UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ascetyzm

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ascetyzm	ascetyzmy
D.	ascetyzmu	ascetyzmów
C.	ascetyzmowi	ascetyzmom
B.	ascetyzm	ascetyzmy
N.	ascetyzmem	ascetyzmami
Ms.	ascetyzmie	ascetyzmach
W.	ascetyzmie	ascetyzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. ascetism

fr. ascétisme

ros. asketízm

Zob. asceta

1. religijny

Definicja

praktyka religijna polegająca na wyrzeczeniu się w życiu wszelkiego rodzaju przyjemności i wygód oraz poddaniu się surowej dyscyplinie wewnętrznej dla osiągnięcia doskonałości lub zbawienia duszy

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [ascetyźmie] lub [ascetyzmie].

Wymowa

[ascetysm] lub [ascetyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

asceza

Cytaty

Wedle mędrców, gdy człowiek stanie już przed tronem Najwyższego, będzie rozliczony ze swojego życia, w tym również z tego, w jakim zakresie korzystał z ziemskich przyjemności. Tora odrzuca ascetyzm. Asceta, obojętne czy powodowany fałszywie pojętą pobożnością, czy pychą, neguje Boże dary, obrażając tym samym Stwórcę.

źródło: NKJP: Piotr Paziński: Pomiędzy hedonizmem a ascetyzmem, Midrasz, nr 53, 2001

Przywódcy bogomiłów zachowywali skrajny ascetyzm i właśnie osobistymi wyrzeczeniami zjednywali sobie przychylność ludu.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007

Gandhi porzucił współżycie seksualne w wieku 36 lat, zachowując celibat [...]. Decyzja ta była spowodowana głównie ideą hinduizmu tzw. brahmaćarją – duchową i cielesną czystością – powiązaną z celibatem i ascetyzmem.

źródło: NKJP: Internet

2. życiowy

Definicja

książk.

prowadzenie z przyczyn innych niż religijne życia pozbawionego określonych wygód, udogodnień lub przyjemności

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [ascetyźmie] lub [ascetyzmie].

Wymowa

[ascetysm] lub [ascetyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

asceza

Cytaty

W okresie dyktatury [...] dominował etos samokontroli, dyscypliny, heroizmu, wyrzeczeń i ascetyzmu, który miał swoje źródła w doktrynie katolickiej oraz w dyscyplinie wojskowej.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Nieobyczajny zamach stanu, Polityka nr 2542, 2006-02-18

To były czasy ascetyzmu partyjnego [...], to znaczy, jeśli jakiś dygnitarz zarabiał ponad pewne maksimum, musiał resztę dawać na partię.

źródło: NKJP: Aleksander Wat: Mój wiek : pamiętnik mówiony, 1967

Zdolność do wyrzeczeń, samoograniczeń i swoisty ascetyzm są jednak cenione nie tylko jako nieodzowny środek do realizacji innych celów, lecz także jako wartość samoistna.

źródło: NKJP: Andrzej Siemaszko: Granice tolerancji: o teoriach zachowań dewiacyjnych, 1993

Składnia

ascetyzm

(JAKI)

3. prostota

Definicja

książk.

cecha czegoś, co spełnia swoją podstawową funkcję, pozbawione jest natomiast elementów urozmaicających oraz ozdobnych

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [ascetyźmie] lub [ascetyzmie].

Wymowa

[ascetysm] lub [ascetyzm]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	asceza
	antonimy:	barok, barokowość

Cytaty

Pański styl jest chłodny, oszczędny. Swym ascetyzmem i surowością przypomina policyjny raport.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Diagnoza ze skarpetek, Polityka nr 2476, 2004-10-30

Wnętrze surowe, ale nie odpychające, wręcz przeciwnie - ascetyzm wystroju jest bardzo dużym walorem estetycznym.

źródło: Internet: gastronauci.pl

Krytyka zarzuca Angelinie przewidywalność, ascetyzm i nudę w ubiorze.

źródło: Internet: urodaizdrowie.pl

Składnia

ascetyzm

(CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2016