UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziewiczy

Chronologizacja

XV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. dziewica

1. rumieniec

Definicja

książk. 
taki, jaki występuje u młodej dziewczyny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  panieński

Połączenia

  • dziewiczy rumieniec, wstyd

Cytaty

– Z całym szacunkiem, dlaczego właśnie my, panie Aston? – zapytał wreszcie z ociąganiem młody, najwyżej dwudziestoletni chłopak z dziewiczym rumieńcem na policzkach.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot , 2004

Wysoko nosiła głowę Zorza, Zorzeńka, od kiedy zaplotła dziewiczy warkocz. Nie było urodniejszej w całej dziedzinie.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1996

Przestań stroić te swoje dziewicze minki.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
D. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczej
C. dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczej
B. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczy
dziewicze
dziewiczą
N. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczą
Ms. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczej
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze
D. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
C. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
B. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewicze
N. dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
Ms. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze

2. biel

Definicja

książk. 
taki, który jest świeży i bez żadnych zabrudzeń

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  czysty

Połączenia

  • dziewiczy kolor; dziewicza biel (śniegu)

Cytaty

Wszystko nowiutkie, lśni czystością, tylko używać. Z lewej toalety, z prawej prysznice, pomiędzy - dziewicza biel kafelków, a kafelki w Hiszpanii... sami wiecie.

źródło: NKJP: Andrzej Kołaczkowski-Bochenek: Nie idź tam człowieku!, 2009

Śnieżna puszystość poduszek, atłas kołdry - wszystko w dziewiczym kolorze.

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Wielu miłośników tzw. wolnego narciarstwa uwielbia jednak jazdę poza trasami, tam gdzie dużo przestrzeni i dziewiczy śnieg.

źródło: NKJP: Mariusz Janicki, Piotr Pytlakowski: Bezpieczne narty 2006, Polityka, 2006-01-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
D. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczej
C. dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczej
B. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczy
dziewicze
dziewiczą
N. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczą
Ms. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczej
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze
D. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
C. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
B. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewicze
N. dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
Ms. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze

3. teren

Definicja

książk. 
taki, który występuje w stanie nienaruszonym, bo nie został jeszcze zajęty lub zdobyty przez człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nietknięty ludzką stopą

Połączenia

  • dziewiczy ląd, obszar, rejon, szczyt, teren; dziewicza puszcza, przyroda, tajga, wyspa, ziemia; dziewicze pole

Cytaty

Możność wykarczowania i wzięcia pod uprawę dziewiczej ziemi była czymś znacznie więcej niż tylko warunkiem równowagi ówczesnej gospodarki rolnej, wiecznie zagrożonej przez wyjałowienie gleby.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Czułem się zatem z lekka podniecony, jak chyba każdy odkrywca, gdy po raz pierwszy przemierza dziewiczy ląd.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Wyprawa zdobyła dziewiczy szczyt, wprowadziła zespół kobiecy na Gasherbrum II drogą austriacką, poprowadziła nową drogę na ten szczyt i dokonała jeszcze jednego wejścia drogą austriacką.

źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010

Według organizacji ochrony środowiska, poza parkiem narodowym najwyżej pięć procent lasów na półwyspie to dziewicza puszcza.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Wyrok na puszczę, Gazeta Wyborcza, 1992-07-31

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
D. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczej
C. dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczej
B. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczy
dziewicze
dziewiczą
N. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczą
Ms. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczej
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze
D. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
C. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
B. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewicze
N. dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
Ms. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze

4. rejs

Definicja

książk. 
taki, który odbywa się po raz pierwszy nowo wyprodukowanym pojazdem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pierwszy I

Połączenia

  • dziewiczy kurs, lot, rejs; dziewicza podróż, wyprawa

Cytaty

Przygotowywaliśmy się do dziewiczego rejsu po Mazurach bardzo starannie, wędziliśmy mięsa według średniowiecznej receptury, na gałęziach jałowca, zupełnie jak wojowie udający się na wojenną wyprawę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Mój przyjaciel zdrajca, 2004

W dziewiczą podróż pojazd napędzany silnikiem Daimlera ruszył w 1886 r. Dla większości Niemców (a przede wszystkim dla Mercedesa, czyli dziś koncernu DaimlerChrysler) od tej daty zaczyna się historia samochodu.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Wynalazki, które zmieniły historię motoryzacji, Gazeta Wyborcza, 1999-01-14

W poniedziałek z kolei inny wandal nie oszczędził nowego autobusu przegubowego, który wyjechał w dziewiczy rejs.

źródło: NKJP: (pawie): Wandal złapany dzięki kamerze [wideo]: Gazeta Pomorska, 2010-01-20

To milowy krok w dziejach gatunku - pierwsza próba pokazania podróży międzyplanetarnej w sposób wiarygodny z naukowego punktu widzenia i to na kilkanaście lat przed dziewiczą wyprawą na Księżyc.

źródło: NKJP: (MD): Telesufler, Dziennik Polski, 2005-09-05

Nieporównanie bardziej udaną konstrukcją okazała się natomiast francuska maszyna SE 210 Caravelle, która odbyła dziewiczy lot w połowie lat pięćdziesiątych.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz, Jerzy Liwiński: Tysiące lat w powietrzu, Polityka, 2006-03-04

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
D. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczego
dziewiczej
C. dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczemu
dziewiczej
B. dziewiczego
dziewiczego
dziewiczy
dziewicze
dziewiczą
N. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczą
Ms. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczej
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze
D. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
C. dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
dziewiczym
B. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewicze
N. dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
dziewiczymi
Ms. dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
dziewiczych
W. dziewiczy
dziewiczy
dziewicze
dziewicze

Frazeologizmy

błona dziewicza
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json