UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obronić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obronię się
obronimy się
2 os. obronisz się
obronicie się
3 os. obroni się
obronią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obroniłem się
+(e)m się obronił
obroniłam się
+(e)m się obroniła
obroniłom się
+(e)m się obroniło
obroniliśmy się
+(e)śmy się obronili
obroniłyśmy się
+(e)śmy się obroniły
2 os. obroniłeś się
+(e)ś się obronił
obroniłaś się
+(e)ś się obroniła
obroniłoś się
+(e)ś się obroniło
obroniliście się
+(e)ście się obronili
obroniłyście się
+(e)ście się obroniły
3 os. obronił się
obroniła się
obroniło się
obronili się
obroniły się

bezosobnik: obroniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obrońmy się
2 os. obroń się
obrońcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obroniłbym się
bym się obronił
obroniłabym się
bym się obroniła
obroniłobym się
bym się obroniło
obronilibyśmy się
byśmy się obronili
obroniłybyśmy się
byśmy się obroniły
2 os. obroniłbyś się
byś się obronił
obroniłabyś się
byś się obroniła
obroniłobyś się
byś się obroniło
obronilibyście się
byście się obronili
obroniłybyście się
byście się obroniły
3 os. obroniłby się
by się obronił
obroniłaby się
by się obroniła
obroniłoby się
by się obroniło
obroniliby się
by się obronili
obroniłyby się
by się obroniły

bezosobnik: obroniono by się

bezokolicznik: obronić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obroniwszy się

gerundium: obronienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obronienie się
obronienia się
D. obronienia się
obronień się
C. obronieniu się
obronieniom się
B. obronienie się
obronienia się
N. obronieniem się
obronieniami się
Ms. obronieniu się
obronieniach się
W. obronienie się
obronienia się

odpowiednik aspektowy: bronić się

1. przed napastnikiem

Definicja

odeprzeć skierowany przeciw sobie atak fizyczny lub zbrojny

Pochodzenie

Zob. obronić (miasto), bronić (miasta)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wybronić się

Połączenia

  • kobieta obroniła się
  • obronić się przed napastnikiem; przed atakiem, przed najazdem
  • potrafić, zdołać obronić się

Cytaty

Naciskając spust pistoletu, funkcjonariusz katowickiej policji obronił się przed groźnym psem, który zaatakował go na klatce schodowej […].

źródło: NKJP: (kra): Atak rottweilera, Dziennik Zachodni, 2002-03-06

80-letnia Brytyjka obroniła się przed uzbrojonym w nóż włamywaczem.

źródło: NKJP: kaz: Z nożem na bandziora, Super Express, 2006

[…] od lat naucza w poznańskich szkołach, jak najskuteczniej, bez długich treningów i odruchowo obronić się przed napastnikiem.

źródło: NKJP: GOK: Uczy, jak się bronić, Gazeta Poznańska, 2002-06-12

Miasta […] w większości zdołały skutecznie obronić się przed najazdami Prusów […], którym udało się spalić jedynie Radzyń.

źródło: NKJP: Roman Czaja, Wiesław Długokęcki, Marian Dygo, Sławomir Jóźwiak, Andrzej Radzimiński: Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Władza i społeczeństwo, 2008

Nie powinniśmy plątać się w tę wojnę. Jesteśmy za biednym krajem, by w razie rozszerzenia konfliktu się obronić.

źródło: NKJP: Izabela Jarosz: Strach ma wielkie oczy, Trybuna Śląska, 2003-03-19

Składnia

bez ograniczeń + obronić się +
(przed KIM/CZYM)

2. przed oskarżeniem

Definicja

odeprzeć stawiane sobie zarzuty

Pochodzenie

Zob. obronić (miasto), bronić (miasta)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • obronić się przed pomówieniami, przed zarzutami; przed sądem

Cytaty

[…] procedura karna musi zapewnić to, żeby ten niewinnie oskarżony człowiek miał szansę obronić się przed zarzutami.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.11.2002

Wracając jednak do tradycji rodzinnych, junior uważa, iż dużo łatwiej dziecku muzyka przejść przez pierwsze koncerty, ale trudniej obronić się przez posądzeniami o kumoterstwo.

źródło: NKJP: Małgorzata Szymańska: Przydeptać nuty na szczęście, Dziennik Bałtycki, 2000-04-08

Wystarczy nam dowodów, żeby obronić się w każdym sądzie.

źródło: NKJP: OK, MK: Skarżą Wprost, Gazeta Krakowska, 2005-09-10

Czy zasadnie zarzuca się ustawie o IPN, że nie pozwala obronić się ludziom niesłusznie pomówionym o tajną współpracę z SB?

źródło: NKJP: Marzanna Stychlerz-Klucińska: Testowanie IPN, Mazowieckie To i Owo, 2005-01-22

Składnia

bez ograniczeń + obronić się +
(przed CZYM)

3. przed pokusą

Definicja

nie ulec czemuś

Pochodzenie

Zob. obronić (miasto), bronić (miasta)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oprzeć się
antonimy:  ulec

Cytaty

Już raz spółdzielczość, a było to przed wojną, pozwoliła obronić się wielu ludziom przed biedą […].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.01.1992

Osłabiony ciągłymi krwotokami organizm nie obronił się przed ciężką chorobą.

źródło: NKJP: Anna Wereszczyńska: Ostatni Mohikanin drobnej szlachty i niezrównany monografista Żydów. Żywot Klemensa Junoszy-Szaniawskiego, 2008

Tarnów obronił się przed likwidacją siedziby Sądu Okręgowego i proponowaną, niekorzystną restrukturyzacją przemysłu gazowniczego.

źródło: NKJP: W obronie instytucji, Dziennik Polski, 2001-01-30

Staramy się wymyślić coś takiego, by obronić się przed poczuciem kompletnej bezradności.

źródło: NKJP: Agnieszka Leźnicka-Łoś: Nauczyć się kochać : terapia psychoanalityczna w teorii i praktyce, 2002

Defensywna postawa Kościoła rzymskiego wyrażająca się w jego integralnej unifikacji i centralizacji, zarówno doktrynalnej, jak i strukturalnej, sprawiła, że obronił się on przed wpływami z zewnątrz, przed inwazją kultury laickiej nowoczesnego świata.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Składnia

bez ograniczeń + obronić się +
przed CZYM

4. na uczelni

Definicja

zdać egzamin związany z napisaną wcześniej pracą, uprawniający do uzyskania określonego tytułu

Pochodzenie

Zob. obronić (doktorat), bronić (doktoratu)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obronić

Cytaty

Zaczęłam pisać pracę magisterską, jednak się nie obroniłam.

źródło: NKJP: emka: Beata Sadowska: Niebezpieczne związki z mediami, Dlaczego?, 2009-08-24

Od października zaczynam sześciomiesięczny staż zawodowy. Dopiero po jego zakończeniu dostanę dyplom, mimo że obroniłam się w czerwcu.

źródło: NKJP: Anna Jakubas, Agata Kwiatkowska: Przeczytaj, pomyśl, wybierz, Polityka, 2009-09-12

Jestem na urlopie sportowym, który kończy się 30 września. Muszę zrobić absolutorium i się obronić.

źródło: NKJP: (ek): Nie jadę do Chin, tragedii nie ma, Gazeta Radomszczańska, 2008-04-08

Jeszcze przed wyjazdem obroniłam się na uczelni, a dwa tygodnie później pojechałam na kilkudniową wymianę do Rosji.

źródło: NKJP: Tomek Biegański: Wolontariat bez granic, Manko, 2010-01-05

[...] program jest adresowany do studentów i tylko Ci, którzy są studentami, mogą się zakwalifikować. Ten, kto się obronił, nie jest już studentem.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + obronić się +
(GDZIE | KIEDY)

5. o sztuce

Definicja

okazać się wystarczająco dobrym pod jakimś względem

Pochodzenie

Zob. obronić (miasto), bronić (miasta)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • film, wiersz obronił się; książka, muzyka, sztuka obroniła się

Cytaty

Książka w oczach srogiej zazwyczaj recenzentki obroniła się i chyba to sprawiło, że po nią sięgnęłam.

źródło: NKJP: Internet

Cieszę się, że moje rzeźby stoją w takim towarzystwie i zachowują swoją tożsamość. Mógłbym policzyć na palcach jednej ręki artystów, których prace obroniłyby się w tak prestiżowym miejscu […].

źródło: NKJP: Zbigniew Basara: Latający dywan Abakanowicz, Gazeta Wyborcza, 1999-06-05

Podczas piątkowego wernisażu o swojej sztuce mówiła niewiele, wychodząc z założenia, że obrazy powinny obronić się same.

źródło: NKJP: (SZEL): Od mroku do koloru, Dziennik Polski, 2006-09-18

Można też czytać te wiersze jako swego rodzaju dekonstrukcję poezji […]. Mam jednak nadzieję, że także same, bez not o wymyślonych autorach, obronią się jako teksty sztuki...

źródło: NKJP: Stefan Drajewski: Wiele twarzy piękna, Polska Głos Wielkopolski, 2005-06-24

I rzeczywiście, zasadniczy tekst powieści jest interesujący, trzyma w napięciu i mógłby się pewnie obronić jako osobna książka.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + obronić się +
(jako CO)
Data ostatniej modyfikacji: 06.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json