UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

Wielkanoc

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaci: Wielikonoc

1. święto

Definicja

święto, które chrześcijanie obchodzą na pamiątkę zmartwychwstania Chrystusa; nie ma stałej daty, wypada w marcu lub w kwietniu w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca; w Kościele Katolickim trwa dwa dni

Noty o użyciu

Spotykany zapis: Wielka Noc, Wielkiej Nocy.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

Połączenia

  • katolicka, prawosławna, wschodnia; ludowa, pamiętna, prawdziwa, tradycyjna, wiosenna; następna, ostatnia, poprzednia, przyszła, tegoroczna, zeszła Wielkanoc
  • Wielkanoc chrześcijan (wschodnich), ubogich; trzeciego tysiąclecia
  • Wielkanoc bez jajka, według kalendarza juliańskiego
  • Wielkanoc w obrządku wschodnim
  • Wielkanoc i Boże Narodzenie
  • czas, drugi dzień, okres, pierwszy dzień; obchody, obrzędy, symbol, święta, uroczysta liturgia, tradycje Wielkanocy;
  • przygotowania do Wielkanocy;
  • (życzenia...)z okazji Wielkanocy
  • kartka (świąteczna), zwyczaje, życzenia na Wielkanoc;
  • jaja, jajka, pisanki, przepisy, szynka na Wielkanoc
  • niedziela, okres, tydzień... poprzedzający Wielkanoc
  • samotny podczas Wielkanocy
  • gotowy przed Wielkanocą
  • Wielkanoc kończy się, minęła, nadchodzi, przypada kiedyś, trwa, wypada kiedyś, zaczyna się, zbliża się
  • brać ślub, pojechać dokądś, odbyć się, odwiedzić kogoś, pracować, spotkać się, wrócić/wracać, wyjechać/wyjeżdżać, zaprosić kogoś; dzielić się jajkiem, gotować coś, jeść/jadać, przygotowywać coś, świętować, życzyć komuś czegoś tej, następnej, przyszłej, tegorocznej ... Wielkanocy
  • mieć, obchodzić, przeżyć, spędzić/spędzać gdzieś, świętować, urządzić, wspominać, zorganizować Wielkanoc
  • cieszyć się, pachnieć, zapachniało Wielkanocą
  • czekać na coś, post... potrwa, post... trwa do Wielkanocy;
  • przygotowywać się, szykować się do Wielkanocy
  • brać ślub na Wielkanoc;
  • odwiedzić kogoś, pojechać, wrócić/wracać na Wielkanoc;
  • wyjechać/wyjeżdżać na Wielkanoc;
  • zaprosić kogoś na Wielkanoc;
  • gotować coś, jeść/jadać, przygotowywać coś na Wielkanoc,
  • podarowany, wypiekany, zaplanowany na Wielkanoc
  • odbyć się, wrócić przed Wielkanocą
  • obchodzić coś, odbyć się, świętować po Wielkanocy
  • (święto) ruchome jak Wielkanoc
  • Kiedy? jednej, każdej, którejś, następnej, pewnej, poprzedniej, przyszłej, tej, zeszłej... Wielkanocy;
  • Kiedy? w Wielkanoc;
  • Kiedy? na Wielkanoc;
  • Jak długo? całą Wielkanoc;
  • Jak często? co Wielkanoc

Cytaty

W tygodniu poprzedzającym Wielkanoc chrześcijanie wschodni przestrzegają ścisłego postu.

źródło: (BH): Dziennik Polski - 2003-04-28 - Wschodnia Wielkanoc

Nadchodzi czas Wielkanocy. [...] Wielkanoc to przypomnienie obietnicy danej przez Boga, obietnicy danej ludziom odrodzenia się z martwych, obietnicy zwycięstwa nad śmiercią.

źródło: Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.03.2002, 4 kadencja, 17 posiedzenie, 1 dzień

Często z rodzicami wyjeżdżamy na Wielkanoc.

źródło: Internet, czat

Obcokrajowcy nie mogą wyjść ze zdziwienia. Dla wielu z nich Wielkanoc to przedłużony weekend, czas odpoczynku, wypadu na łono natury.

źródło: Agata Niebudek - 2006 - To jest czas, gdy odradza się życie.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. Wielkanoc
Wielkanoce
rzadziej Wielkienoce
D. Wielkanocy
rzadziej Wielkiejnocy
Wielkanocy
rzadziej Wielkichnocy
C. Wielkanocy
rzadziej Wielkiejnocy
Wielkanocom
rzadziej Wielkimnocom
B. Wielkanoc
rzadziej Wielkąnoc
Wielkanoce
rzadziej Wielkienoce
N. Wielkanocą
rzadziej Wielkąnocą
Wielkanocami
rzadziej Wielkiminocami
Ms. Wielkanocy
rzadziej Wielkiejnocy
Wielkanocach
rzadziej Wielkanocach
W. Wielkanocy
Wielkanoce
rzadziej Wielkienoce

Wyrazy pochodne

przymiotnik:

wielkanocny

2. wieś

Definicja

wieś w Polsce położona w województwie małopolskim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

Połączenia

  • miejscowość Wielkanoc, wieś Wielkanoc
  • historia, okolice; mieszkaniec, sołtys Wielkanocy
  • boisko w, kamieniołomy w, mecz w, stadion w, zakład w Wielkanocy
  • mieszkać w; przygotowywać coś w, znajdować się w, zobaczyć coś w Wielkanocy

Cytaty

Wielkim zbieraczem nowinek z przeszłości, miłośnikiem historii Wielkanocy oraz jej okolic jest pan Ludwik Duda.

źródło: Dziennik Polski - 2003-04-18 - W Wielkanocy około Wielkiej Nocy.

Krzyż paschalny przypomina o istnieniu jedynej w kraju miejscowości Wielkanoc oraz głównych elementach ołtarza zabytkowego kościoła z epoki romańskiej w Wysocicach.

źródło: Dziennik Polski - 2002-04-27 - Z herbowym prologiem.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. Wielkanoc
Wielkanoce
D. Wielkanocy
Wielkanocy
C. Wielkanocy
Wielkanocom
B. Wielkanoc
Wielkanoce
N. Wielkanocą
Wielkanocami
Ms. Wielkanocy
Wielkanocach
W. Wielkanocy
Wielkanoce

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 13.07.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json