UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dowiadywać się

Chronologizacja

SPXVI: dowiadować się, SKN, SJPXVII, STR: dowiadować się, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dowiedzieć się

1. z prasy

Definicja

uzyskiwać informacje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • czytelnik, pacjent, prasa dowiaduje się; mieszkańcy, widzowie dowiadują się
  • dowiadywać się ciekawych rzeczy, czegoś nowego, prawdy
  • dowiadywać się na wykładzie, na zebraniu
  • dowiadywać się o jakimś fakcie, o organizacji, o sobie, o czyjejś sytuacji, o tragedii, o wypadku
  • dowiadywać się od historyków, od kolegów, od przyjaciół, od psychoanalityka
  • dowiadywać się z doniesień prasowych, z gazety, z katalogu, z książek, z protokołu, z raportu, z recenzji, z relacji, z rozmów, z telewizji, z wiarygodnych źródeł; z ulgą, ze zdumieniem, ze zgrozą
  • dowiadywać się przypadkiem, przy okazji

Cytaty

Bauer wodził wzrokiem od twarzy do twarzy. - Dlaczego dowiaduję się takich rzeczy przypadkiem? Uznaliście, że to nieważne?

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Brwi ordynatora ułożyły się w wielką literę V […]. - Czego ja się dowiaduję... no, no, no...

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

[...] przywykłem już, że o wszystkim, co dzieje się w tym domu, dowiaduję się na końcu.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001

Od sąsiadów dowiaduje się, że żona i córki zginęły podczas bombardowania.

źródło: NKJP: 50 najlepszych filmów wojennych wszech czasów, Esensja, 2009-09-08

[...] rozpoczyna się przedstawienie - misterium przenoszące widzów do dawnych Sejn. Poznajemy mieszkańców kolejnych posesji, dowiadujemy się, kto piekł chleb, a kto był rzeźnikiem, jak wyglądały litewskie zaślubiny i szabas u sejneńskich Żydów.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowiaduję się
dowiadujemy się
2 os. dowiadujesz się
dowiadujecie się
3 os. dowiaduje się
dowiadują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowiadywałem się
+(e)m się dowiadywał
dowiadywałam się
+(e)m się dowiadywała
dowiadywałom się
+(e)m się dowiadywało
dowiadywaliśmy się
+(e)śmy się dowiadywali
dowiadywałyśmy się
+(e)śmy się dowiadywały
2 os. dowiadywałeś się
+(e)ś się dowiadywał
dowiadywałaś się
+(e)ś się dowiadywała
dowiadywałoś się
+(e)ś się dowiadywało
dowiadywaliście się
+(e)ście się dowiadywali
dowiadywałyście się
+(e)ście się dowiadywały
3 os. dowiadywał się
dowiadywała się
dowiadywało się
dowiadywali się
dowiadywały się

bezosobnik: dowiadywano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się dowiadywał
będę się dowiadywać
będę się dowiadywała
będę się dowiadywać
będę się dowiadywało
będę się dowiadywać
będziemy się dowiadywali
będziemy się dowiadywać
będziemy się dowiadywały
będziemy się dowiadywać
2 os. będziesz się dowiadywał
będziesz się dowiadywać
będziesz się dowiadywała
będziesz się dowiadywać
będziesz się dowiadywało
będziesz się dowiadywać
będziecie się dowiadywali
będziecie się dowiadywać
będziecie się dowiadywały
będziecie się dowiadywać
3 os. będzie się dowiadywał
będzie się dowiadywać
będzie się dowiadywała
będzie się dowiadywać
będzie się dowiadywało
będzie się dowiadywać
będą się dowiadywali
będą się dowiadywać
będą się dowiadywały
będą się dowiadywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowiadujmy się
2 os. dowiaduj się
dowiadujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowiadywałbym się
bym się dowiadywał
dowiadywałabym się
bym się dowiadywała
dowiadywałobym się
bym się dowiadywało
dowiadywalibyśmy się
byśmy się dowiadywali
dowiadywałybyśmy się
byśmy się dowiadywały
2 os. dowiadywałbyś się
byś się dowiadywał
dowiadywałabyś się
byś się dowiadywała
dowiadywałobyś się
byś się dowiadywało
dowiadywalibyście się
byście się dowiadywali
dowiadywałybyście się
byście się dowiadywały
3 os. dowiadywałby się
by się dowiadywał
dowiadywałaby się
by się dowiadywała
dowiadywałoby się
by się dowiadywało
dowiadywaliby się
by się dowiadywali
dowiadywałyby się
by się dowiadywały

bezosobnik: dowiadywano by się

bezokolicznik: dowiadywać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: dowiadując się

gerundium: dowiadywanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowiadywanie się
dowiadywania się
D. dowiadywania się
dowiadywań się
C. dowiadywaniu się
dowiadywaniom się
B. dowiadywanie się
dowiadywania się
N. dowiadywaniem się
dowiadywaniami się
Ms. dowiadywaniu się
dowiadywaniach się
W. dowiadywanie się
dowiadywania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dowiadujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadująca się
D. dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującej się
C. dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującej się
B. dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadującą się
N. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującą się
Ms. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadujące się
D. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
C. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
B. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujące się
N. dowiadującymi się
dowiadującymi się
dowiadującymi się
dowiadującymi się
Ms. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się

odpowiednik aspektowy: dowiedzieć się

Składnia

Rzosobowy + dowiadywać się +
CZEGO + (SKĄD)
Rzosobowy + dowiadywać się +
o CZYM + (SKĄD)
Rzosobowy + dowiadywać się +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE + (SKĄD)

2. o bilety

Definicja

pytać w celu uzyskania informacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • klienci dowiadują się
  • dowiadywać się o bilety, o ceny, o pracę, o zdrowie, o stopnie, o wolne miejsca, o wolne etaty
  • dowiadywać się u adwokatów, u sąsiadów
  • dowiadywać się w kasie, w informacji, w magistracie, w sklepie, w urzędzie
  • dowiadywać się codziennie, telefonicznie
  • zacząć; trzeba dowiadywać się

Cytaty

To Małgorzata dowiadywała się u znudzonych kasjerek o godzinę odjazdu, to ona kupowała bilety, to ona nękała konduktorów pytaniami o spóźnienie pociągu.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

[...] do tej pory nie wyłoniono wykonawcy robót - poinformował komendant powiatowy policji zapewniając, że trzyma rękę na pulsie i stale dowiaduje się o losy inwestycji.

źródło: NKJP: J. B.: Trudne Marki, Wieści Podwarszawskie, 2007-11-25

Chodził dziadek dowiadywać się, komu się suka oszczeniła, bo najlepiej wziąć takiego, co dopiero przestał ssać, taki wrośnie na kamień w rodzinę, w dom.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

W sklepie sportowym nie dostaliśmy łańcucha, sprzedawca oznajmił, że może będą w marcu, a może na początku kwietnia, trzeba się dowiadywać.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Próbowałem się dowiadywać, ale nadaremno, nikt nie chciał ze mną rozmawiać.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowiaduję się
dowiadujemy się
2 os. dowiadujesz się
dowiadujecie się
3 os. dowiaduje się
dowiadują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowiadywałem się
+(e)m się dowiadywał
dowiadywałam się
+(e)m się dowiadywała
dowiadywałom się
+(e)m się dowiadywało
dowiadywaliśmy się
+(e)śmy się dowiadywali
dowiadywałyśmy się
+(e)śmy się dowiadywały
2 os. dowiadywałeś się
+(e)ś się dowiadywał
dowiadywałaś się
+(e)ś się dowiadywała
dowiadywałoś się
+(e)ś się dowiadywało
dowiadywaliście się
+(e)ście się dowiadywali
dowiadywałyście się
+(e)ście się dowiadywały
3 os. dowiadywał się
dowiadywała się
dowiadywało się
dowiadywali się
dowiadywały się

bezosobnik: dowiadywano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się dowiadywał
będę się dowiadywać
będę się dowiadywała
będę się dowiadywać
będę się dowiadywało
będę się dowiadywać
będziemy się dowiadywali
będziemy się dowiadywać
będziemy się dowiadywały
będziemy się dowiadywać
2 os. będziesz się dowiadywał
będziesz się dowiadywać
będziesz się dowiadywała
będziesz się dowiadywać
będziesz się dowiadywało
będziesz się dowiadywać
będziecie się dowiadywali
będziecie się dowiadywać
będziecie się dowiadywały
będziecie się dowiadywać
3 os. będzie się dowiadywał
będzie się dowiadywać
będzie się dowiadywała
będzie się dowiadywać
będzie się dowiadywało
będzie się dowiadywać
będą się dowiadywali
będą się dowiadywać
będą się dowiadywały
będą się dowiadywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowiadujmy się
2 os. dowiaduj się
dowiadujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowiadywałbym się
bym się dowiadywał
dowiadywałabym się
bym się dowiadywała
dowiadywałobym się
bym się dowiadywało
dowiadywalibyśmy się
byśmy się dowiadywali
dowiadywałybyśmy się
byśmy się dowiadywały
2 os. dowiadywałbyś się
byś się dowiadywał
dowiadywałabyś się
byś się dowiadywała
dowiadywałobyś się
byś się dowiadywało
dowiadywalibyście się
byście się dowiadywali
dowiadywałybyście się
byście się dowiadywały
3 os. dowiadywałby się
by się dowiadywał
dowiadywałaby się
by się dowiadywała
dowiadywałoby się
by się dowiadywało
dowiadywaliby się
by się dowiadywali
dowiadywałyby się
by się dowiadywały

bezosobnik: dowiadywano by się

bezokolicznik: dowiadywać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: dowiadując się

gerundium: dowiadywanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowiadywanie się
dowiadywania się
D. dowiadywania się
dowiadywań się
C. dowiadywaniu się
dowiadywaniom się
B. dowiadywanie się
dowiadywania się
N. dowiadywaniem się
dowiadywaniami się
Ms. dowiadywaniu się
dowiadywaniach się
W. dowiadywanie się
dowiadywania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dowiadujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadująca się
D. dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadującej się
C. dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującemu się
dowiadującej się
B. dowiadującego się
dowiadującego się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadującą się
N. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującą się
Ms. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dowiadujący się
dowiadujący się
dowiadujące się
dowiadujące się
D. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
C. dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
dowiadującym się
B. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujące się
N. dowiadującymi się
dowiadującymi się
dowiadującymi się
dowiadującymi się
Ms. dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się
dowiadujących się

Składnia

Rzosobowy + dowiadywać się +
o CO + (GDZIE)
Rzosobowy + dowiadywać się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE + (GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 19.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json