Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. smażyć
1. frytki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zeskwarzyć | |
| hiperonimy: | przygotować |
Połączenia
- usmażyć befsztyk, bliny, cebulę, faworki, frytki, jabłka, jajecznicę, jajka, jarzyny, kaszankę, kiełbasę, kotlety, kurczaka, łososia, mięso, naleśniki, omlet, pączki, pieczarki, placki, racuszki, rybę, rydze, schabowego, słoninę, stek, sznycel, udko, warzywa, wątróbkę, ziemniaki, żeberka
- usmażyć na boczku, na pomidorach, na wędzonce; na maśle, na oleju, na oliwie, na smalcu; na grillu, na kuchence, na ognisku, na patelni; na obiad
- usmażyć przy ognisku
- usmażyć w cieście, w maśle, w miodzie, w oleju; w rondlu; w domu
- usmażyć według przepisu
- usmażyć z cebulką, z cukrem; z dwóch stron
- usmażyć nierówno, osobno, starannie, szybko; na brązowo, na chrupko, na złocisto, na złocisty kolor, na złoto
- chcieć, kazać, móc, musieć, nie potrafić, zamierzać usmażyć
- usmażyć i posolić, usmażyć i przyrządzić, usmażyć i spożyć, usmażyć i zjeść; rzucić na rozgrzany tłuszcz i usmażyć, umaczać w jajku i bułce i usmażyć; panierowany i usmażony
Cytaty
|
Wyjęła patelnię i usmażyła wielki, złocisty omlet biszkoptowy, taki sam jak ten ze wspomnień Diany. źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
|
|
Na łyżce masła usmażyć pokrojone w kostki grzanki. Zupę rozlać na talerze, dodać gorące grzanki i posypać świeżą rzeżuchą. źródło: NKJP: Zupa z rzeżuchy, 1998, prasa |
|
|
Na maleńkiej kuchence usmażył jajecznicę, ciągle patrząc na zegarek. źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978 |
|
|
Paweł siedział sobie teraz na swym wysokim taborecie w kuchni i jadł smażonego selera. Grube plastry usmażone w oleju na patelni. źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
usmażę |
usmażymy |
|||
| 2 os. |
usmażysz |
usmażycie |
|||
| 3 os. |
usmaży |
usmażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
usmażyłem +(e)m usmażył |
usmażyłam +(e)m usmażyła |
usmażyłom +(e)m usmażyło |
usmażyliśmy +(e)śmy usmażyli |
usmażyłyśmy +(e)śmy usmażyły |
| 2 os. |
usmażyłeś +(e)ś usmażył |
usmażyłaś +(e)ś usmażyła |
usmażyłoś +(e)ś usmażyło |
usmażyliście +(e)ście usmażyli |
usmażyłyście +(e)ście usmażyły |
| 3 os. |
usmażył |
usmażyła |
usmażyło |
usmażyli |
usmażyły |
bezosobnik: usmażono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
usmażmy |
|
| 2 os. |
usmaż |
usmażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
usmażyłbym bym usmażył |
usmażyłabym bym usmażyła |
usmażyłobym bym usmażyło |
usmażylibyśmy byśmy usmażyli |
usmażyłybyśmy byśmy usmażyły |
| 2 os. |
usmażyłbyś byś usmażył |
usmażyłabyś byś usmażyła |
usmażyłobyś byś usmażyło |
usmażylibyście byście usmażyli |
usmażyłybyście byście usmażyły |
| 3 os. |
usmażyłby by usmażył |
usmażyłaby by usmażyła |
usmażyłoby by usmażyło |
usmażyliby by usmażyli |
usmażyłyby by usmażyły |
bezosobnik: usmażono by
bezokolicznik: usmażyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
usmażywszy
gerundium: usmażenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | usmażenie |
usmażenia |
| D. | usmażenia |
usmażeń |
| C. | usmażeniu |
usmażeniom |
| B. | usmażenie |
usmażenia |
| N. | usmażeniem |
usmażeniami |
| Ms. | usmażeniu |
usmażeniach |
| W. | usmażenie |
usmażenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: usmażony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | usmażony |
usmażony |
usmażony |
usmażone |
usmażona |
| D. | usmażonego |
usmażonego |
usmażonego |
usmażonego |
usmażonej |
| C. | usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonej |
| B. | usmażonego |
usmażonego |
usmażony |
usmażone |
usmażoną |
| N. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażoną |
| Ms. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | usmażeni |
usmażeni |
usmażone |
usmażone |
| D. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
| C. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
| B. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażone |
| N. | usmażonymi |
usmażonymi |
usmażonymi |
usmażonymi |
| Ms. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
odpowiednik aspektowy: smażyć
Składnia
| Rzosobowy | + | usmażyć | + |
CO +
(na CZYM | w CZYM)
|
2. konfitury
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Połączenia
- usmażyć konfitury, powidła
Cytaty
|
Takiej żony i matki wszyscy by chcieli. Ciastem uraczy, powidła usmaży. źródło: Internet |
|
|
Warto poświęcić nieco czasu i usmażyć domowe konfitury z wiśni, by móc zachwycać się ich smakiem przy popołudniowej herbatce. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
usmażę |
usmażymy |
|||
| 2 os. |
usmażysz |
usmażycie |
|||
| 3 os. |
usmaży |
usmażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
usmażyłem +(e)m usmażył |
usmażyłam +(e)m usmażyła |
usmażyłom +(e)m usmażyło |
usmażyliśmy +(e)śmy usmażyli |
usmażyłyśmy +(e)śmy usmażyły |
| 2 os. |
usmażyłeś +(e)ś usmażył |
usmażyłaś +(e)ś usmażyła |
usmażyłoś +(e)ś usmażyło |
usmażyliście +(e)ście usmażyli |
usmażyłyście +(e)ście usmażyły |
| 3 os. |
usmażył |
usmażyła |
usmażyło |
usmażyli |
usmażyły |
bezosobnik: usmażono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
usmażmy |
|
| 2 os. |
usmaż |
usmażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
usmażyłbym bym usmażył |
usmażyłabym bym usmażyła |
usmażyłobym bym usmażyło |
usmażylibyśmy byśmy usmażyli |
usmażyłybyśmy byśmy usmażyły |
| 2 os. |
usmażyłbyś byś usmażył |
usmażyłabyś byś usmażyła |
usmażyłobyś byś usmażyło |
usmażylibyście byście usmażyli |
usmażyłybyście byście usmażyły |
| 3 os. |
usmażyłby by usmażył |
usmażyłaby by usmażyła |
usmażyłoby by usmażyło |
usmażyliby by usmażyli |
usmażyłyby by usmażyły |
bezosobnik: usmażono by
bezokolicznik: usmażyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
usmażywszy
gerundium: usmażenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | usmażenie |
usmażenia |
| D. | usmażenia |
usmażeń |
| C. | usmażeniu |
usmażeniom |
| B. | usmażenie |
usmażenia |
| N. | usmażeniem |
usmażeniami |
| Ms. | usmażeniu |
usmażeniach |
| W. | usmażenie |
usmażenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: usmażony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | usmażony |
usmażony |
usmażony |
usmażone |
usmażona |
| D. | usmażonego |
usmażonego |
usmażonego |
usmażonego |
usmażonej |
| C. | usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonemu |
usmażonej |
| B. | usmażonego |
usmażonego |
usmażony |
usmażone |
usmażoną |
| N. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażoną |
| Ms. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | usmażeni |
usmażeni |
usmażone |
usmażone |
| D. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
| C. | usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
usmażonym |
| B. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażone |
| N. | usmażonymi |
usmażonymi |
usmażonymi |
usmażonymi |
| Ms. | usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
usmażonych |
odpowiednik aspektowy: smażyć
Składnia
| Rzosobowy | + | usmażyć | + |
CO
|