Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
cudzołożę |
cudzołożymy |
|||
| 2 os. |
cudzołożysz |
cudzołożycie |
|||
| 3 os. |
cudzołoży |
cudzołożą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
cudzołożyłem +(e)m cudzołożył |
cudzołożyłam +(e)m cudzołożyła |
cudzołożyłom +(e)m cudzołożyło |
cudzołożyliśmy +(e)śmy cudzołożyli |
cudzołożyłyśmy +(e)śmy cudzołożyły |
| 2 os. |
cudzołożyłeś +(e)ś cudzołożył |
cudzołożyłaś +(e)ś cudzołożyła |
cudzołożyłoś +(e)ś cudzołożyło |
cudzołożyliście +(e)ście cudzołożyli |
cudzołożyłyście +(e)ście cudzołożyły |
| 3 os. |
cudzołożył |
cudzołożyła |
cudzołożyło |
cudzołożyli |
cudzołożyły |
bezosobnik: cudzołożono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę cudzołożył będę cudzołożyć |
będę cudzołożyła będę cudzołożyć |
będę cudzołożyło będę cudzołożyć |
będziemy cudzołożyli będziemy cudzołożyć |
będziemy cudzołożyły będziemy cudzołożyć |
| 2 os. |
będziesz cudzołożył będziesz cudzołożyć |
będziesz cudzołożyła będziesz cudzołożyć |
będziesz cudzołożyło będziesz cudzołożyć |
będziecie cudzołożyli będziecie cudzołożyć |
będziecie cudzołożyły będziecie cudzołożyć |
| 3 os. |
będzie cudzołożył będzie cudzołożyć |
będzie cudzołożyła będzie cudzołożyć |
będzie cudzołożyło będzie cudzołożyć |
będą cudzołożyli będą cudzołożyć |
będą cudzołożyły będą cudzołożyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
cudzołóżmy |
|
| 2 os. |
cudzołóż |
cudzołóżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
cudzołożyłbym bym cudzołożył |
cudzołożyłabym bym cudzołożyła |
cudzołożyłobym bym cudzołożyło |
cudzołożylibyśmy byśmy cudzołożyli |
cudzołożyłybyśmy byśmy cudzołożyły |
| 2 os. |
cudzołożyłbyś byś cudzołożył |
cudzołożyłabyś byś cudzołożyła |
cudzołożyłobyś byś cudzołożyło |
cudzołożylibyście byście cudzołożyli |
cudzołożyłybyście byście cudzołożyły |
| 3 os. |
cudzołożyłby by cudzołożył |
cudzołożyłaby by cudzołożyła |
cudzołożyłoby by cudzołożyło |
cudzołożyliby by cudzołożyli |
cudzołożyłyby by cudzołożyły |
bezosobnik: cudzołożono by
bezokolicznik: cudzołożyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
cudzołożąc
gerundium: cudzołożenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | cudzołożenie |
cudzołożenia |
| D. | cudzołożenia |
cudzołożeń |
| C. | cudzołożeniu |
cudzołożeniom |
| B. | cudzołożenie |
cudzołożenia |
| N. | cudzołożeniem |
cudzołożeniami |
| Ms. | cudzołożeniu |
cudzołożeniach |
| W. | cudzołożenie |
cudzołożenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: cudzołożący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | cudzołożący |
cudzołożący |
cudzołożący |
cudzołożące |
cudzołożąca |
| D. | cudzołożącego |
cudzołożącego |
cudzołożącego |
cudzołożącego |
cudzołożącej |
| C. | cudzołożącemu |
cudzołożącemu |
cudzołożącemu |
cudzołożącemu |
cudzołożącej |
| B. | cudzołożącego |
cudzołożącego |
cudzołożący |
cudzołożące |
cudzołożącą |
| N. | cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącą |
| Ms. | cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | cudzołożący |
cudzołożący |
cudzołożące |
cudzołożące |
| D. | cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożących |
| C. | cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
cudzołożącym |
| B. | cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożące |
| N. | cudzołożącymi |
cudzołożącymi |
cudzołożącymi |
cudzołożącymi |
| Ms. | cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożących |
cudzołożących |
Pochodzenie
Zob. cudzy i łoże
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie używane zwykle w kontekstach związanych z religią.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | grzeszyć |
Cytaty
|
Większość religii nie pozwala kraść, zabijać ani cudzołożyć. źródło: NKJP: Gazeta Wyborcza, 1996-07-17 |
|
|
Tu omawiano też wielkie skandale i katastrofy. No i wreszcie tutaj można było dowiedzieć się, kto umarł, komu urodziło się dziecko, kto z kim cudzołoży, a kto zwariował, bo i takie rzeczy zdarzały się w tym niewielkim miasteczku. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Sezon na papierówki, 2003 |
|
|
- Nie traktuj tego tak wąsko - powiedział z ironią. - Nie macie ślubu kościelnego, więc z nim też cudzołożysz. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008 |
|
|
Mówił o dekalogu. [...] Pytał – co się stało z przykazaniem „nie cudzołóż”? źródło: NKJP: Zygmunt Chabowski: Był pielgrzymem, jednym z nas..., Dziennik Łódzki, 2005-04-04 |
|
|
Sam św. Wojciech o mało nie przypłacił własnym życiem próby ratowania cudzołożnicy, być może uważając karę śmierci za niewspółmierną z grzechem cudzołożenia. źródło: NKJP: Michał Rożek: Cudzołóstwo, Dziennik Polski, 2005-03-19 |
Składnia
|
+ | cudzołożyć | + |
z KIM
|