii i arystokracji poprzez teokracje religijne po faszystowskie i komunistyczne dyktatury obecnego wieku, jedyną formą rządów, która przetrwała nienaruszona do końca obecnego stulecia, pozostaje demokracja liberalna.

źródło: NKJP: Józef Życiński: Ziarno samotności, 1997

Demokracja jest w rzeczywistości systemem, który stwarza najwięcej nierówności społecznych. Arystokracje tworzą ich dużo mniej, jedynie umacniając te, które istniały przedtem.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Psychologia socjalizmu, Gazeta Wyborcza, 1997-09-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arystokracja
arystokracje
D. arystokracji
arystokracji
neut
arystokracyj
char
C. arystokracji
arystokracjom
B. arystokrację
arystokracje
N. arystokracją
arystokracjami
Ms. arystokracji
arystokracjach
W. arystokracjo
arystokracje

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json