UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgorszenie

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Od: zgorszyć; zob. gorszyć

1.a czynność

Definicja

działanie, które jest sprzeczne z zasadami moralnymi jakiejś osoby i budzi w niej niesmak lub odrazę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • najwyższe, ogromne, szczególne, wielkie; ogólne, powszechne, publiczne zgorszenie
  • zgorszenie dla ludzi
  • skandal i zgorszenie

Cytaty

Funkcjonariusz [...] zawiadomił niepołomicki sąd o zgorszeniu, jakiego się dopuścił Karol B. - Żyje z dwiema żonami, wstydu nie ma.

źródło: NKJP: Artur Drożdżak: Bigamista, Gazeta Krakowska, 2008-11-07

[...] ja uważam, że ci miastowi to z innego świata są i czasami więcej zgorszenia czynią niż pożytku.

źródło: NKJP: (o): Mamy brata, ale nie bliźniaka, Życie Podkarpackie, 2006-07-26

Filip sprawował władzę przez trzydzieści siedem lat, od 4 roku p.n.e. do 34 roku n.e., stroniąc od dynastycznych rozgrywek, przelewu krwi i publicznych zgorszeń, tych wszystkich niegodziwości, jakie trapiły rozrosły ród herodiański.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

[...] użył słów obraźliwych, wulgarnych, ohydnych. Działo się to w obecności mojej żony Stefanii oraz jej nieletniej kuzynki Jadwigi. Nie mogąc dopuścić, by zgorszenie uszło płazem, wymierzyłem Walerianowi policzek.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgorszenie
zgorszenia
D. zgorszenia
zgorszeń
C. zgorszeniu
zgorszeniom
B. zgorszenie
zgorszenia
N. zgorszeniem
zgorszeniami
Ms. zgorszeniu
zgorszeniach
W. zgorszenie
zgorszenia

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b rezultat

Definicja

reakcja jakiejś osoby spowodowana zgorszeniem - czyimś działaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • najwyższe, ogromne, szczególne, wielkie; ogólne, powszechne, publiczne zgorszenie
  • szok i zgorszenie, zdumienie i zgorszenie
  • przyczyna, źródło; rodzaj zgorszenia
  • pełen zgorszenia
  • budzić, siać, szerzyć, wywoływać; ukrywać; udawać zgorszenie

Cytaty

Batszebę, która rzewnie opłakiwała śmierć męża, Dawid zabrał do swego haremu. [...] Postępek króla wywołał ogromne zgorszenie w Jerozolimie.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Skorych do zgorszeń celebrantów dotknie też pewnie do żywego uwaga dotycząca Marii Dąbrowskiej: „Stara, w gruncie rzeczy, stara kura”.

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Polityka, Notuj, notuj, 2001-08-25

Początkowo Tomek spoglądał na niego ze zgorszeniem . Wprost nie rozumiał, w jaki sposób można nieoczekiwanie zasnąć podczas tak zajmującej rozmowy.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Ku wielkiemu zgorszeniu faryzeuszy, Jezus miał odwagę uzdrowić w szabat człowieka z uschłą ręką.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

W jedenastowiecznej kronice zachował się opis uczty, na której bizantyjska księżniczka posługiwała się widelcem, małym i dwuzębnym, [...] co miało wywołać powszechne zgorszenie [...]

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgorszenie
zgorszenia
D. zgorszenia
zgorszeń
C. zgorszeniu
zgorszeniom
B. zgorszenie
zgorszenia
N. zgorszeniem
zgorszeniami
Ms. zgorszeniu
zgorszeniach
W. zgorszenie
zgorszenia

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + zgorszenie +
(KOGO)
bez ograniczeń + zgorszenie +
(CZYJE)
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json