UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ewolucjonista

Chronologizacja

1900, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ewolucjonista
ewolucjoniści
ndepr
ewolucjonisty
depr
D. ewolucjonisty
ewolucjonistów
C. ewolucjoniście
ewolucjonistom
B. ewolucjonistę
ewolucjonistów
N. ewolucjonistą
ewolucjonistami
Ms. ewolucjoniście
ewolucjonistach
W. ewolucjonisto
ewolucjoniści
ndepr
ewolucjonisty
depr

Pochodzenie

internac.

ang. evolutionist

fr. évolutionniste

niem. Evolutionist

Zob. ewolucja

1. w biologii

Definicja

przedstawiciel ewolucjonizmu - poglądu zgodnego z teorią ewolucji, głoszącego, że życie na Ziemi jest wynikiem stopniowego procesu zmian i przekształceń organizmów żywych i wyłaniania się w ich następstwie nowych organizmów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

antonimy:  kreacjonista

Połączenia

  • amerykański; najwybitniejszy, wybitny ewolucjonista
  • biolog i ewolucjonista; geolog i ewolucjonista; ewolucjoniści i kreacjoniści

Cytaty

Zdaniem Stephena Jaya Goulda, wybitnego amerykańskiego ewolucjonisty, doszukiwanie się więc zależności między tzw. rasami a wynikami np. sportowymi jest pozbawione sensu.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Rasowy olimpijczyk, Polityka, 2008-09-20

- Każdy, kto naprawdę przejmuje się klimatem, powinien pomyśleć, co może dla Ziemi zrobić - przekonuje Przemysław Nawrocki, biolog ewolucjonista i ornitolog.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Zmierz swój ślad, Polityka, 2009-04-04

Dziś większość ewolucjonistów zgadza się z wnioskiem płynącym z prac Williamsa i Triversa: żaden żywy organizm nie może wykształcić w sobie zdolności do działań na rzecz gatunku kosztem własnego interesu i będzie postępować na rzecz wspólnoty tylko wówczas, gdy jego własne cele okażą się zbieżne z celami grupy.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Gen nie taki samolubny, Polityka, 2008-03-15

2. w naukach społecznych

Definicja

socjol. 
przedstawiciel ewolucjonizmu - zbioru teorii opisujących ewolucję społeczeństw przechodzących przez różne fazy rozwoju społecznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Cytaty

Ewolucjoniści zakładali, że zmiana społeczna - tak samo jak wszelka inna - nie ma w normalnych warunkach charakteru gwałtownego i wyższe szczeble ewolucji oddziela zwykle od niższych wiele szczebli pośrednich. Ewolucja to antonim rewolucji.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002

Ewolucjoniści linearni postrzegają historyczny proces jako nieodwracalny, natomiast ewolucjoniści cykliczni utrzymują, że historyczny proces może posuwać się do przodu lub cofać.

źródło: NKJP: Jacek Czaputowicz: Teorie stosunków międzynarodowych, 2007

3. w polityce

Definicja

polit. 
zwolennik ewolucjonizmu - teorii akceptującej powolne zmiany systemu politycznego przebiegające w wyniku rozwoju bez dokonywania rewolucji społecznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

  • ewolucjonista i rewolucjonista

Cytaty

Reformacja czechosłowacka była dziełem ewolucjonistów nie rewolucjonistów. Osobiście jestem ewolucjonistą, lecz nie typu czechosłowackiego. Ewolucjoniści muszą być przygotowani do demonstracji siły — muszą być gotowi do przedzierzgnięcia się w rewolucjonistów, jeżeli sytuacja tego wymaga.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Byłem ewolucjonistą, nie rewolucjonistą, nie strzelaliśmy się; [...] musiałem zatrzymać rząd szaleńców [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik: Jestem zarozumialec i bufon, Gazeta Wyborcza, 1995-10-05

Data ostatniej modyfikacji: 12.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json