UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

maik

Chronologizacja

1460, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. maik
maiki
D. maiku
maików
C. maikowi
maikom
B. maik
maiki
N. maikiem
maikami
Ms. maiku
maikach
W. maiku
maiki

Inne uwagi

Zwykle lp
W D. lp używa się również formy maika

Pochodzenie

Zdrobnienie od dawnego pol. maj 'ścięte zielone gałązki lub drzewka; zieleń'; zob. maić

1. zwyczaj

Definicja

etn. 
ludowy zwyczaj witania wiosny, polegający na obnoszeniu po wsi przystrojonej gałęzi lub drzewka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nowe latko

Cytaty

Jeszcze w ubiegłym wieku na całym Kociewiu hucznie spędzano maik zielony, przypadający zawsze w pierwszą niedzielę maja. Owym maikiem był zwyczajny świerk przybrany w kolorowe wstążeczki i różne świecidełka.

źródło: NKJP: Roman Landowski: Maik zielony, Dziennik Tczewski, 2011

Przedtem jednak wychowankowie przedstawili montaż słowno-muzyczny o obrzędach Wielkiego Tygodnia, wielkanocnej radości i oczekiwaniu na zmartwychwstanie Zbawiciela oraz o witaniu wiosny, maiku i śmigusie.

źródło: NKJP: Nieudolny złodziej, Polska Głos Wielkopolski, 2005-03-26

2. stroik

Definicja

etn. 
przystrojona gałąź, drzewko lub słup używane podczas obrzędów ludowych

Noty o użyciu

Występuje również jako część złożeń o tym samym znaczeniu: gaik maik lub gaik-maik.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gaik, nowe latko

Cytaty

W całej Polsce, a także w wielu innych krajach słowiańskich wiosnę witano, obnosząc po wsi gaik nazywany też maikiem i nowym latkiem. Najczęściej działo się to po Wielkanocy, pod koniec kwietnia. Gaik to wierzchołek iglastego drzewka umocowany na żerdzi, ubrany wstążkami, świecidełkami, niekiedy malowanymi jajkami – symbolem życia.

źródło: NKJP: Urszula Janicka-Krzywda: U progu wiosny, Wychowawca, 2002-05

Były też i bardziej wielkopolskie zwyczaje, jak chociażby wspinaczka po maiku, czyli przyozdobionym słupie. Na szczycie ustawiona była nagroda - na przykład butelka trunku.

źródło: NKJP: Przybyli zbójnicy do Muzeum, Gazeta Poznańska, 2003-06-09

Chłopcy stawiali taki maik ukradkiem, w nocy, by rano zadziwić swoje dziewczyny. Wybranka najczęściej nie wiedziała, od kogo maik pochodził, zapewne tylko się domyślała. Każda dziewczyna marzyła o brzózce z zielonym czubem, bowiem brak maika znaczył tyle, co brak zainteresowania jej osobą.

źródło: NKJP: Roman Landowski: Maik zielony, Dziennik Tczewski, 2011

Dzieci ze Szkoły Podstawowej w Biadaszkowie Wielkim witały wiosnę, paląc Marzannę i podejmując maik.

źródło: NKJP: Władysław Ruszkiewicz: Kiedy wiosna?, Gazeta Wrocławska, 2002-04-02

Po spaleniu słomianych kukieł między wiejskie chaty zostanie wprowadzony gaik maik. Tradycyjny obchód przez całą wieś z bogato ustrojonym drzewkiem symbolizuje przyjście ciepłych dni.

źródło: NKJP: Marzanna w skansenie, Polska Głos Wielkopolski, 2007-03-21

Data ostatniej modyfikacji: 28.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json