UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gwałt

Chronologizacja

XIV w., Bańk
XIV w., Bor

Pochodzenie

śr.-w.-niem. gewalt 'przemoc, moc, władza'

1. przemoc seksualna

Definicja

zmuszenie kogoś siłą do odbycia stosunku płciowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Połączenia

  • masowy, wielokrotny, zbiorowy; brutalny, okrutny gwałt
  • gwałt na dziecku, na dziewczynce, na kobietach, na małoletnich, na nieletnich
  • gwałty i grabieże, gwałty i napaści, gwałty i morderstwa
  • ofiara, sprawca; okoliczności, próba, skutek gwałtu
  • dokonać, dopuścić się gwałtu
  • siedzieć za gwałt
  • podejrzewać kogoś o gwałt; karać kogoś, skazać kogoś za gwałt

Cytaty

Zdarzało się, że ofiarą gwałtu padały równocześnie babka, matka i wnuczka. Bardzo często dochodziło do gwałtów zbiorowych, których sprawcami było kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu żołnierzy.

źródło: NKJP: Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba: Kobieca gehenna, Polityka, 2009-03-07

Efektem krótkiego małżeństwa był syn, spłodzony dokonanym na niej gwałcie, już w trakcie procesu rozwodowego.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć... , 2001

Według innych źródeł urodził się w wyniku gwałtu kazirodczego, którego dopuścił się pułkownik, a niemowlę zostało oddane pod opiekę i wychowane przez Francuzkę Bertę Gardés.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

- Strażnicy nie traktowali pana łagodniej niż innych więźniów, skazanych za morderstwa, gwałty?

źródło: NKJP: Opinie, Polityka, 2000-11-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gwałt
gwałty
D. gwałtu
gwałtów
C. gwałtowi
gwałtom
B. gwałt
gwałty
N. gwałtem
gwałtami
Ms. gwałcie
gwałtach
W. gwałcie
gwałty

Składnia

bez ograniczeń + gwałt +
(na KIM)

2. terror

Definicja

książk. 
bezprawne i siłowe podporządkowanie sobie osób w celu zdobycia nad nimi władzy i kontroli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • gwałt i przemoc; terror i gwałt
  • stosować gwałt
  • uciekać się do gwałtu

Cytaty

Fryderyk, właściwy inicjator rozbioru, solidarnie z Katarzyną wprowadzał w błąd opinię europejską i cynicznie odniósł się do gwałtu popełnionego nad Polską.

źródło: NKJP: Marian Henryk Serejski: Europa a rozbiory Polski, 2009

- Każdy rząd może się znaleźć w takim położeniu, że musi się uciec do gwałtu, zwłaszcza rewolucyjny, różnica, ta zasadnicza, polega na tym, że gwałt nie może być jedyną formą kontaktu z obywatelami...

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Słowo „kontrrewolucja”, pełniące w realnym socjalizmie rolę wytrychu otwierającego bramy wszelkim gwałtom ze strony władz, wprost wisiało w powietrzu.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Pamiętam rozmowę matki z Hanną Iwaszkiewiczową, w której ta ostatnia powiedziała, że komunizm jest nie do przyjęcia, bo odwołuje się do gwałtu i przemocy.

źródło: NKJP: Andrzej Krzywicki: Diabelski młyn, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gwałt
gwałty
D. gwałtu
gwałtów
C. gwałtowi
gwałtom
B. gwałt
gwałty
N. gwałtem
gwałtami
Ms. gwałcie
gwałtach
W. gwałcie
gwałty

Inne uwagi

Zwykle lp

3. głośny protest

Definicja

pot. 
głośne i zdecydowane wyrażenie jakichś negatywnych emocji towarzyszących niecodziennej lub nieprzewidzianej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • narobić gwałtu
  • robić, podnieść, wszcząć gwałt

Cytaty

W cywilizowanym świecie każdego, kto kandyduje do władz państwowych, sprawdzają do dziadka włącznie. A teraz ludzie, którzy budowali komunę, robią gwałt, że im się do teczek zagląda.

źródło: NKJP: Telefoniczna opinia publiczna, Gazeta Wyporcza, 1992-06-09

Domownicy w chwilę potem zauważyli leżącego na ziemi bez oznaki życia gospodarza domu, wszczęli gwałt, wzywając pomocy.

źródło: NKJP: (Z.K.): 22 czerwca 1924 r., Gazeta Radomszczańska, 2009-06-24

Biorę ją za rękę i... rozlega się straszliwy krzyk, rwetes, gwałt, nie wiem, co się dzieje, dopiero po chwili widzę nad sobą czerwoną z gniewu twarz leutnanta policji, który wymachuje rękami i czymś grozi.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gwałt
gwałty
D. gwałtu
gwałtów
C. gwałtowi
gwałtom
B. gwałt
gwałty
N. gwałtem
gwałtami
Ms. gwałcie
gwałtach
W. gwałcie
gwałty

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

gwałt na naturze
ktoś zadaje sobie gwałt
ktoś zadał sobie gwałt
na gwałt
pigułka gwałtu
tabletka gwałtu
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj