Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *sŕ̥pъ 'sierp'
< pie. *serp- 'obcinać; sierp'
1. narzędzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
Połączenia
- brązowy, żelazny; stary sierp
- sierp do cięcia, do ścinania, do zżynania, do żęcia (trawy, zboża)
- sierpy i kosy, sierpy i półkoski; sierpy i motyki
Cytaty
|
Okopano karpiele, wetknięto tyki dla wąsatego grochu, a tam, gdzie żyto na piaskach posiano, zagarnięto już sierpem pierwsze pokosy. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993 |
|
|
Nie wie pan, co to sierp? Nigdy pan nie widział? Dawniej zboże żęli sierpami. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
W jednej ręce trzyma sierp, w drugiej kamień. Idzie do stolika na końcu sali. Po drodze wolno ostrzy zakrzywiony koniec, co stwarza dźwięk uderzającego kamienia o stal. źródło: Internet: konradpyznar.blogspot.com |
|
|
Na ekspozycji zgromadzono ludowe stroje, makietę pieca chlebowego, szereg eksponatów piekarniczych, pochodzące z wykopalisk sierpy i dawne narzędzia rolnicze. źródło: NKJP: mim: Zainteresowani muzeum, Dziennik Łódzki, 2003-08-18 |
|
|
Wśród eksponatów znajduje się niemalże wszystko, co służyło do wypieku chleba - dzieża, niecka do wyrabiania ciasta, słomianki, wiesło, na którym wsadzano bochenki chleba do pieca, sierp do zżynania zboża i cepy, które służyły do młócenia. źródło: NKJP: (PB): Powstała izba regionalna, Dziennik Polski, 2008-04-23 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sierp |
sierpy |
|
| D. | sierpa rzadziej sierpu |
sierpów |
|
| C. | sierpowi |
sierpom |
|
| B. | sierp |
sierpy |
|
| N. | sierpem |
sierpami |
|
| Ms. | sierpie |
sierpach |
|
| W. | sierpie |
sierpy |
2. kształt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
Połączenia
- sierp Księżyca
Cytaty
|
Patrząc na Wenus przez lunetę, widzimy tylko tę część jej globu, która jest oświetlona przez Słońce, a więc Wenus - podobnie jak Księżyc - wykazuje fazy. Gdy jest najbliżej Ziemi, czyli gdy znajduje się między Ziemią i Słońcem, możemy dostrzec jej wąski sierp. źródło: Internet: uczen.staszic.edu.pl |
|
|
Księżyc zacznie się nasuwać na tarczę słoneczną od strony zachodniej. Początkowo będzie to mała szczerba, potem zacznie się formować sierp słoneczny skierowany rogami na zachód. źródło: NKJP: Leś: Ptaki zasną, wilki zawyją, Wieczór Wybrzeża, 1999-08-11 |
|
|
Jedynym kontrastowym elementem w upierzeniu jest wąski czarny, obrzeżony bielą sierp z tyłu szyi. źródło: Internet: zslochowo.pl |
|
|
[...] kilka dni [...] po nowiu Księżyca jest on na nocnym niebie widoczny przede wszystkim jako charakterystyczny sierp. Kiedy się jednak lepiej przyjrzymy naszemu naturalnemu satelicie, wówczas okaże się, że i pozostała jego część - co prawda słabo - ale jest widoczna. źródło: NKJP: Jacek Jachimecki: Księżycowy odblask Ziemi, Gazeta Krakowska, 2002-01-31 |
|
|
U dużego odsetka chorych w badaniu opukowym jamy brzusznej stwierdza się brak stłumienia wątrobowego, związane jest to z obecnością wolnego gazu pod kopułą przepony. Potwierdzić można to, wykonując przeglądowy radiogram jamy brzusznej w pozycji stojącej, na którym widać sierp gazu między wątrobą a przeponą. źródło: Internet: sknchirurgiamiedzylesie.wum.edu.p |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sierp |
sierpy |
|
| D. | sierpa rzadziej sierpu |
sierpów |
|
| C. | sierpowi |
sierpom |
|
| B. | sierp |
sierpy |
|
| N. | sierpem |
sierpami |
|
| Ms. | sierpie |
sierpach |
|
| W. | sierpie |
sierpy |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | sierp | + |
(CZEGO)
|
3. uderzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | cios sierpowy, sierpowy II, swing | |
| hiperonimy: | cios |
Połączenia
- lewy, prawy; mocny, potężny sierp
- haki i sierpy, proste i sierpy
- trafić, uderzyć sierpem
Cytaty
|
Jego atuty to szybkość, mądrość taktyczna i siła. Bije lewy prosty i zaraz potem prawy sierp. Stosuje kombinacje ciosów i ucieka. źródło: NKJP: Bartłomiej Henryk Czekański: Z bazuką na lalusia, Gazeta Wrocławska, 13/02, 1999 |
|
|
Zanim jednak ,,Tygrys’’ wyprowadził swój słynny lewy sierp, widzowie mogli zobaczyć łzy boksera. źródło: NKJP: LEM: Uczta Tygrysa trwała 4,5 minuty, Gazeta Poznańska, 2002-04-22 |
|
|
Miałem lewy prosty, lewy sierp. Nie boksowałem skomplikowanie. Potrafiłem zadać też bardzo silne ciosy z bliska, z krótkiego dystansu. źródło: NKJP: Waldemar Gabis: Wszystko na 100 procent, Dziennik Bałtycki, 2010-10-29 |
|
|
Na początku II starcia obrońca mistrzowskiego pasa dopadł jednak Jugosłowianina w narożniku, trafił lewym sierpem, po sekundzie – padającego już [...] – ,,poprawił” z prawej ręki. źródło: NKJP: Zbigniew Iciaszek: Wielka radość i rozczarowanie, Gazeta Poznańska, 2001-12-31 |
|
|
[...] szerokimi, zamachowymi sierpami w walce przypominającej raczej zapasy niż boks niewiele mógł zrobić złego [...]. źródło: NKJP: Waldemar Grudzień: Na własnych śmieciach, Dziennik Zachodni, 2003-01-31 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | sierp |
sierpy |
|
| D. | sierpa rzadziej sierpu |
sierpów |
|
| C. | sierpowi |
sierpom |
|
| B. | sierp |
sierpy |
|
| N. | sierpem |
sierpami |
|
| Ms. | sierpie |
sierpach |
|
| W. | sierpie |
sierpy |