Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. dowiedzieć się
1. z prasy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- czytelnik, pacjent, prasa dowiaduje się; mieszkańcy, widzowie dowiadują się
- dowiadywać się ciekawych rzeczy, czegoś nowego, prawdy
- dowiadywać się na wykładzie, na zebraniu
- dowiadywać się o jakimś fakcie, o organizacji, o sobie, o czyjejś sytuacji, o tragedii, o wypadku
- dowiadywać się od historyków, od kolegów, od przyjaciół, od psychoanalityka
- dowiadywać się z doniesień prasowych, z gazety, z katalogu, z książek, z protokołu, z raportu, z recenzji, z relacji, z rozmów, z telewizji, z wiarygodnych źródeł; z ulgą, ze zdumieniem, ze zgrozą
- dowiadywać się przypadkiem, przy okazji
Cytaty
|
Bauer wodził wzrokiem od twarzy do twarzy. - Dlaczego dowiaduję się takich rzeczy przypadkiem? Uznaliście, że to nieważne? źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Brwi ordynatora ułożyły się w wielką literę V […]. - Czego ja się dowiaduję... no, no, no... źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
[...] przywykłem już, że o wszystkim, co dzieje się w tym domu, dowiaduję się na końcu. źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001 |
|
|
Od sąsiadów dowiaduje się, że żona i córki zginęły podczas bombardowania. źródło: NKJP: 50 najlepszych filmów wojennych wszech czasów, Esensja, 2009-09-08 |
|
|
[...] rozpoczyna się przedstawienie - misterium przenoszące widzów do dawnych Sejn. Poznajemy mieszkańców kolejnych posesji, dowiadujemy się, kto piekł chleb, a kto był rzeźnikiem, jak wyglądały litewskie zaślubiny i szabas u sejneńskich Żydów. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dowiaduję się |
dowiadujemy się |
|||
| 2 os. |
dowiadujesz się |
dowiadujecie się |
|||
| 3 os. |
dowiaduje się |
dowiadują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dowiadywałem się +(e)m się dowiadywał |
dowiadywałam się +(e)m się dowiadywała |
dowiadywałom się +(e)m się dowiadywało |
dowiadywaliśmy się +(e)śmy się dowiadywali |
dowiadywałyśmy się +(e)śmy się dowiadywały |
| 2 os. |
dowiadywałeś się +(e)ś się dowiadywał |
dowiadywałaś się +(e)ś się dowiadywała |
dowiadywałoś się +(e)ś się dowiadywało |
dowiadywaliście się +(e)ście się dowiadywali |
dowiadywałyście się +(e)ście się dowiadywały |
| 3 os. |
dowiadywał się |
dowiadywała się |
dowiadywało się |
dowiadywali się |
dowiadywały się |
bezosobnik: dowiadywano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się dowiadywał będę się dowiadywać |
będę się dowiadywała będę się dowiadywać |
będę się dowiadywało będę się dowiadywać |
będziemy się dowiadywali będziemy się dowiadywać |
będziemy się dowiadywały będziemy się dowiadywać |
| 2 os. |
będziesz się dowiadywał będziesz się dowiadywać |
będziesz się dowiadywała będziesz się dowiadywać |
będziesz się dowiadywało będziesz się dowiadywać |
będziecie się dowiadywali będziecie się dowiadywać |
będziecie się dowiadywały będziecie się dowiadywać |
| 3 os. |
będzie się dowiadywał będzie się dowiadywać |
będzie się dowiadywała będzie się dowiadywać |
będzie się dowiadywało będzie się dowiadywać |
będą się dowiadywali będą się dowiadywać |
będą się dowiadywały będą się dowiadywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dowiadujmy się |
|
| 2 os. |
dowiaduj się |
dowiadujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dowiadywałbym się bym się dowiadywał |
dowiadywałabym się bym się dowiadywała |
dowiadywałobym się bym się dowiadywało |
dowiadywalibyśmy się byśmy się dowiadywali |
dowiadywałybyśmy się byśmy się dowiadywały |
| 2 os. |
dowiadywałbyś się byś się dowiadywał |
dowiadywałabyś się byś się dowiadywała |
dowiadywałobyś się byś się dowiadywało |
dowiadywalibyście się byście się dowiadywali |
dowiadywałybyście się byście się dowiadywały |
| 3 os. |
dowiadywałby się by się dowiadywał |
dowiadywałaby się by się dowiadywała |
dowiadywałoby się by się dowiadywało |
dowiadywaliby się by się dowiadywali |
dowiadywałyby się by się dowiadywały |
bezosobnik: dowiadywano by się
bezokolicznik: dowiadywać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
dowiadując się
gerundium: dowiadywanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
| D. | dowiadywania się |
dowiadywań się |
| C. | dowiadywaniu się |
dowiadywaniom się |
| B. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
| N. | dowiadywaniem się |
dowiadywaniami się |
| Ms. | dowiadywaniu się |
dowiadywaniach się |
| W. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: dowiadujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadująca się |
| D. | dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującej się |
| C. | dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującej się |
| B. | dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadującą się |
| N. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującą się |
| Ms. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadujące się |
| D. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
| C. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
| B. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujące się |
| N. | dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
| Ms. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
odpowiednik aspektowy: dowiedzieć się
Składnia
| Rzosobowy | + | dowiadywać się | + |
CZEGO +
(SKĄD)
|
| Rzosobowy | + | dowiadywać się | + |
o CZYM +
(SKĄD)
|
| Rzosobowy | + | dowiadywać się | + |
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE +
(SKĄD)
|
2. o bilety
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- klienci dowiadują się
- dowiadywać się o bilety, o ceny, o pracę, o zdrowie, o stopnie, o wolne miejsca, o wolne etaty
- dowiadywać się u adwokatów, u sąsiadów
- dowiadywać się w kasie, w informacji, w magistracie, w sklepie, w urzędzie
- dowiadywać się codziennie, telefonicznie
- zacząć; trzeba dowiadywać się
Cytaty
|
To Małgorzata dowiadywała się u znudzonych kasjerek o godzinę odjazdu, to ona kupowała bilety, to ona nękała konduktorów pytaniami o spóźnienie pociągu. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007 |
|
|
[...] do tej pory nie wyłoniono wykonawcy robót - poinformował komendant powiatowy policji zapewniając, że trzyma rękę na pulsie i stale dowiaduje się o losy inwestycji. źródło: NKJP: J. B.: Trudne Marki, Wieści Podwarszawskie, 2007-11-25 |
|
|
Chodził dziadek dowiadywać się, komu się suka oszczeniła, bo najlepiej wziąć takiego, co dopiero przestał ssać, taki wrośnie na kamień w rodzinę, w dom. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
W sklepie sportowym nie dostaliśmy łańcucha, sprzedawca oznajmił, że może będą w marcu, a może na początku kwietnia, trzeba się dowiadywać. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976 |
|
|
Próbowałem się dowiadywać, ale nadaremno, nikt nie chciał ze mną rozmawiać. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dowiaduję się |
dowiadujemy się |
|||
| 2 os. |
dowiadujesz się |
dowiadujecie się |
|||
| 3 os. |
dowiaduje się |
dowiadują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dowiadywałem się +(e)m się dowiadywał |
dowiadywałam się +(e)m się dowiadywała |
dowiadywałom się +(e)m się dowiadywało |
dowiadywaliśmy się +(e)śmy się dowiadywali |
dowiadywałyśmy się +(e)śmy się dowiadywały |
| 2 os. |
dowiadywałeś się +(e)ś się dowiadywał |
dowiadywałaś się +(e)ś się dowiadywała |
dowiadywałoś się +(e)ś się dowiadywało |
dowiadywaliście się +(e)ście się dowiadywali |
dowiadywałyście się +(e)ście się dowiadywały |
| 3 os. |
dowiadywał się |
dowiadywała się |
dowiadywało się |
dowiadywali się |
dowiadywały się |
bezosobnik: dowiadywano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się dowiadywał będę się dowiadywać |
będę się dowiadywała będę się dowiadywać |
będę się dowiadywało będę się dowiadywać |
będziemy się dowiadywali będziemy się dowiadywać |
będziemy się dowiadywały będziemy się dowiadywać |
| 2 os. |
będziesz się dowiadywał będziesz się dowiadywać |
będziesz się dowiadywała będziesz się dowiadywać |
będziesz się dowiadywało będziesz się dowiadywać |
będziecie się dowiadywali będziecie się dowiadywać |
będziecie się dowiadywały będziecie się dowiadywać |
| 3 os. |
będzie się dowiadywał będzie się dowiadywać |
będzie się dowiadywała będzie się dowiadywać |
będzie się dowiadywało będzie się dowiadywać |
będą się dowiadywali będą się dowiadywać |
będą się dowiadywały będą się dowiadywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dowiadujmy się |
|
| 2 os. |
dowiaduj się |
dowiadujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dowiadywałbym się bym się dowiadywał |
dowiadywałabym się bym się dowiadywała |
dowiadywałobym się bym się dowiadywało |
dowiadywalibyśmy się byśmy się dowiadywali |
dowiadywałybyśmy się byśmy się dowiadywały |
| 2 os. |
dowiadywałbyś się byś się dowiadywał |
dowiadywałabyś się byś się dowiadywała |
dowiadywałobyś się byś się dowiadywało |
dowiadywalibyście się byście się dowiadywali |
dowiadywałybyście się byście się dowiadywały |
| 3 os. |
dowiadywałby się by się dowiadywał |
dowiadywałaby się by się dowiadywała |
dowiadywałoby się by się dowiadywało |
dowiadywaliby się by się dowiadywali |
dowiadywałyby się by się dowiadywały |
bezosobnik: dowiadywano by się
bezokolicznik: dowiadywać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
dowiadując się
gerundium: dowiadywanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
| D. | dowiadywania się |
dowiadywań się |
| C. | dowiadywaniu się |
dowiadywaniom się |
| B. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
| N. | dowiadywaniem się |
dowiadywaniami się |
| Ms. | dowiadywaniu się |
dowiadywaniach się |
| W. | dowiadywanie się |
dowiadywania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: dowiadujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadująca się |
| D. | dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadującej się |
| C. | dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującemu się |
dowiadującej się |
| B. | dowiadującego się |
dowiadującego się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadującą się |
| N. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującą się |
| Ms. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dowiadujący się |
dowiadujący się |
dowiadujące się |
dowiadujące się |
| D. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
| C. | dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
dowiadującym się |
| B. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujące się |
| N. | dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
dowiadującymi się |
| Ms. | dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
dowiadujących się |
Składnia
| Rzosobowy | + | dowiadywać się | + |
o CO +
(GDZIE)
|
| Rzosobowy | + | dowiadywać się | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE +
(GDZIE)
|