UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

antał

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antał
 antały
D. antała
 antałów
C. antałowi
 antałom
B. antał
 antały
N. antałem
 antałami
Ms. antale
 antałach
W. antale
 antały

Inne uwagi

Spotykane użycia form D. lp antału.

Pochodzenie

Od: antałek, a to z węg. ántalag 'beczka na wino'.

1.a pojemnik

Definicja

daw. 
beczka na wino lub piwo

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  beczka

Połączenia

  • antał piwa, wina
  • antał z piwem, z winem
  • odbić, postawić, przytaszczyć antał

Cytaty

Podejmował ich klasztorny winiarz Swarysz, który ujrzawszy, kto się zamierza przyłączyć, czym prędzej kopnął się do piwniczki i z pomocą sługi przytaskał spory antał wina miejscowego wyrobu.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Ale producenci, którzy dbają o wysoką jakość swoich win, wciąż korzystają z pojemników drewnianych (ściślej, także takich), różnych kadzi, bek, beczek, beczułek, baryłek, antałów, antałków, których kształty wypracowały wieki, pozwalając tyleż na stabilizowanie ich pozycji na podporach, co na łatwe przetaczanie (proszę, możemy przyjąć tu podwójne znaczenie tego słowa).

źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum: wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003

Wówczas August powstał w całej swej okazałości, przeszedł do szynkwasu, zdjął z lady świeżo odbity antał piwa i trzymając go wysoko nad głową, podobny do Atlasa dźwigającego kulę ziemską, szedł ku nam przez salę.

źródło: Internet: charliethelibrarian.com

1.b zawartość

Definicja

daw. 
zawartość antała - beczki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Połączenia

  • postawić, stawiać, wypić antał wina

Cytaty

Wśród młodzieży najmodniejszą była tężyzna. Pojedynkować się o nic, przegrać pół majątku na jednej karcie, dosiąść wściekłego ogiera, uwieść 6 kobiet jednej nocy, wypić antał wina - oto wyczyny, które określano jako tężyzna i które bez zastrzeżeń podziwiano.

źródło: Internet:niniwa22.cba.pl

Gdyby miało mu się to nie udać, stawia towarzystwu antał węgierskiego wina.

źródło: NKJP: Diabelskie warunki: Dziennik Polski, 2000-06-10

Składnia

bez ograniczeń + antał +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN