UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaryć się

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Zob. ryć

Definicja

uderzywszy mocno w miękkie lub sypkie podłoże, zagłębić się w nim

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wryć się, zaryć

Połączenia

  • motor, samochód zarył się; łódź zaryła się w czymś
  • zaryć się autem, samochodem
  • zaryć się w błocie, w piachu, w rowie, w śniegu, w zaspie
  • zaryć się w błoto, w piach, w ziemię

Cytaty

Samochód zarył się w zaspie, ale bezbłędnie zadziałał napęd na cztery koła i po kilku próbach udało jej się jakoś wydostać.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Dzioby szalup zaryły się w piach plaży.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

- Zjeżdżaj! On nie zwolni! - krzyknął i w głosie miał coś takiego, że obróciłem kierownicą w prawo, wpakowałem ducato w zaspę, odbiłem w lewo, żeby jednak nie zaryć się w rowie.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

- A tych, co pojechali czerwonymi saniami, nigdy nie odnaleziono. Sanie, owszem, bo zaryły się w zaspę w szczerym polu i konie rżały wniebogłosy.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Ogier staje na tylne nogi, rzuca łbem, wierzga, bierze rozpęd, by nagle zaryć się przednimi kopytami w piach.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaryję się
zaryjemy się
2 os. zaryjesz się
zaryjecie się
3 os. zaryje się
zaryją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaryłem się
+(e)m się zarył
zaryłam się
+(e)m się zaryła
zaryłom się
+(e)m się zaryło
zaryliśmy się
+(e)śmy się zaryli
zaryłyśmy się
+(e)śmy się zaryły
2 os. zaryłeś się
+(e)ś się zarył
zaryłaś się
+(e)ś się zaryła
zaryłoś się
+(e)ś się zaryło
zaryliście się
+(e)ście się zaryli
zaryłyście się
+(e)ście się zaryły
3 os. zarył się
zaryła się
zaryło się
zaryli się
zaryły się

bezosobnik: zaryto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaryjmy się
2 os. zaryj się
zaryjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaryłbym się
bym się zarył
zaryłabym się
bym się zaryła
zaryłobym się
bym się zaryło
zarylibyśmy się
byśmy się zaryli
zaryłybyśmy się
byśmy się zaryły
2 os. zaryłbyś się
byś się zarył
zaryłabyś się
byś się zaryła
zaryłobyś się
byś się zaryło
zarylibyście się
byście się zaryli
zaryłybyście się
byście się zaryły
3 os. zaryłby się
by się zarył
zaryłaby się
by się zaryła
zaryłoby się
by się zaryło
zaryliby się
by się zaryli
zaryłyby się
by się zaryły

bezosobnik: zaryto by się

bezokolicznik: zaryć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zarywszy się

gerundium: zarycie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zarycie się
zarycia się
D. zarycia się
zaryć się
C. zaryciu się
zaryciom się
B. zarycie się
zarycia się
N. zaryciem się
zaryciami się
Ms. zaryciu się
zaryciach się
W. zarycie się
zarycia się

odpowiedniki aspektowe: zarywać się , ryć się

Składnia

bez ograniczeń + zaryć się +
w CO | o CO | w CZYM + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json