UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przeciwstawny

Chronologizacja

1912, Bańk

Pochodzenie

Zob. przeciwstawiać

1. pogląd

Definicja

taki, który się całkowicie różni i wzajemnie wyklucza z innym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • przeciwstawne argumenty, dowody, idee, interpretacje, koncepcje, nurty, opinie, orientacje, poglądy, pojęcia, postawy, pozycje, projekty, punkty widzenia, racje, stanowiska, tezy, strategie, wnioski, założenia; bieguny, bloki (polityczne, wyborcze...), grupy, krańce, modele, obozy, ugrupowania; cechy, cele, dążenia, działania, efekty, elementy, interesy, oczekiwania, określenia, opcje, procesy, reakcje, tendencje; emocje, uczucia; energie, siły, żywioły; systemy, światy, wartości, zjawiska, znaczenia; sposoby, typy, wersje
  • diametralnie, dokładnie; pozornie, wzajemnie; skrajnie przeciwstawny
  • całkowicie, zupełnie przeciwstawny

Cytaty

Mania przedstawia obraz przeciwstawny depresji.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Nieczęsto zdarzało się w dziejach Rosji, aby o władcy na tronie Romanowów wypowiadano tak diametralnie przeciwstawne opinie, jak o Piotrze III i za jego życia i po śmierci.

źródło: NKJP: Bogusław Mucha: Sześciomiesięczny car (Piotr III), Akant, 2010-02

Liberalizm w Polsce traktowany jest jako synonim poglądów przeciwstawnych do panującego do 1989 roku marksizmu, [...]

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia : po co nam filozofia, 1997

Dyskusje prasowe to raczej opinia oświecona, która często bywa głęboko przeciwstawna sądom masowo lub powszechnie aprobowanym.

źródło: NKJP: Wiesław Władyka: Elita musi pytać, Polityka, 2006-09-09

Rewolucja 1959 roku podzieliła naród Banyaruandy na dwa przeciwstawne obozy.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawna
D. przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnej
C. przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnej
B. przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawną
N. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawną
Ms. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnej
W. przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przeciwstawni
przeciwstawni
przeciwstawne
przeciwstawne
D. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
C. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
B. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawne
N. przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
Ms. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
W. przeciwstawni
przeciwstawni
przeciwstawne
przeciwstawne

Składnia

bez ograniczeń + przeciwstawny +
(do CZEGO)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + przeciwstawny +
(CZEMU)
szyk: neutralny

2. kciuk

Definicja

taki, który znajduje się naprzeciw lub jest skierowany w drugą stronę niż obiekt tego samego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • przeciwstawny kciuk, palec; kierunek

Cytaty

Wszystko, co umiemy zrobić swoimi rękami, pięcioma genialnymi palcami z przeciwstawnym kciukiem, blednie przy tym, czego umiemy dokonać sercem, jeśli tylko chcemy.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

[...]ich przednie łapy miały po dwa palce wewnętrzne przeciwstawne trzem pozostałym, a na tylnych silny, pozbawiony pazura jeden palec wewnętrzny przeciwstawiony czterem innym.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Rozwarstwienie gęstościowe sprzyja przemieszczaniu się wód w górnych i dolnych warstwach w przeciwstawnych kierunkach.

źródło: NKJP: Adam Choiński: Jeziora kuli ziemskiej, 2000

Wstępując po schodach, dostajemy się na podest, z którego, po obu stronach, dwa przeciwstawne sobie biegi schodów prowadzą do hallu pierwszego pietra.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane : rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

kłus - dwie przeciwstawne kończyny są w powietrzu (tylna prawa, przednia lewa), dwie na ziemi (dzieli się na roboczy, pośredni, wyciągnięty)

źródło: NKJP: METROFAKTY /PODSTAWOWE RODZAJE CHODU KONIA, Metropol 28/03, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawna
D. przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawnej
C. przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnemu
przeciwstawnej
B. przeciwstawnego
przeciwstawnego
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawną
N. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawną
Ms. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnej
W. przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawny
przeciwstawne
przeciwstawna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przeciwstawni
przeciwstawni
przeciwstawne
przeciwstawne
D. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
C. przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
przeciwstawnym
B. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawne
N. przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
przeciwstawnymi
Ms. przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
przeciwstawnych
W. przeciwstawni
przeciwstawni
przeciwstawne
przeciwstawne

Składnia

bez ograniczeń + przeciwstawny +
(CZEMU)
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json