UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chrust

Chronologizacja

1936, Bańk
Od XIV w. chrost, chróst.

Pochodzenie

psł. *chvorstъ

1. z lasu

Definicja

drobne suche gałęzie drzew lub krzewów, które odłamały się od nich i opadły na ziemię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Połączenia

  • suchy chrust
  • chrust na opał
  • gałązka, gałąź, kupa, kupka, naręcze, sterta, stos, wiązka chrustu
  • dorzucić, nazbierać chrustu

Cytaty

Ja, mając 13 lat, zbierałem każdego dnia chrust na podpałkę.

źródło: NKJP: Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-11-10

Wszyscy pomagali zbierać chrust na ognisko, nawet uczestniczący w rajdzie pies Brutus przynosił w pysku patyki.

źródło: NKJP: Dziennik Człuchowski, 1999-10-01

I trzaska rano chrust na palenisku. W misie drewniane łyżki i polewka.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Traktat moralny. Traktat poetycki, 1947

Małe szybki odsłaniały pokratkowany krajobraz: brunatne błoto podwórza, płot z chrustu, rdzawy skrawek nieba na ukos przecięty studziennym żurawiem [...].

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Do wykonania solidnej miotły potrzebny jest brzozowy chrust, co najmniej dziesięcioletni - mówi Jan Mankiewicz.

źródło: NKJP: Dziennik Kociewski, 2000-04-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrust
chrusty
D. chrustu
chrustów
C. chrustowi
chrustom
B. chrust
chrusty
N. chrustem
chrustami
Ms. chruście
chrustach
W. chruście
chrusty

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w karnawale

Definicja

cienkie kruche ciastko smażone na tłuszczu, tradycyjnie przygotowywane na karnawał

Noty o użyciu

Forma chrust jest używana także dla oznaczenia porcji takich ciastek.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  faworek
hiperonimy:  ciastko

Cytaty

Było tego tak dużo, że faworki smażyło się w kilku garnkach. Później całe mieszkanie było zastawione talerzami z chrustem i zasypane cukrem pudrem [...].

źródło: NKJP: Kuchnia nr 1/1999

Nie będzie pączków z różą, bo - jak twierdzi Stanisław Furtak - nie cieszą się one powodzeniem u kupujących. Natomiast dla bardziej dbających o linię klientów przygotowano chrusty.

źródło: NKJP: Gazeta Wrocławska, 2002-02-07

A najbardziej lubię coś, co zawsze będzie najsłodszym tego karnawału symbolem. To chrust mojej mamy. Mówią nań także faworki.

źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski 1999-01-29

A kalia, cudo polewka, z błękitnym kawiorem i ogórkami kwaszonymi, a moczone jabłka co niedziela, a chrusty na oleju z konopi, z chrupką skórką i ciepłą pustką w środku!

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrust
chrusty
D. chrustu
chrustów
C. chrustowi
chrustom
B. chrust
chrusty
N. chrustem
chrustami
Ms. chruście
chrustach
W. chruście
chrusty

3. gąszcz

Definicja

przest. 
miejsce gęsto zarośnięte krzewami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chruśniak, zarośla

Cytaty

A tu nocleg niepewny, czasem chłodną część doby spędzić trzeba będzie gdzieś w chruście albo na drzewie.

źródło: NKJP: Zygmunt Szych: Zawadiacka czubatka, Gazeta Krakowska, 2001-11-03

Lucjan minął już podmiejskie uliczki, jedzie polną wyboistą drogą, ogarniają go jakieś krzaki, wysokie trawy. Zatrzymuje samochód, wysiada i przedziera się chrustem w stronę wysokich drzew.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Ale sołtysównę nadal widziałem w sobie, w chruście, gdzie w dzieciństwie łapałem we włosiane sidła ptaki, w rzece, do której skakałem goluteńki z wysokiego, wyjedzonego przez powodzie brzegu [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak, A jak królem, a jak katem będziesz, 1967

Z chrustów wróbla ciżba wybuchała na fasoliska i siadała znienacka jak plewa rzucona pod wiatr.

źródło: NKJP: Leopold Buczkowski: Czarny potok, 1959

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrust
chrusty
D. chrustu
chrustów
C. chrustowi
chrustom
B. chrust
chrusty
N. chrustem
chrustami
Ms. chruście
chrustach
W. chruście
chrusty
Data ostatniej modyfikacji: 04.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json