UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niechluj

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niechluj
niechluje
ndepr
niechluje
depr
D. niechluja
niechlujów
C. niechlujowi
niechlujom
B. niechluja
niechlujów
N. niechlujem
niechlujami
Ms. niechluju
niechlujach
W. niechluju
niechluje
ndepr
niechluje
depr

Pochodzenie

Wyraz wtórnie utworzony od niechlujny, zapewne w drodze uniwerbizacji połączeń typu niechlujny człowiek, niechlujna kobieta; zob. niechlujny

1. brudas

Definicja

pejorat. 
osoba, która nie dba o swój wygląd lub porządek w swoim otoczeniu

Warianty

  • rzadziej niechluja

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fleja, flejtuch, flejtuszek

Połączenia

  • brudas i niechluj
  • mieć kogoś, uchodzić za niechluja

Cytaty

[...] uchodził za niechluja. [...] mył się rzadko, nie dbał o porządek w domu, który z czasem zamienił się w mroczną norę pełną płyt i książek.

źródło: NKJP: Marcin Król: Ekscentryk kina, Trybuna Śląska, 2004-10-02

Marcin, student Politechniki, przyznaje, że nie zwraca szczególnej uwagi na to, co na siebie wkłada, idąc na uczelnię. - Nie żebym był niechlujem, ale kto mnie tam będzie oglądał, skoro w grupie prawie sami faceci.

źródło: NKJP: Maja Stella-Sawicka: Modnie czy wygodnie?, Dziennik Polski, 2006-03-02

Na ten hałas zajrzał do kuchni Walek i też nie mógł się nadziwić, że brat, którego miał za niechluja i niedojdę, wygląda jak malowany, z pańska, niczym młody dziedzic.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

[...] ludzie powinni dbać o siebie, bo w ten sposób wyrażają szacunek dla swojego otoczenia, no bo kto lubi jeździć tramwajem z niechlujami?

źródło: NKJP: Internet

2. językowy

Definicja

pejorat. 
osoba, która robi coś niestarannie, nie dbając o dobrą jakość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Kraszewski był okropnie niechlujnym pisarzem, co wie każdy, kto czytał Starą baśń. Jako popularyzator historii był jeszcze większym niechlujem - nie informował, skąd bierze swoje wiadomości, myliły mu się daty i postacie.

źródło: NKJP: Jarosław Marek Rymkiewicz: Rozmowy polskie w latach 1995-2008, 2009

[...] zawsze w dziedzinie języka odbywała się walka purystów z niechlujami. Puryści strzegą czystości języka, [...] niechluje zaś zaśmiecają język mową potoczną, rusycyzmami, germanizmami, makaronizmami oraz uprawiają słowotwórstwo nie mające nic wspólnego z żadnymi regułami gramatyki [...].

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Za nazwanie niekompetentnymi niechlujami przeprosił pracowników Urzędu Miejskiego [...] prezydent Gdańska. Nie wycofał się jednak ze stwierdzenia, że sprawy mieszkańców miasta są załatwiane niedbale i nieterminowo.

źródło: NKJP: (KAS): Stres urzędników, Dziennik Bałtycki, 2011

Data ostatniej modyfikacji: 28.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj