UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykwintny

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Od rzeczownika kwinta < łac. quīnta 'piąta'. Brano pod uwagę pośrednictwo niem. quinte 'odległość pięciu tonów, piąty stopień gamy diatonicznej; najdelikatniejsza (pierwotnie, piąta) struna skrzypiec' (Sław). W XVI w. o 'wymysłach wszelakich'; podobnie we franc. quinte 'wymysły, grymasy' (Brück). Uwagę zwracają: dawny rzeczownik wykwint 'wykwintność, wybredność, gustowność granicząca z przesadą' i czasownik wykwintować 'wymyślnie, przesadnie przebierać; być wybrednym'.

1.a człowiek

Definicja

taki, który wyróżnia się poczuciem piękna lub dobrym wychowaniem i kieruje się nimi w sposobie ubierania i w swoim zachowaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

wykwintna dama

Cytaty

Właściciel był wykwintnym mężczyzną po pięćdziesiątce, dobrze ubranym, zwracającym uwagę okularami w cienkiej, złotej oprawie, bo nikt wtedy takich nie nosił.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003

Nagle [...] zatrzymał się elegancki samochód, wysiadła wykwintna dama i wręczyła Oldze Boznańskiej wiązankę kwiatów – była to, jak się okazało, żona jednego z ambasadorów.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna
D.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnej
C.	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnej
B.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintny	wykwintne	wykwintną
N.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintną
Ms.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnej
W.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne
D.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
C.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym
B.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintne
N.	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi
Ms.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
W.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejsza
D.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszej
C.	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszej
B.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejszą
N.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszą
Ms.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintniejsi	wykwintniejsi	wykwintniejsze	wykwintniejsze
D.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych
C.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym
B.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejsze
N.	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi
Ms.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych

1.b maniery

Definicja

świadczący o czyimś poczuciu piękna lub dobrym wychowaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

wykwintne maniery

Cytaty

Na lekcjach wykwintnego zachowania nauczyły się, jak ma chodzić, siadać, witać się i mówić dama.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Panny szlachetne, Polityka, 2002-12-21

W rozmowach nie należy poruszać tematów drażliwych i trudnych, lecz wybierać wesołe i użyteczne, czyli takie, które mogą bawić, śmieszyć i uczyć. Takie było przekonanie Florentyńczyków o wykwintnych manierach [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna
D.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnej
C.	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnej
B.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintny	wykwintne	wykwintną
N.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintną
Ms.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnej
W.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne
D.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
C.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym
B.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintne
N.	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi
Ms.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
W.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejsza
D.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszej
C.	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszej
B.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejszą
N.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszą
Ms.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintniejsi	wykwintniejsi	wykwintniejsze	wykwintniejsze
D.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych
C.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym
B.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejsze
N.	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi
Ms.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych

2. obiad

Definicja

odznaczający się dobrym gustem i najwyższą jakością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

wykwintny lokal; obiad, smak; wykwintna restauracja; kolacja, kuchnia; wykwintne danie, jedzenie, menu; przyjęcie; wykwintne alkohole, potrawy
wykwintny i drogi
bardzo, niezwykle wykwintny

Cytaty

Wśród przybyłych, świadomych rangi imprezy, królowały wieczorowe suknie, smokingi i wykwintne garnitury.

źródło: NKJP: Piotr Iwicki: Luciano Pavarotti dał wczoraj w Sali Kongresowej jedyny koncert w Polsce, Gazeta Wyborcza, 1995-10-05

Na stoły podawano urozmaicone zestawy posiłków, których ustawianie odbywało się zgodnie z regułą - im bliżej miejsc honorowych, tym wykwintniejsze potrawy.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna
D.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnego	wykwintnej
C.	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnemu	wykwintnej
B.	wykwintnego	wykwintnego	wykwintny	wykwintne	wykwintną
N.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintną
Ms.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnej
W.	wykwintny	wykwintny	wykwintny	wykwintne	wykwintna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne
D.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
C.	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym	wykwintnym
B.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintne
N.	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi	wykwintnymi
Ms.	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych	wykwintnych
W.	wykwintni	wykwintni	wykwintne	wykwintne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejsza
D.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszej
C.	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszemu	wykwintniejszej
B.	wykwintniejszego	wykwintniejszego	wykwintniejszy	wykwintniejsze	wykwintniejszą
N.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszą
Ms.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wykwintniejsi	wykwintniejsi	wykwintniejsze	wykwintniejsze
D.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych
C.	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym	wykwintniejszym
B.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejsze
N.	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi	wykwintniejszymi
Ms.	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych	wykwintniejszych

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2021