UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

roztargnienie

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Związane z psł. *tr̥gati ‘szarpać, rwać’ (zob. targać). Już w st.pol roztargnąć ‘siłą rozerwać na części, rozedrzeć; bezprawnie rozdzielić’, 'skłócić’, ‘dręczyć, gnębić’, z którym bezpośrednio należy łączyć rzeczownik roztargnienie ‘podział, rozdział’, ‘spór, brak zgody prowadzący do zwady, zamieszek’, ‘rozproszenie (myśli), niepokój’.

Definicja

cecha kogoś, kto ma trudności ze skupieniem uwagi na wykonywanych czynnościach i stale coś myli lub czegoś zapomina

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • moje, swoje, własne; lekkie, wielkie, zwykłe; chwilowe; dziwne; kosztowne roztargnienie
  • roztargnienie autora, właściciela czegoś
  • chwila, przejaw, skutki roztargnienia
  • roztargnienie doprowadza do czegoś
  • wykorzystać czyjeś roztargnienie
  • zapomnieć, zostawić coś przez roztargnienie
  • przyglądać się czemuś, spojrzeć; powtórzyć, spytać; słuchać z roztargnieniem
  • odpowiedzieć, odrzec w roztargnieniu

Cytaty

Pewna Brytyjka zostawiła przez roztargnienie swego psa na peronie dworca kolejowego [...] w Londynie, a sama odjechała do domu w walijskim Newport.

źródło: NKJP: Świat, Dziennik Polski, 1999-06-21

Nie odrabia zadań domowych, rozmawia na lekcjach, a jej roztargnienie doprowadza nauczycieli do nerwicy.

źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Ucz się, Kasiu albo wolna amerykanka, Wysokie Obcasy nr 23 dodatek do Gazety Wyborczej, 1999-09-04/1999-09-05

Chciałbym jeszcze raz tu oświadczyć, że głosowałem inaczej, niż zamierzałem. Przez chwilowe roztargnienie zagłosowałem właśnie tak, jak zagłosowałem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.09.2001

- Pani pewnie także spóźniła się na pociąg? - zagadnął ją Szczęsny z lekką ironią.
- Na pociąg? - powtórzyła z roztargnieniem.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1973

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roztargnienie
roztargnienia
D. roztargnienia
roztargnień
C. roztargnieniu
roztargnieniom
B. roztargnienie
roztargnienia
N. roztargnieniem
roztargnieniami
Ms. roztargnieniu
roztargnieniach
W. roztargnienie
roztargnienia

Inne uwagi

Zwykle lp

Odesłania

Zob. też:

rozkojarzenie

roztrzepanie

Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json