UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

geranium

Chronologizacja

1719, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. geranium
gerania
D. geranium
geraniów
C. geranium
geraniom
B. geranium
gerania
N. geranium
geraniami
Ms. geranium
geraniach
W. geranium
gerania

Inne uwagi

Rozpowszechnione jest używanie form lp w kontekstach wymagających lm

Pochodzenie

p.-łac. geranium

1.a roślina ozdobna

Definicja

bot. 
ozdobna roślina hodowana zwykle w domach i na balkonach, o dużych okrągłych liściach, niebieskich, purpurowych lub fioletowych kwiatach, które tworzą okrągłe kiście

Warianty

  • rzadziej gerania

Wymowa

[gerańjum]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny ogrodowe i doniczkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bodziszek
hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • bodziszek i geranium
  • doniczki z geranium

Cytaty

Jego dumą i rozrywką były skrzynki z geranium na oknie.

źródło: NKJP: Dean Hamer, Peter Copeland: Życie na pełnych obrotach, Gazeta Wyborcza, 1998-09-25

W 1753 r. Karol Linneusz zaliczył bodziszki i pelargonie do jednego rodzaju geranium, ale czterdzieści lat później botanicy opisali pelargonium jako oddzielny rodzaj. Jednak i dzisiaj w wielu krajach Europy i Ameryki pelargonie nazywane są geraniami.

źródło: NKJP: Elżbieta Traczewska-Zych: Dla miłośników zieleni, Relaks i Kolekcjoner Polski, nr 7, 1989

Kiedy fasadę budynku okrywa wiosenna sukienka, a pani domu koordynuje rozmieszczenie doniczek z geraniami, zapełnia się również nisza przy schodach do mieszkania właścicieli, a ogródek piwny zaczyna tętnić życiem.

źródło: Internet: schlenkerla.de

1.b kwiat

Definicja

bot. 
kwiat geranium - rośliny

Wymowa

[gerańjum]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny ogrodowe i doniczkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kwiat

Cytaty

Opromienione światłem mury ozdobione są giętymi kratkami okiennymi, do tego barwne łukowate wejścia, otwierające się na wewnętrzne podwórka, barwne od geranium i bugenwilli – taki jest klimat Sidi Bou Said.

źródło: NKJP: Beata Sypuła: Biało-niebieska perła, Dziennik Zachodni, 2003-09-06

Bukiet geranium oznacza szaleństwo z powodu miłości do obdarowywanej osoby.

źródło: Internet: eradomianki.pl

2. roślina pachnąca

Definicja

bot.  pot. 
roślina o zielonych pokrytych drobnymi igiełkami liściach wydzielających mocny, cytrusowy zapach, rzadko kwitnąca w warunkach domowych, mająca zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, wykorzystywana w przemyśle kosmetycznym i aromatoterapii; Pelargonium graveolens

Warianty

  • rzadziej gerania

Wymowa

[gerańjum]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny ozdobne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  anginka, anginowiec
hiperonimy:  roślina

Cytaty

Zanim jednak antybiotyk rozprawi się z bakteriami, minie trochę czasu, można więc mu w tym pomóc stosując ciepłe okłady na szyję. Zaleca się picie naparów z kwiatów lipy, czarnego bzu, inhalacje z kropli miętowych, ale też okłady na piersi z imbiru i wąchanie roztartych liści geranium.

źródło: NKJP: (luk): Z anginą nie ma żartów, Dziennik Łódzki, 2003-12-13

Komarów nie odstraszają doniczki z geranium, dym papierosowy ani witamina B [...].

źródło: NKJP: Agata Grzegorczyk: Skrzydlate wampirzyce, Dziennik Bałtycki, 2006-06-16

Z roślin warto w domu hodować paprotki, geranium. Uważa się nawet, że szczególnie paprotka jest barometrem zdrowotności mieszkania. Jeżeli rozwija się dobrze, mieszkanie jest „czyste”.

źródło: NKJP: Zbigniew Przybylak: Mądrość dziadków, radiestezja i ekologia!, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1990-03-01

Są szczególnie piękne zapachy kwiatowe, na przykład róży, rezedy, lipy, konwalii, macierzanki, kapryfolium. Są też zapachy ostrzejsze, jak zapach trawy na świeżo skoszonej łące, liści geranium, pomidorów czy selerów.

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Preparat ten zawiera olejki eteryczne, m.in. geranium i rozmarynu, które łagodzą, normalizują i odprężają skórę.

źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Zabiegi specjalnej troski, Gazeta Krakowska, 2007-07-14

Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json