UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jakiż

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. jaki I, że

1. Jakiż on jest?

Definicja

wprowadza pytanie o cechę tego, o czym mowa w odpowiednim zdaniu

Noty o użyciu

może wprowadzać zdanie zależne

Warianty

  • jaki I

Kategoria znaczeniowa

wykładnik cechy

Cytaty

Jakiż on jest, ten twój Soroka?

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Bo jakież to bywały te moje listy. Krótkie - nawet nie odpowiedzi, bo trzeba przyznać, że przedtem nie stawiałeś mi żadnych pytań.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

- A w jakiż to sposób podróżują oni przez pustkę kosmiczną, mój mędrcze? - spytał Globares.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Bajki robotów, 1964

Jakaż ona, u licha, jest?

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

Odmiana

część mowy: zaimek pytajny

Inne uwagi

odmienne jak jaki I + ż

Składnia

jakiż _
Zd. pyt.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu

2. Z jakiegoż powodu?

Definicja

wprowadza pytanie o obiekt, który ma wskazaną w odpowiednim zdaniu cechę

Noty o użyciu

może wprowadzać zdanie zależne

Warianty

  • jaki I

Kategoria znaczeniowa

wykładnik wskazania

Cytaty

A jakież mogą być w końcu konsekwencje waszego ślubu?

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Jakaż to wioska?

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Zastanawiałam się mianowicie, z jakiegoż to powodu za zdzirę mnie bierzesz.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003

Jakież są racje tego kroku?

źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei: wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975

Jakiż artysta ukształtował jasność i ciemność?

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata : eschatologia Zaratusztrianizmu, 2005

Odmiana

część mowy: zaimek pytajny

Inne uwagi

odmiana jak jaki I + ż

Składnia

jakiż _
Zd. pyt.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu

3. Jakiż to głupiec!

Definicja

mówiący wyraża zaskoczenie tym, że to, o czym mowa, ma daną cechę w tak dużym stopniu

Noty o użyciu

może wprowadzać zdanie podrzędne

Warianty

  • jaki I

Kategoria znaczeniowa

wykładnik postawy emocjonalnej

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  ale I, ależ

Cytaty

- Powitać, powitać, Bóg w dom - dyszał. - Jakiż to zaszczyt, jakiż honor, że wasza jaśnie oświecona łaskawość...

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Jakież to szczęście, że nie zafascynował cię ten zwariowany kapitan ze szpicrutą...

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Dzień trupa! Jakież to niesmaczne.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Jakaż ona jest piękna, pomyślał.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

O, jakąż wiarę macie, wy, Sarmaci!...

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator wypowiedzeń wykrzyknieniowych

Składnia

jakiż _
Zd. pyt.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu
Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json