UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opiekać

1682, Kart XVII-XVIII

Zob. piec II

piekąc, rumienić z wierzchu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

opiekać grzanki, kiełbaski, mięso, szaszłyki
opiekać żywym ogniem
opiekać aż do upieczenia
opiekać bez tłuszczu
opiekać na ognisku, na ogniu, na rożnie, na ruszcie; na oleju, na smalcu
opiekać w cieście, w łupinach; w oliwie; w piekarniku, w szabaśniku
opiekać z każdej strony, z obu stron
opiekać na złoto
polać oliwą i opiekać
ser opiekany; opiekane kartofle, kraby, kurczaki, pierogi, skrzydełka, udka, ziemniaki

	Mój ojciec rozpalił małe ognisko, nad którym [...] opiekaliśmy nadziane na patyk plasterki słoniny z cebulą. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008
	Przełożyć gęś do wysmarowanej tłuszczem brytfanny, obsypać przyprawą do mięs i majerankiem, polać oliwą i opiekać w piekarniku jeszcze ok. 1 godziny. źródło: NKJP: E. Stangrodzka: Puchar za potrawę z gęsi, Tygodnik Ciechanowski, 2006-08-27
	Wczoraj na Rynku Głównym, od strony kościoła św. Wojciecha, stanęły wypożyczone od wojska kuchnie polowe, z których parowała zupa z prawdziwków oraz kapusta z grochem i grzybami. Na wielkich grillach opiekane były pierogi z farszem z kapusty i prawdziwków. źródło: NKJP: (SIE): Wigilia pod gołym niebem, Dziennik Polski - Kraków, 2002-12-23
	Udka opieka się bowiem zrazu na gęsim smalcu, następnie obtacza w rozkruszonym drobno chlebowym miąższu, skrapia oliwą i kontynuuje opiekanie, ale teraz już w piekarniku pod grillem, aby chleb przekształcił się na powierzchni w złocistą skórkę. źródło: NKJP: Francuski notes: Gęsie pióro maczane w armaniaku, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-10-11
	XIX-wieczny wystrój dworku polskiego doskonale harmonizuje z menu. Będzie bowiem sarnina z grzanką na postumencie z ziemniaków opiekanych i bukiet warzyw, [...] a na deser płonące lody cytrynowe na lustrze malinowym. źródło: NKJP: (TEZ): Sylwester w nietypowej scenerii, Dziennik Polski - Podhale, 2001-12-29

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opiekałem +(e)m opiekał	opiekałam +(e)m opiekała	opiekałom +(e)m opiekało	opiekaliśmy +(e)śmy opiekali	opiekałyśmy +(e)śmy opiekały
2 os.	opiekałeś +(e)ś opiekał	opiekałaś +(e)ś opiekała	opiekałoś +(e)ś opiekało	opiekaliście +(e)ście opiekali	opiekałyście +(e)ście opiekały
3 os.	opiekał	opiekała	opiekało	opiekali	opiekały

bezosobnik: opiekano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę opiekał będę opiekać	będę opiekała będę opiekać	będę opiekało będę opiekać	będziemy opiekali będziemy opiekać	będziemy opiekały będziemy opiekać
2 os.	będziesz opiekał będziesz opiekać	będziesz opiekała będziesz opiekać	będziesz opiekało będziesz opiekać	będziecie opiekali będziecie opiekać	będziecie opiekały będziecie opiekać
3 os.	będzie opiekał będzie opiekać	będzie opiekała będzie opiekać	będzie opiekało będzie opiekać	będą opiekali będą opiekać	będą opiekały będą opiekać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		opiekajmy
2 os.	opiekaj	opiekajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opiekałbym bym opiekał	opiekałabym bym opiekała	opiekałobym bym opiekało	opiekalibyśmy byśmy opiekali	opiekałybyśmy byśmy opiekały
2 os.	opiekałbyś byś opiekał	opiekałabyś byś opiekała	opiekałobyś byś opiekało	opiekalibyście byście opiekali	opiekałybyście byście opiekały
3 os.	opiekałby by opiekał	opiekałaby by opiekała	opiekałoby by opiekało	opiekaliby by opiekali	opiekałyby by opiekały

bezosobnik: opiekano by

bezokolicznik: opiekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opiekając

gerundium: opiekanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: opiekający

imiesłów przymiotnikowy bierny: opiekany

odpowiednik aspektowy: opiec

Rz _osobowy

opiekać

CO + (na CZYM | w CZYM)

Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2025