UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przygrzać

Chronologizacja

1534, SPXVI

Pochodzenie

Zob. grzać

1. zupę

Definicja

podgrzać coś trochę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zagrzać

Połączenia

  • przygrzać wodę, zupę

Cytaty

- W remizie sala duża. - Tam niczego przygrzać nie można. Tylko grzałką wodę na herbatę.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

A jak się zrobił głodny, przygrzał sobie kiszki i zjadł z chlebem posmarowanym margaryną.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005

Zofia założyła mężczyźnie portki i koszulę Maćka i zaciągnęła go do kuchni, gdzie przygrzała rozcieńczone wodą mleko, bo zostało jej tego dnia niewiele.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

Odradził mi, żebym w taką mgłę jechał. [...] Prześpi się pan, odpocznie, mgła ustąpi. [...]. Zje pan coś na gorąco, to zaraz przygrzejemy ?

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Mocno zabielany kwas żytni, okraszony przysmażanym wędzonym boczkiem [...] był strawny, tylko ziemniaki były nieco stare - pokrojone, wrzucone do zupki przed przygrzaniem.

źródło: NKJP: Klub srebrnego widelca, Tygodnik Podhalański nr 42, 1999

Mati, przygrzejesz mi bigosu, bo nie zdążę, proszę cię.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzeję
przygrzejemy
2 os. przygrzejesz
przygrzejecie
3 os. przygrzeje
przygrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałem
+(e)m przygrzał
przygrzałam
+(e)m przygrzała
przygrzałom
+(e)m przygrzało
przygrzaliśmy
przygrzeliśmy
+(e)śmy przygrzali
+(e)śmy przygrzeli
przygrzałyśmy
+(e)śmy przygrzały
2 os. przygrzałeś
+(e)ś przygrzał
przygrzałaś
+(e)ś przygrzała
przygrzałoś
+(e)ś przygrzało
przygrzaliście
przygrzeliście
+(e)ście przygrzali
+(e)ście przygrzeli
przygrzałyście
+(e)ście przygrzały
3 os. przygrzał
przygrzała
przygrzało
przygrzali
przygrzeli
przygrzały

bezosobnik: przygrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzejmy
2 os. przygrzej
przygrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałbym
bym przygrzał
przygrzałabym
bym przygrzała
przygrzałobym
bym przygrzało
przygrzalibyśmy
przygrzelibyśmy
byśmy przygrzali
byśmy przygrzeli
przygrzałybyśmy
byśmy przygrzały
2 os. przygrzałbyś
byś przygrzał
przygrzałabyś
byś przygrzała
przygrzałobyś
byś przygrzało
przygrzalibyście
przygrzelibyście
byście przygrzali
byście przygrzeli
przygrzałybyście
byście przygrzały
3 os. przygrzałby
by przygrzał
przygrzałaby
by przygrzała
przygrzałoby
by przygrzało
przygrzaliby
przygrzeliby
by przygrzali
by przygrzeli
przygrzałyby
by przygrzały

bezosobnik: przygrzano by

bezokolicznik: przygrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygrzawszy

gerundium: przygrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygrzanie
przygrzania
D. przygrzania
przygrzań
C. przygrzaniu
przygrzaniom
B. przygrzanie
przygrzania
N. przygrzaniem
przygrzaniami
Ms. przygrzaniu
przygrzaniach
W. przygrzanie
przygrzania

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygrzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygrzany
przygrzany
przygrzany
przygrzane
przygrzana
D. przygrzanego
przygrzanego
przygrzanego
przygrzanego
przygrzanej
C. przygrzanemu
przygrzanemu
przygrzanemu
przygrzanemu
przygrzanej
B. przygrzanego
przygrzanego
przygrzany
przygrzane
przygrzaną
N. przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
przygrzaną
Ms. przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
przygrzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygrzani
przygrzani
przygrzane
przygrzane
D. przygrzanych
przygrzanych
przygrzanych
przygrzanych
C. przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
przygrzanym
B. przygrzanych
przygrzanych
przygrzanych
przygrzane
N. przygrzanymi
przygrzanymi
przygrzanymi
przygrzanymi
Ms. przygrzanych
przygrzanych
przygrzanych
przygrzanych

odpowiednik aspektowy: przygrzewać

Składnia

bez ograniczeń + przygrzać +
CO

2. o słońcu

Definicja

wydzielić dużo ciepła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • słońce przygrzało
  • przygrzać mocno

Cytaty

Koło południa przygrzało słońce. Lód jął kruszeć, topnieć. Bez zwłoki podjęto akcję.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Gdyby bowiem i nam mocno przygrzało [...], przy obecnej ilości śniegu mogłyby nam grozić, jeśli nie mała powódź, to na pewno podtopienia.

źródło: NKJP: Robert Miśkowiec: Mróz nam niestraszny, Gazeta Krakowska, 2005-03-09

Zima nieco nas zaskoczyła, ale to był tylko epizod. W kwietniu porządnie przygrzeje.

źródło: NKJP: Piotr Grygiel: Pogoda, Dziennik Bałtycki, 2009-03-27

Dopiero gdy wracała z apteki, poczuła, że słońce mocno przygrzało i temperatura jest wyższa niż dzień lub dwa wcześniej.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzeję
przygrzejemy
2 os. przygrzejesz
przygrzejecie
3 os. przygrzeje
przygrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałem
+(e)m przygrzał
przygrzałam
+(e)m przygrzała
przygrzałom
+(e)m przygrzało
przygrzaliśmy
przygrzeliśmy
+(e)śmy przygrzali
+(e)śmy przygrzeli
przygrzałyśmy
+(e)śmy przygrzały
2 os. przygrzałeś
+(e)ś przygrzał
przygrzałaś
+(e)ś przygrzała
przygrzałoś
+(e)ś przygrzało
przygrzaliście
przygrzeliście
+(e)ście przygrzali
+(e)ście przygrzeli
przygrzałyście
+(e)ście przygrzały
3 os. przygrzał
przygrzała
przygrzało
przygrzali
przygrzeli
przygrzały

bezosobnik: przygrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzejmy
2 os. przygrzej
przygrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałbym
bym przygrzał
przygrzałabym
bym przygrzała
przygrzałobym
bym przygrzało
przygrzalibyśmy
przygrzelibyśmy
byśmy przygrzali
byśmy przygrzeli
przygrzałybyśmy
byśmy przygrzały
2 os. przygrzałbyś
byś przygrzał
przygrzałabyś
byś przygrzała
przygrzałobyś
byś przygrzało
przygrzalibyście
przygrzelibyście
byście przygrzali
byście przygrzeli
przygrzałybyście
byście przygrzały
3 os. przygrzałby
by przygrzał
przygrzałaby
by przygrzała
przygrzałoby
by przygrzało
przygrzaliby
przygrzeliby
by przygrzali
by przygrzeli
przygrzałyby
by przygrzały

bezosobnik: przygrzano by

bezokolicznik: przygrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygrzawszy

gerundium: przygrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygrzanie
przygrzania
D. przygrzania
przygrzań
C. przygrzaniu
przygrzaniom
B. przygrzanie
przygrzania
N. przygrzaniem
przygrzaniami
Ms. przygrzaniu
przygrzaniach
W. przygrzanie
przygrzania

odpowiednik aspektowy: przygrzewać

Składnia

Ø + przygrzać +
(KOMU)

3. z karabinu

Definicja

pot. 
strzelić z broni palnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strzelić

Połączenia

  • przygrzać z działa, z karabinu

Cytaty

- Jak się pokażą, Bielski mógłby im przygrzać - podsunął Ciołkosz. - Nie jesteśmy stroną w tej wojnie [...] - Możemy się tylko bronić.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Niżej, po krętej drodze, obsadzonej drzewami, posuwał się konwój kilku wojskowych ciężarówek. – Zejdźmy niżej, przygrzeję do nich z działka pokładowego – powiedział „Kowalski”.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzeję
przygrzejemy
2 os. przygrzejesz
przygrzejecie
3 os. przygrzeje
przygrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałem
+(e)m przygrzał
przygrzałam
+(e)m przygrzała
przygrzałom
+(e)m przygrzało
przygrzaliśmy
przygrzeliśmy
+(e)śmy przygrzali
+(e)śmy przygrzeli
przygrzałyśmy
+(e)śmy przygrzały
2 os. przygrzałeś
+(e)ś przygrzał
przygrzałaś
+(e)ś przygrzała
przygrzałoś
+(e)ś przygrzało
przygrzaliście
przygrzeliście
+(e)ście przygrzali
+(e)ście przygrzeli
przygrzałyście
+(e)ście przygrzały
3 os. przygrzał
przygrzała
przygrzało
przygrzali
przygrzeli
przygrzały

bezosobnik: przygrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzejmy
2 os. przygrzej
przygrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałbym
bym przygrzał
przygrzałabym
bym przygrzała
przygrzałobym
bym przygrzało
przygrzalibyśmy
przygrzelibyśmy
byśmy przygrzali
byśmy przygrzeli
przygrzałybyśmy
byśmy przygrzały
2 os. przygrzałbyś
byś przygrzał
przygrzałabyś
byś przygrzała
przygrzałobyś
byś przygrzało
przygrzalibyście
przygrzelibyście
byście przygrzali
byście przygrzeli
przygrzałybyście
byście przygrzały
3 os. przygrzałby
by przygrzał
przygrzałaby
by przygrzała
przygrzałoby
by przygrzało
przygrzaliby
przygrzeliby
by przygrzali
by przygrzeli
przygrzałyby
by przygrzały

bezosobnik: przygrzano by

bezokolicznik: przygrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygrzawszy

gerundium: przygrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygrzanie
przygrzania
D. przygrzania
przygrzań
C. przygrzaniu
przygrzaniom
B. przygrzanie
przygrzania
N. przygrzaniem
przygrzaniami
Ms. przygrzaniu
przygrzaniach
W. przygrzanie
przygrzania

Składnia

bez ograniczeń + przygrzać +
(KOMU) + (z CZEGO)
bez ograniczeń + przygrzać +
(do KOGO) + (z CZEGO)

4. w nos

Definicja

pot. 
uderzyć kogoś lub w coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • przygrzać pięścią
  • przygrzać w noc, w twarz; w drzewo
  • przygrzać mocno

Cytaty

Cele były tu większe, woda w kranie i duże okno z pojedynczą kratą [...]. Tę poprawę warunków połączyli z pokazem siły: „Siedźcie cicho, bo tak wam przygrzejemy, że długo popamiętacie” - zdawali się mówić, przepuszczając nas przez tę aleję pałek.

źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981

No bo owszem, jak trzeba, można i pięścią w stół przygrzać, ale można też sympatycznie porozmawiać.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Rozmazuje krew rękawem i zwraca się do żony: - Skończył nam się świat iluzji, a zaczyna obiektywna rzeczywistość. [...] Przygrzał mi ten policjant.

źródło: Internet: Fa-art: kwartalnik literacki, 2000 (books.google.com)

Pijany nauczyciel przygrzał mercedesem w mojego fiata, ale żyję.

źródło: Internet: Karina Obara: Grzacze, 2010 (books.google.com)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzeję
przygrzejemy
2 os. przygrzejesz
przygrzejecie
3 os. przygrzeje
przygrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałem
+(e)m przygrzał
przygrzałam
+(e)m przygrzała
przygrzałom
+(e)m przygrzało
przygrzaliśmy
przygrzeliśmy
+(e)śmy przygrzali
+(e)śmy przygrzeli
przygrzałyśmy
+(e)śmy przygrzały
2 os. przygrzałeś
+(e)ś przygrzał
przygrzałaś
+(e)ś przygrzała
przygrzałoś
+(e)ś przygrzało
przygrzaliście
przygrzeliście
+(e)ście przygrzali
+(e)ście przygrzeli
przygrzałyście
+(e)ście przygrzały
3 os. przygrzał
przygrzała
przygrzało
przygrzali
przygrzeli
przygrzały

bezosobnik: przygrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzejmy
2 os. przygrzej
przygrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałbym
bym przygrzał
przygrzałabym
bym przygrzała
przygrzałobym
bym przygrzało
przygrzalibyśmy
przygrzelibyśmy
byśmy przygrzali
byśmy przygrzeli
przygrzałybyśmy
byśmy przygrzały
2 os. przygrzałbyś
byś przygrzał
przygrzałabyś
byś przygrzała
przygrzałobyś
byś przygrzało
przygrzalibyście
przygrzelibyście
byście przygrzali
byście przygrzeli
przygrzałybyście
byście przygrzały
3 os. przygrzałby
by przygrzał
przygrzałaby
by przygrzała
przygrzałoby
by przygrzało
przygrzaliby
przygrzeliby
by przygrzali
by przygrzeli
przygrzałyby
by przygrzały

bezosobnik: przygrzano by

bezokolicznik: przygrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygrzawszy

gerundium: przygrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygrzanie
przygrzania
D. przygrzania
przygrzań
C. przygrzaniu
przygrzaniom
B. przygrzanie
przygrzania
N. przygrzaniem
przygrzaniami
Ms. przygrzaniu
przygrzaniach
W. przygrzanie
przygrzania

Składnia

bez ograniczeń + przygrzać +
KOMU
bez ograniczeń + przygrzać +
(CZYM) + (w CO)

5. na imprezie

Definicja

pot. 
odurzyć się alkoholem lub narkotykami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Zawsze powtarzam, że najgorzej samemu robić kompot. Od razu wskakujesz na wysokie działki, a jak ci się urwie, to tego bajzlowskiego towaru trzeba przygrzać chyba wiadro, żeby coś poczuć.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Kiedy wróciła, on półprzytomny leżał na materacu, widać było, że właśnie przygrzał.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Miss Gułag 2004, Polityka nr 2461, 2004

Wita go ta sama „bezpłciowa” rzeczywistość [...]. Tu już czekają ludzie - hieny, którym powraca dobry humor na wieść o powrocie kolegi z wolną chatą, po to, by móc znowu „przygrzać” w bezpiecznym miejscu.

źródło: NKJP: Żył szybko... (2), Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-08

Paweł w tym roku skończył osiemnaście lat. [...] Miał trzynaście, kiedy zapalił pierwszego skręta, szesnaście, kiedy pierwszy raz przygrzał amfę.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Przystań ostatniej nadziei, Polityka nr 2507, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzeję
przygrzejemy
2 os. przygrzejesz
przygrzejecie
3 os. przygrzeje
przygrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałem
+(e)m przygrzał
przygrzałam
+(e)m przygrzała
przygrzałom
+(e)m przygrzało
przygrzaliśmy
przygrzeliśmy
+(e)śmy przygrzali
+(e)śmy przygrzeli
przygrzałyśmy
+(e)śmy przygrzały
2 os. przygrzałeś
+(e)ś przygrzał
przygrzałaś
+(e)ś przygrzała
przygrzałoś
+(e)ś przygrzało
przygrzaliście
przygrzeliście
+(e)ście przygrzali
+(e)ście przygrzeli
przygrzałyście
+(e)ście przygrzały
3 os. przygrzał
przygrzała
przygrzało
przygrzali
przygrzeli
przygrzały

bezosobnik: przygrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygrzejmy
2 os. przygrzej
przygrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygrzałbym
bym przygrzał
przygrzałabym
bym przygrzała
przygrzałobym
bym przygrzało
przygrzalibyśmy
przygrzelibyśmy
byśmy przygrzali
byśmy przygrzeli
przygrzałybyśmy
byśmy przygrzały
2 os. przygrzałbyś
byś przygrzał
przygrzałabyś
byś przygrzała
przygrzałobyś
byś przygrzało
przygrzalibyście
przygrzelibyście
byście przygrzali
byście przygrzeli
przygrzałybyście
byście przygrzały
3 os. przygrzałby
by przygrzał
przygrzałaby
by przygrzała
przygrzałoby
by przygrzało
przygrzaliby
przygrzeliby
by przygrzali
by przygrzeli
przygrzałyby
by przygrzały

bezosobnik: przygrzano by

bezokolicznik: przygrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygrzawszy

gerundium: przygrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygrzanie
przygrzania
D. przygrzania
przygrzań
C. przygrzaniu
przygrzaniom
B. przygrzanie
przygrzania
N. przygrzaniem
przygrzaniami
Ms. przygrzaniu
przygrzaniach
W. przygrzanie
przygrzania

Składnia

bez ograniczeń + przygrzać +
(CO)
Data ostatniej modyfikacji: 21.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json