w gramatyce generatywno-transformacyjnej: układ i wzajemne relacje elementów w zdaniu, które dają się bezpośrednio obserwować w postaci dźwiękowej lub graficznej realizacji elementów zdania
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
Język
Połączenia
struktura powierzchniowa tekstu, zdania
Cytaty
W GB struktura powierzchniowa zdania jest generowana ze struktury głębokiej (opisywanej regułami gramatyki frazowej) poprzez szereg transformacji do warstw pośrednich.
źródło: NKJP: Maciej Piasecki: Model znaczenia polskiej frazy rzeczownikowej
Według tej teorii proces rozumienia zdania polega na przechodzeniu od struktury powierzchniowej (forma gramatyczna) do jego struktury głębokiej (treść). Przejście to polega na dokonaniu szeregu transformacji zdania do jego formy podstawowej, tzw. zdania „jądrowego”, które jest zdaniem twierdzącym w formie czynnej.
A zatem, ucząc się języka dziecko musi poznać relacje transformacyjne między strukturą głęboką i strukturą powierzchniową zdań.
źródło: Internet: pixelriot.com.pl
Analiza struktur powierzchniowych tekstu prowadząca do stworzenia przez tłumacza własnej bazy wypowiedzi odpowiadającej w jego mniemaniu bazie wypowiedzi nadawcy (dopasowanie do nich odpowiednich ram czasownikowych, połączenie w typowe sceny i scenariusze, zidentyfikowanie różnic między nimi a sugestią zawartą w tekście, przemyślenie tego, dlaczego nadawca wybrał taki sposób wyrazu).