UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arystokratyczny

Chronologizacja

1746, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

internac.

ang. aristocratic

fr. aristocratique

niem. aristokratisch

z gr. aristokratikós

1. związany z arystokracją - magnaterią

Definicja

taki, który jest związany z arystokracją - grupą ludzi uprzywilejowaną dzięki urodzeniu, mającą tytuły przysługujące dziedzicznie lub nadane

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a tytuł

Definicja

typowy dla arystokracji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczny styl; tytuł; arystokratyczne pochodzenie; koligacje, koneksje, korzenie, rodowody; tradycja arystokratyczna
  • ziemiański i arystokratyczny

Cytaty

To przedmieście w XVIII wieku miało charakter podlondyńskiej miejscowości letniskowej i do dzisiaj zachowało specyficzną, arystokratyczną atmosferę.

źródło: NKJP: Dorota Siedlecka: Nie tylko West End - czyli o zwiedzaniu Londynu inaczej, Magazyn Puls Studenta, 19, 02-2000

Mickiewicz uczestniczył w arystokratycznych balach u Wołkońskiej i u posła rosyjskiego Gagarina.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Dzięki arystokratycznym koligacjom Potworowscy otrzymali w czasie okupacji wizę szwedzką, matka wyszarpała od gestapo zgodę na wyjazd i w 1941 roku opuścili Polskę.

źródło: NKJP: Maria Kruczkowska: Tańczący z nauczycielami, Gazeta Wyborcza, 1994-11-18

[...] Cichowski miał sekretarkę, [...] arystokratycznego pochodzenia: Ogińską czy może wychowanicę Ogińskich.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

[...]dobra rodzinne w ciągu jednego pokolenia szły w ruinę, od której nie zawsze można się było uratować małżeństwem z bogatą Amerykanką, łasą na arystokratyczne tytuły,[...]

źródło: NKJP:Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

1.b pałac

Definicja

zamieszkany przez arystokrację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczna dzielnica; arystokratyczne pałace, rezydencje

Cytaty

W arystokratycznych pałacach książąt Doria, Pamfilich, Braschich i Buoncompagnich prowadzi się po dawnemu wykwintne intelektualne rozmowy.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

[...] kultura ziemiańska nie była zjawiskiem jednorodnym; istniała przecież całkiem uboga szlachta zaściankowa, a obok niej duże dwory mniej lub bardziej zamożne i w końcu arystokratyczne rezydencje, jakich nie powstydziłyby się najelegantsze stolice Europy.

źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004

Pałac w Mrowinach to piękny, XIX-wieczny obiekt. Do tego jest staw i siedem hektarów parku. Prawdziwie arystokratyczna posiadłość.

źródło: NKJP: Agnieszka Bielawska: Kochanowscy z motykami, Gazeta Wrocławska, 2003-09-12

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

2. związany z arystokracją - ustrojem

Definicja

związany z arystokracją - ustrojem państwowym w starożytnej Grecji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • ustrój arystokratyczny

Cytaty

Delfy były przeważnie po stronie ustrojów arystokratycznych, ale wsparły też niejednego przywódcę ludowego.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

3. związany z arystokratą -kimś z arystokracji

Definicja

związany z arystokratą - osobą należącą do arystokracji

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

3.a przodek

Definicja

będący arystokratą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczny przodek; arystokratyczna ciotka, kuzynka

Cytaty

Między arystokratycznymi bratowymi była skromną panną Chanecką, ale miała zalety, których tamte nie miały, a które uznawało całe sąsiedztwo i przeważająca część rodziny.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni: 1997

Czartoryscy prowadzili w Hotelu Lambert swój salon, w którym obowiązywała - jak przystało na arystokratycznych gospodarzy - sztywna etykieta.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

Wnętrze domu pani Kaj wygląda również jakby było zatrzymane w czasie. Meble, pamiątkowe drobiazgi, na ścianach podobizny przodków, zabytkowe lustro po arystokratycznych członkach rodziny.

źródło: NKJP: Urszula Drozd: To mój dom, Gazeta Wrocławska, 2003-01-17

[...]warto nawiasem wspomnieć, że ci arystokratyczni dyplomaci nie czuli się obowiązani do lojalności, jak się to określa dżentelmeńskiej.

źródło: NKJP: Henryk Wereszycki: Koniec sojuszu trzech cesarzy, 1977

Pisarz w roli swego bohatera widział raczej delikatnego, arystokratycznego dżentelmena, a nie kulturystę z robotniczej rodziny.

źródło: NKJP: Agnieszka Gortatowicz: SEAN CONNERY, CKM, 1999-08-08

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

3.b ród

Definicja

składający się z arystokratów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczny dom, klan, ród, salon, świat; arystokratyczna elita, rodzina; arystokratyczne towarzystwo; środowisko arystokratyczne; arystokratyczne kręgi, sfery
  • artystyczny i arystokratyczny; zamożny i arystokratyczny

Cytaty

Chłopiec urodził się w roku 1910 w zamożnej i arystokratycznej rodzinie Woronieckich w majątku Baranie Peretoki w powiecie sokolskim.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Żołnierz Armii Krajowej, w dodatku wyjątkowo niewłaściwego pochodzenia (po kądzieli spokrewniony z całą arystokratyczną elitą, [...]), najpierw walczył w powstaniu, potem blisko rok siedział w oflagu, [...]

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Północne wybrzeże Adriatyku, dzięki swemu specyficznemu klimatowi i pięknu natury, od dawna przyciągało na kurację i wywczasy arystokratyczną klientelę Europy Środkowej.

źródło: NKJP: (aza): Secesja w Kolibie, Tygodnik Podhalański, 15, 1999

Hrabia Leicester mógł odtąd bezwzględnie liczyć tylko na garstkę wiernych od lat najbliższych współpracowników oraz grupę arystokratycznej młodzieży postrzegającej ruch reformatorski jako środek do zrobienia szybkich karier.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Wiele osób, które nie dostąpiły zaszczytu ucztowania na tratwie monarchów,[...] lornetkowało z brzegów i mostów każdy gest, a nawet grymas arystokratycznego towarzystwa zebranego pod śnieżnosrebrnym baldachimem [...]

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

3.c nos

Definicja

uważany za charakterystyczny dla arystokraty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczny nos; arystokratyczna dłoń, twarz; wyniosłość, wyższość; arystokratyczne maniery, nazwisko, rysy
  • bardzo arystokratyczny

Cytaty

Głaskała go po bezwładnej, opartej na poręczy fotela, smukłej arystokratycznej dłoni: - Ty jesteś taki delikatny, wrażliwy, [...]

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Choć dzieciństwo Modiglianiego przypadło na poważny kryzys w rodzinnych interesach [...], chłopak wyniósł z domu arystokratyczne maniery, obycie i zainteresowanie sztukami pięknymi.

źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Ostatni szaleniec belle epoque, Dziennik Zachodni, 2006-04-01

Elektrownię prowadził Teodor, a raczej Heliodor o arystokratycznym nazwisku Raczyński.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003

- Plan jest świetny - rzekła łagodząco Markiza i wyjąwszy oprawną w skórę puderniczkę poczęła przypudrowywać swój arystokratyczny nos.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne

4. związany z arystokratą - osobą z elity

Definicja

związany z arystokratą - osobą należącą do elity w jakimś środowisku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • arystokratyczna atmosfera

Cytaty

Tymczasem Remy przed metą rozstaje się z wszystkimi złudzeniami po kolei. Nawet śmierć wybrał na swój sposób arystokratyczną, niezgodną z głoszonymi wcześniej egalitarnymi hasłami.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Śmierć dla koneserów, Polityka, 2003-11-01

Tę wolność można nazwać wolnością arystokratyczną, gdyż okazuje się, że w naszych czasach osiągają ją raczej nieliczni ludzie.

źródło: NKJP: ks. Marek Dziewiecki: Uzależnienie: współczesne niewolnictwo, Wychowawca, 2002-07

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
D. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratycznej
C. arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznemu
arystokratycznej
B. arystokratycznego
arystokratycznego
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczną
N. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratyczną
Ms. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznej
W. arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczny
arystokratyczne
arystokratyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
D. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
C. arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
arystokratycznym
B. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratyczne
N. arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
arystokratycznymi
Ms. arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
arystokratycznych
W. arystokratyczni
arystokratyczni
arystokratyczne
arystokratyczne
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json