UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ileż

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu

Pochodzenie

Zob. ile

1. Ileż to już lat minęło?

Definicja

książk. 
wprowadza pytanie o to, jak dużo jest tego, o czym można orzec to, co jest powiedziane w odpowiednim zdaniu, a czego istnienie jest przesądzone

Noty o użyciu

1) może wprowadzać Zd. Podrz.
2) używane także bez wyrażenia w Dopełniaczu, dla którego otwiera miejsce, np. Ileż powinienem zapłacić?

Kategoria znaczeniowa

wykładnik kwantyfikacji ilościowej

Pragmatyka

Używane jako ekspresja emocji, np. Ileż można rozmawiać przez telefon?

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  ile

Cytaty

Ileż ona mogła mieć lat - trzynaście, czternaście.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Ileż to zawinszujesz sobie za ten brzeszczot?

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

- Iluż wtedy mogło ich być - tych rozstrzelanych? Dwudziestu - wzrusza lekceważąco ramionami ów rozmowny od tragi.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Jeszcze w latach siedemdziesiątych specjaliści z wielkich wytwórni muzycznych spekulowali, ileż to w 2000 r. potrzeba będzie winylu do wyprodukowania setek milionów egzemplarzy płyt.

źródło: NKJP: Przemysław Berg: Mikrogiganty: Polityka nr 2387, 2003-02-08

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator pytania

Inne uwagi

Odmiana zgodna z odmianą ile + ż

Składnia

ileż KOGO / CZEGO
w Zd. pyt.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu

2. Ileż radości z dziecka!

Definicja

książk. 
mówiący wyraża zaskoczenie tym, że tego, o czym mowa, jest tak dużo

Kategoria znaczeniowa

wykładnik postawy emocjonalnej

Cytaty

Ileż ona już przeczytała podręczników wychowania dziecka!

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Iluż wspaniałych, zasłużonych ludzi zamęczono, rozstrzelano, wywieziono, ślad zaginął.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

- Wynoś się, stara świnio - zakomenderowała półczule. Ilomaż zwierzętami był równocześnie ten nieszczęsny Drab: bykiem, koniem, osłem, cielakiem, a nawet świnią!

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

Tylko dać mnie do ręki wędzisko abo pozwolić sieć zarzucić i ech! - ileż ryb do domu przytargam, ile misek smakowitej uchy wleję do gardła!

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

Liczne noce spędzał bezsennie, uczestnicząc w narodzinach wielkiej sprawy. Kontakty ze „Spartakusem”... ze Związkiem Walki„... poszczególnymi towarzyszami, obmacującymi naokoło nieporadnie ciemność obecnego czasu - ileż to wszystko kosztuje trudu i jak niebezpiecznego!

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator wypowiedzeń wykrzyknieniowych

Inne uwagi

Odmiana zgodna z odmianą ile + ż

Składnia

Ileż _
ograniczenia zakresu użycia:
nie: przy Cz. t. przyp., rozk.
szyk: stała pozycja inicjalna względem wprowadzanego zdania
Data ostatniej modyfikacji: 22.03.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json