UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

logiczny

Chronologizacja

1466, SStp
Pierwotna pisownia nie uwzględniała litery g; współczesna postać pojawia się sporadycznie od końca XVII w.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. logiczny
logiczny
logiczny
logiczne
logiczna
D. logicznego
logicznego
logicznego
logicznego
logicznej
C. logicznemu
logicznemu
logicznemu
logicznemu
logicznej
B. logicznego
logicznego
logiczny
logiczne
logiczną
N. logicznym
logicznym
logicznym
logicznym
logiczną
Ms. logicznym
logicznym
logicznym
logicznym
logicznej
W. logiczny
logiczny
logiczny
logiczne
logiczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. logiczni
logiczni
logiczne
logiczne
D. logicznych
logicznych
logicznych
logicznych
C. logicznym
logicznym
logicznym
logicznym
B. logicznych
logicznych
logicznych
logiczne
N. logicznymi
logicznymi
logicznymi
logicznymi
Ms. logicznych
logicznych
logicznych
logicznych
W. logiczni
logiczni
logiczne
logiczne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. logiczniejszy
logiczniejszy
logiczniejszy
logiczniejsze
logiczniejsza
D. logiczniejszego
logiczniejszego
logiczniejszego
logiczniejszego
logiczniejszej
C. logiczniejszemu
logiczniejszemu
logiczniejszemu
logiczniejszemu
logiczniejszej
B. logiczniejszego
logiczniejszego
logiczniejszy
logiczniejsze
logiczniejszą
N. logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszą
Ms. logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. logiczniejsi
logiczniejsi
logiczniejsze
logiczniejsze
D. logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejszych
C. logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
logiczniejszym
B. logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejsze
N. logiczniejszymi
logiczniejszymi
logiczniejszymi
logiczniejszymi
Ms. logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejszych
logiczniejszych

Pochodzenie

łac. logicus

z gr. logikós 'dotyczący mowy; rozumny, logiczny'

1. związany z logiką - nauką

Definicja

związany z logiką - nauką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naukowy

Połączenia

  • operator, rachunek, układ logiczny; analiza, funkcja, łamigłówka, operacja logiczna; przesłanka, wykładnia; poprawność, zależność logiczna; działanie, pojęcie, twierdzenie, wyrażenie, zadanie logiczne; logiczne rozważania
  • arytmetyczny i logiczny, gramatyczny i logiczny; matematyczny i logiczny; logiczny i językowy

Cytaty

Soren Kierkegaard był zapewne najważniejszym myślicielem, który rozpacz uczynił terminem filozoficznym w znaczeniu ścisłym, choć dalekim od precyzji logicznej czy matematycznej.

źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009

Nie trzeba chyba dodawać, że dla umysłów wytrenowanych w szkołach pozytywizmu logicznego czy na katedrach filozofii analitycznej rozważania Nowosielskiego to całkowity bełkot.

źródło: NKJP: Dariusz Czaja: Lekcje ciemności, 2009

Jest to dokument z jednej strony pełen sprzeczności logicznych, z drugiej strony pełen zwykłych, normalnych, bałamutnych sprzeczności, w którym w jednym zdaniu mówi się coś, a dwa zdania dalej mówi się dokładnie odwrotnie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.09.1999

Skróty

log.

2. związany z logiką - tokiem rozumowania

Definicja

związany z logiką - tokiem rozumowania

Cytaty

2.a człowiek

Definicja

wyprowadzający właściwe wnioski z prawdziwych faktów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozsądny
antonimy:  alogiczny

Połączenia

  • logiczny umysł

Cytaty

Panowie, bądźmy logiczni w tej sprawie!

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 35. posiedzenia Senatu RP w dniu 5 marca 1993 r.

Stwierdzenia typu: „Mężczyźni są logiczni, a kobiety nie” są bliższe herezji niż nauki.

źródło: NKJP: Monika Duda, Monika Kazimierczyk: Nagość twarzy, Cosmopolitan, numer 05, 2000

2.b wniosek

Definicja

będący efektem czyjegoś prawidłowego rozumowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozsądny, słuszny
antonimy:  alogiczny

Połączenia

  • logiczny argument, logiczna konkluzja, myśl, odpowiedź, wypowiedź; logiczne tłumaczenie, wnioskowanie
  • logiczny i merytoryczny, logiczny i poprawny, logiczny i rozumny, logiczny i sensowny

Cytaty

Wydaje się też, że kryterium, które proponuje pani poseł Banach, kryterium pomocy społecznej, jest kryterium logicznym.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.07.2000

Czy rzeczą logiczną i mądrą jest usytuowanie domów dziecka jako placówek pomocy społecznej?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 15.12.2000

Jego sposób komunikowania był tak obrazowy i prosty, że rozumieli Go nawet analfabeci, a jednocześnie tak logiczny i precyzyjny, że niczego nie mogli Mu zarzucić uczeni w Piśmie i faryzeusze.

źródło: NKJP: Marek Dziewiecki: Jezus – wychowawca człowieka, Wychowawca, numer 168, 2006-12

3. związany z logiką - regułami działania czegoś

Definicja

związany z logiką - regułami działania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • logiczny krok, przykład; logiczna konieczność, konsekwencja, kontynuacja; logiczne dopełnienie
  • logiczny i konsekwentny, logiczny i oczywisty, logiczny i sprawiedliwy; zrozumiały i logiczny

Cytaty

Jak pogodzić śmierć krzyżową ze wskrzeszeniem? Żydzi, którzy uwierzyli w Jezusa, starali się znaleźć logiczne wytłumaczenie tych dwóch wydarzeń.

źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Czy Jezus to powiedział? Zagadki ewangeliczne, 2002

Już w trakcie kampanii wyborczej 1988 roku zaczęły krążyć pogłoski, że Clinton rozważa możliwość wysunięcia swojej kandydatury. Logiczne byłoby, gdyby właśnie wtedy odbyła się wspomniana rozmowa Billa z żoną.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Program odżywiania pranicznego, które ma być wstępem do życia wiecznego, to logiczna konsekwencja kultu zdrowia i nieśmiertelności w naszej kulturze.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Mapy duchowe współczesności: co nam zostało z Nowej Ery?, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 09.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json