UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zerwać

Chronologizacja

1398, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zerwę
zerwiemy
2 os. zerwiesz
zerwiecie
3 os. zerwie
zerwą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zerwałem
+(e)m zerwał
zerwałam
+(e)m zerwała
zerwałom
+(e)m zerwało
zerwaliśmy
+(e)śmy zerwali
zerwałyśmy
+(e)śmy zerwały
2 os. zerwałeś
+(e)ś zerwał
zerwałaś
+(e)ś zerwała
zerwałoś
+(e)ś zerwało
zerwaliście
+(e)ście zerwali
zerwałyście
+(e)ście zerwały
3 os. zerwał
zerwała
zerwało
zerwali
zerwały

bezosobnik: zerwano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zerwijmy
2 os. zerwij
zerwijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zerwałbym
bym zerwał
zerwałabym
bym zerwała
zerwałobym
bym zerwało
zerwalibyśmy
byśmy zerwali
zerwałybyśmy
byśmy zerwały
2 os. zerwałbyś
byś zerwał
zerwałabyś
byś zerwała
zerwałobyś
byś zerwało
zerwalibyście
byście zerwali
zerwałybyście
byście zerwały
3 os. zerwałby
by zerwał
zerwałaby
by zerwała
zerwałoby
by zerwało
zerwaliby
by zerwali
zerwałyby
by zerwały

bezosobnik: zerwano by

bezokolicznik: zerwać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zerwawszy

gerundium: zerwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zerwanie
zerwania
D. zerwania
zerwań
C. zerwaniu
zerwaniom
B. zerwanie
zerwania
N. zerwaniem
zerwaniami
Ms. zerwaniu
zerwaniach
W. zerwanie
zerwania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zerwany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zerwany
zerwany
zerwany
zerwane
zerwana
D. zerwanego
zerwanego
zerwanego
zerwanego
zerwanej
C. zerwanemu
zerwanemu
zerwanemu
zerwanemu
zerwanej
B. zerwanego
zerwanego
zerwany
zerwane
zerwaną
N. zerwanym
zerwanym
zerwanym
zerwanym
zerwaną
Ms. zerwanym
zerwanym
zerwanym
zerwanym
zerwanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zerwani
zerwani
zerwane
zerwane
D. zerwanych
zerwanych
zerwanych
zerwanych
C. zerwanym
zerwanym
zerwanym
zerwanym
B. zerwanych
zerwanych
zerwanych
zerwane
N. zerwanymi
zerwanymi
zerwanymi
zerwanymi
Ms. zerwanych
zerwanych
zerwanych
zerwanych

odpowiednik aspektowy: zrywać

Pochodzenie

Zob. rwać

1. sznurek

Definicja

szarpiąc, spowodować, że coś rozpada się na części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • zerwać linie energetyczne, trakcyjne, przewody, taśmę; sieć

Cytaty

[...] jadący w kierunku śródmieścia tramwaj numer 14 zerwał pantografem trakcję na długości ponad 100 metrów.

źródło: NKJP: Bartosz Trzebiatowski: Pięć godzin bez tramwaju, Polska Głos Wielkopolski, 2005-07-18

Dwaj chłopcy starają się zerwać linę, ciągnąc ją za dwa końce.

źródło: Internet: zadane.pl

To ty dzisiaj znowu zerwałeś przewód?

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Jeśli któraś z dziewcząt zerwała nitkę, trzeba było nawijać ją od nowa na kłębek.

źródło: NKJP: Katarzyna Nicieja: Wilki i owce, Dziennik Zachodni, 2004-01-02

Pamiętajmy, aby obciąć rogi taśmy na półokrągło, przez co będzie ją trudniej zerwać.

źródło: Internet: windsurfing.pl

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
CO

2. owoce

Definicja

oddzielić kawałki roślin bądź ich owoce od reszty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oberwać

Cytaty

Dziewczynka patrzyła na róże. Pielęgniarz zerwał najmniejszą z róż i położył dziewczynce na kolanach.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Aby uzyskać kilogram suszu herbacianego, trzeba zerwać ponad trzy tysiące listków, czyli około 4 kilogramów.

źródło: NKJP: Rozalia Ćwiertnia: Zielona najzdrowsza?, Gazeta Krakowska, 2003-09-20

Mało kto wie, że aby wytworzyć np. kilogram olejku jaśminowego, potrzeba zerwać około 10 milionów tego kwiatu.

źródło: NKJP: (kaza): Uzdrawiający wpływ zapachu, Dziennik Łódzki, 2005-12-03

Wczoraj zerwałam wiśnie szklanki, niestety wszystkie wyrzuciłam, bo robaczywe.

źródło: Internet: forum-ogrodnicze.net

Ewa zerwała jabłko z rajskiego drzewa.

źródło: NKJP: Grażyna Kuźnik: Dzień katowski i anielski, Dziennik Zachodni, 2002-12-13

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
CO + (z CZEGO)

3. kapelusz

Definicja

działając siłą, usunąć coś przytwierdzonego do czegoś lub znajdującego się na jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • podmuch, wiatr zerwał coś; burza, trąba powietrzna, wichura; powódź zerwała coś; drogowcy, robotnicy zerwali coś
  • zerwać hamulec, kłódkę, plombę, skobel; łańcuszek, torebkę, zegarek; asfalt, drogę, podłogę; dach, most; część, fragment dachu, drogi
  • zerwać coś z głowy, z ręki, z szyi, ze ściany

Cytaty

Napastnicy wepchnęli swoją ofiarę do wnętrza garażu, obezwładnili i pobili, następnie zerwali z niej bezrękawnik, w kieszeni którego mężczyzna miał pieniądze.

źródło: NKJP: (PIT): Rozbój w biały dzień, Gazeta Krakowska, 2006-04-14

[...] zdemolowali mi lokal, powyrywali rury, baterię łazienkową, zburzyli bezprawnie ścianę nośną, zerwali płytki z podłogi.

źródło: NKJP: (mbog): Kto, kogo i jak, Dziennik Łódzki, 2004-01-30

W kilku punktach miasta rwąca z ogromną szybkością woda zerwała chodniki i pozalewała piwnice.

źródło: NKJP: (DR): Zagrożony sąd, Dziennik Bałtycki, 1999-04-28

Podmuch i odłamki zerwały dachówkę i wybiły szyby.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Pewien jegomość, [...] gdy w pociągu porywisty wiatr, który wpadł przez okno, zerwał mu z głowy kapelusz, bez wahania pociągnął za hamulec bezpieczeństwa.

źródło: NKJP: Skrojone z szykiem, Dziennik Polski, 2001-02-20

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
CO + (z KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + zerwać +
CO + (KOMU) + (z CZEGO)

4. mięsień

Definicja

nadmiernie rozciągnąwszy, uszkodzić sobie mięsień lub jego część tak, że nie ma się nad nim kontroli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Kobe Bryant zerwał ścięgno Achillesa lewej nogi.

źródło: Internet: karolsliwa.blox.pl

Cezary Wilk z Realu Saragossy zerwał więzadło krzyżowe w prawym kolanie.

źródło: Internet: sport.pl

Dwa tygodnie temu mój brat zerwał mięsień łydki.

źródło: Internet: portal.abczdrowie.pl

Istnieją dwie główne przyczyny zerwania ścięgna mięśnia dwugłowego: uraz i nadmierne obciążanie.

źródło: Internet: sport-med.pl

Jakby sobie biceps zerwał, to by nawet ręki zgiąć nie mógł.

źródło: Internet: sadistic.pl

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
CO

5. ze snu

Definicja

obudzić kogoś gwałtownie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  obudzić

Cytaty

Jestem śpiochem i ciężko mnie zerwać z łóżka.

źródło: Internet: marcinkaminski.pl

Hałas, jaki towarzyszył płomieniom, zerwał z łóżka mieszkającą, w niemal przylegającym do salonu domu, właścicielkę firmy.

źródło: NKJP: Bogdan Lewicki: Groźny pożar w Złotnikach, Gazeta Poznańska, 2001-11-12

Wybuch bomby, która eksplodowała pod drzwiami Klubu Studenckiego „Futurysta” [...], zniszczył metalowe drzwi wejściowe [...] i poszatkował sufit przedsionka. Był tak głośny, że zerwał z łóżek mieszkańców okolicznych budynków.

źródło: NKJP: Edward Mazurkow: Bomby zostawiają ślady... Śmiertelne pułapki, Express Ilustrowany, 2002-01-22

Kiedy o 3 w nocy służąca zerwała ze snu Marczaka, dach stał już w płomieniach, których łuna widoczna była aż w Sandomierzu.

źródło: Internet: sandomierz.gosc.pl

[...] pianie koguta zerwało mnie z przerywanej drzemki [...].

źródło: Internet: scigacz.pl

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
KOGO + z CZEGO

6. do zabawy

Definicja

zachęcić do energicznego podjęcia jakichś działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Manifest poszedł w świat, rozwścieczył prominentów, zerwał do buntu co uczciwszych dziennikarzy.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Sprowadźcie tutaj Maćka, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-09-02

Swego czasu zerwał do tańca układających się już do snu po całodniowym szaleństwie uczestników pewnego polskiego festiwalu muzyki niezależnej.

źródło: Internet: fabrykasztuki.org

Potrafimy zerwać do zabawy najbardziej wymagających gości.

źródło: Internet: olx.pl

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
KOGO + do CZEGO

7. z dziewczyną

Definicja

zakończyć związek niebędący małżeństwem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • chłopak zerwał; dziewczyna zerwała
  • zerwać z chłopakiem, z dziewczyną, z narzeczoną, z narzeczonym
  • zerwać ze sobą

Cytaty

[...] postanawia zerwać z Adamem radykalnie (choć sama myśl o tym wiele ją kosztuje) [...].

źródło: NKJP: Krzysztof Jedliński: Nie dać się upokorzyć, 1996

Mikusiński przenosił się do Poznania, zerwał z kolejną narzeczoną [...].

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

Jej chłopak, z którym byli razem od dwóch lat, zerwał z nią bez uprzedzenia.

źródło: NKJP: Jak on przekonał do siebie moich przyjaciół, Cosmopolitan, 10, 2000

Wprowadzenie seksu do związku jest bardzo niebezpieczne. Znam dużo dziewczyn, które właśnie przez to zerwały z facetami.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Uważaj na dzieciaki, Gazeta Wyborcza, 1996-09-27

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
z KIM

8. stosunki

Definicja

spowodować nagłe ustanie jakichś relacji lub działań z nimi związanych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • NFZ zerwał; firma, gmina zerwała
  • zerwać kontakt/kontakty, stosunki, relacje, znajomość; koalicję, kontrakt, porozumienie, umowę, współpracę, zaręczyny; negocjacje, obrady, rokowania, rozmowy
  • zerwać z rodziną
  • zerwać bezprawnie

Cytaty

Widząc w owych zamieszkach zagrożenie dla swego tronu, Mendog zerwał sojusz z Krzyżakami i powrócił do starej wiary za namową podstępnego Trojnata.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Województwo zerwie kontrakt, a budowa szpitali to teraz jedyne zlecenie firmy.

źródło: NKJP: Bartosz Chochołowski: Marszałek karze Jedynką, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-06-08

[...] po śmierci Kim Ir Sena Korea Północna zerwała dialog z Południem i zaczęła bojkotować obrady komisji.

źródło: NKJP: Piotr Gillert: Korea, Gazeta Wyborcza, 1998-04-30

[...] parę miesięcy wcześniej pacjentka zerwała dwuletnią relację ze swoim chłopakiem.

źródło: NKJP: Agnieszka Leźnicka-Łoś: Nauczyć się kochać: terapia psychoanalityczna w teorii i praktyce, 2002

Chyba nikt nie wierzy, że USA zerwą negocjacje z powodu kilku zestawów Patriot?

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
(CO) + (z KIM)

9. z nałogiem

Definicja

przestać robić coś lub zachowywać się w określony sposób, choć wcześniej robiło się to lub postępowało tak stale, regularnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • zerwać z nałogiem; z alkoholem, z narkotykami, z paleniem, z piciem; z polityką; z opinią, z przeszłością, z tradycją, z wizerunkiem
  • zerwać ze sportem, ze stereotypem

Cytaty

Wierzę, że przynajmniej część ujawnionych osób zerwie z narkotykami - dodaje zastępca komendanta.

źródło: NKJP: Edyta Łosińska: Dilerzy na wsi, Dziennik Bałtycki, 2005-10-11

Panią profesor można nazwać heroiną tegorocznego prozdrowotnego forum. 3 lata temu na identycznej imprezie obiecała publicznie, iż zerwie z nikotynowym nałogiem, i słowa dotrzymała!

źródło: NKJP: A. Fidrysiak: VII Ciechanowskie Forum Zdrowia: Majówka bez papierosa, Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-11

Tak się zawziąłem, że zupełnie zerwałem z alkoholem.

źródło: NKJP: Ewelina Kwiatkowska: Wygrałem z nałogiem, Gazeta Pomorska, 2009-12-23

Mimo wyrzucenia z zespołu nie zerwała z tańcem.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Argentyna, Gazeta Wyborcza, 1998-05-29

Olimpijczycy niepełnosprawni, wypoczywając, nie zerwali całkowicie ze sportem.

źródło: NKJP: Joanna Sobiecka: Rola sportu w procesie kompleksowej rehabilitacji polskich uczestników igrzysk paraolimpijskich, 2000

Składnia

bez ograniczeń + zerwać +
z CZYM

Frazeologizmy

coś zerwało beret
ktoś zerwał kworum
ktoś zerwał quorum
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json