UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dokręcać

Chronologizacja

1807, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokręcam
dokręcamy
2 os. dokręcasz
dokręcacie
3 os. dokręca
dokręcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokręcałem
+(e)m dokręcał
dokręcałam
+(e)m dokręcała
dokręcałom
+(e)m dokręcało
dokręcaliśmy
+(e)śmy dokręcali
dokręcałyśmy
+(e)śmy dokręcały
2 os. dokręcałeś
+(e)ś dokręcał
dokręcałaś
+(e)ś dokręcała
dokręcałoś
+(e)ś dokręcało
dokręcaliście
+(e)ście dokręcali
dokręcałyście
+(e)ście dokręcały
3 os. dokręcał
dokręcała
dokręcało
dokręcali
dokręcały

bezosobnik: dokręcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dokręcał
będę dokręcać
będę dokręcała
będę dokręcać
będę dokręcało
będę dokręcać
będziemy dokręcali
będziemy dokręcać
będziemy dokręcały
będziemy dokręcać
2 os. będziesz dokręcał
będziesz dokręcać
będziesz dokręcała
będziesz dokręcać
będziesz dokręcało
będziesz dokręcać
będziecie dokręcali
będziecie dokręcać
będziecie dokręcały
będziecie dokręcać
3 os. będzie dokręcał
będzie dokręcać
będzie dokręcała
będzie dokręcać
będzie dokręcało
będzie dokręcać
będą dokręcali
będą dokręcać
będą dokręcały
będą dokręcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokręcajmy
2 os. dokręcaj
dokręcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokręcałbym
bym dokręcał
dokręcałabym
bym dokręcała
dokręcałobym
bym dokręcało
dokręcalibyśmy
byśmy dokręcali
dokręcałybyśmy
byśmy dokręcały
2 os. dokręcałbyś
byś dokręcał
dokręcałabyś
byś dokręcała
dokręcałobyś
byś dokręcało
dokręcalibyście
byście dokręcali
dokręcałybyście
byście dokręcały
3 os. dokręcałby
by dokręcał
dokręcałaby
by dokręcała
dokręcałoby
by dokręcało
dokręcaliby
by dokręcali
dokręcałyby
by dokręcały

bezosobnik: dokręcano by

bezokolicznik: dokręcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dokręcając

gerundium: dokręcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokręcanie
dokręcania
D. dokręcania
dokręcań
C. dokręcaniu
dokręcaniom
B. dokręcanie
dokręcania
N. dokręcaniem
dokręcaniami
Ms. dokręcaniu
dokręcaniach
W. dokręcanie
dokręcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dokręcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokręcający
dokręcający
dokręcający
dokręcające
dokręcająca
D. dokręcającego
dokręcającego
dokręcającego
dokręcającego
dokręcającej
C. dokręcającemu
dokręcającemu
dokręcającemu
dokręcającemu
dokręcającej
B. dokręcającego
dokręcającego
dokręcający
dokręcające
dokręcającą
N. dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
dokręcającą
Ms. dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
dokręcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokręcający
dokręcający
dokręcające
dokręcające
D. dokręcających
dokręcających
dokręcających
dokręcających
C. dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
dokręcającym
B. dokręcających
dokręcających
dokręcających
dokręcające
N. dokręcającymi
dokręcającymi
dokręcającymi
dokręcającymi
Ms. dokręcających
dokręcających
dokręcających
dokręcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dokręcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokręcany
dokręcany
dokręcany
dokręcane
dokręcana
D. dokręcanego
dokręcanego
dokręcanego
dokręcanego
dokręcanej
C. dokręcanemu
dokręcanemu
dokręcanemu
dokręcanemu
dokręcanej
B. dokręcanego
dokręcanego
dokręcany
dokręcane
dokręcaną
N. dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
dokręcaną
Ms. dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
dokręcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokręcani
dokręcani
dokręcane
dokręcane
D. dokręcanych
dokręcanych
dokręcanych
dokręcanych
C. dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
dokręcanym
B. dokręcanych
dokręcanych
dokręcanych
dokręcane
N. dokręcanymi
dokręcanymi
dokręcanymi
dokręcanymi
Ms. dokręcanych
dokręcanych
dokręcanych
dokręcanych

odpowiednik aspektowy: dokręcić

Pochodzenie

Zob. dokręcić

1. kran

Definicja

kręcąc czymś, sprawiać, by ściślej przylegało do czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • dokręcać kran, nakrętkę, śrubkę, śrubę
  • dokręcać równomiernie
  • dokręcać i dokręcać i odkręcać

Cytaty

[...] o czwartej rano latałem w majtkach i dokręcałem wszystkie zawory.

źródło: NKJP: Pogadanki rodzinne, 2010-08-15

Kap-kap. Dokręcasz kurek, aby pogodnie wyeliminować spadające z hałasem krople.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2011

Stach w grubych rękawicach dokręcał mutry przy szynach długimi obcęgami.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Dziecko ma teraz na buzi tytanową konstrukcję ze śrubami. Każdego dnia śruby są dokręcane o 1 mm, by wyrównać zniekształcenia.

źródło: NKJP: Krzysztof Sakowski: Odzyska normalną twarz, Super Express, 2006

Jej praca polegała na dokręcaniu nakrętek na przejeżdżających plastikowych butelkach.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009

Składnia

bez ograniczeń + dokręcać +
CO

2. kółka

Definicja

kręcąc przedmiotem albo używając śrubokręta lub innego narzędzia, przymocowywać przedmiot do większej całości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przykręcać
antonimy:  odkręcać
hiperonimy:  przymocowywać

Cytaty

Kociak składa szybko karabin, jestem gotowa [...], ale Kociak dokręca jeszcze tłumik, kiedy Gabrysia zastanawia się, co by było, gdyby teraz otworzyła drzwi i uciekła.

źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007

Nowoczesne łuki można stroić jak gitarę, dokręcać do nich stabilizatory z włókien węglowych tłumiące drgania.

źródło: NKJP: Aleksandra Kowalczyk: Archimedes, cebula i sztuka napinania łuku, Ozon, 2005, nr 22

- Przyjechaliście na praktykę? - Tak, ale każdy w innej specjalności - powiedział Jacek. - Ja na przykład dokręcam klamki na budowie.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Błyskawicznie odkręcił koło i wyjął sprężyny mocujące klocki w szczękach. [...] Dwaj mechanicy zajęli się dokręcaniem reflektorów.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Dokręcanie dodatkowych siedzeń, brak tachografów i wyjść awaryjnych stwierdzili policjanci podczas kontroli autobusów.

źródło: NKJP: Mirosław Łukaszuk: Dokręcane autobusy, Trybuna Śląska, 2001-12-07

Składnia

bez ograniczeń + dokręcać +
CO + (do CZEGO)

3. scenę

Definicja

pot. 
wykonywać zdjęcia filmowe, mające być dodatkiem do wykonanych wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • dokręcać sceny, zakończenie

Cytaty

Czy kręcąc „Życie...”, myślał Pan już o tym, że wykorzysta Pan „ścinki” i pozwalał sobie na poszerzanie tematu, czy też pomysł przyszedł po zrobieniu filmu i dokręcał Pan brakujące fragmenty.

źródło: NKJP: Rozmowa - Krzysztof Zanussi, Onet.pl - Rozmowy, 2002-04-10

- Podobno Lucas będzie dokręcał nowe sceny [...] - cieszy się wrocławski fan.

źródło: NKJP: Michał Raińczuk: Żyto atakuje fanów, Gazeta Wrocławska, 2002-06-01

O fabule niewiele wiadomo, więc ciężko wyrokować, czego się spodziewać: porażki słusznie karzącej chciwe dokręcanie niepotrzebnych sequeli czy kolejnej zakręconej perełki.

źródło: NKJP: Jakub Gałka: Co nam w kinie zagra… w 2009 roku (2), Esensja, 2009, nr 03

Składnia

bez ograniczeń + dokręcać +
CO

Frazeologizmy

ktoś przykręca śrubę komuś
ktoś dokręca śrubę komuś
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json