UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bohater

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Bańk
XVI w., Bor
Od XVI w. bohatyr.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bohater
 bohaterowie
bohaterzy
 ndepr
bohatery
 depr
D. bohatera
 bohaterów
C. bohaterowi
 bohaterom
B. bohatera
 bohaterów
N. bohaterem
 bohaterami
Ms. bohaterze
 bohaterach
W. bohaterze
 bohaterowie
bohaterzy
 ndepr
bohatery
 depr

Pochodzenie

ukr. bohatýr

z tur. baγatur

1. narodowy

Definicja

ktoś, kto w szczególnie trudnej sytuacji odznacza się odwagą i poświęceniem dla innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • wojenny bohater; bohater narodowy
  • bohater powstania, rewolucji, wojny; bohaterowie pól bitewnych
  • składać hołd bohaterom

Cytaty

Już w XVIII wieku wielki polski bohater narodowy, Tadeusz Kościuszko walczył o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

źródło: NKJP: Agnieszka Iżycka: Emigracja do Szkocji, 2008

W wyborach 1848 r. wigowie odnieśli po raz drugi zwycięstwo. Prezydentem został bohater wojny z Meksykiem - generał Zachary Taylor.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Pomniki stawia się bohaterom wojennym, innych walk za ojczyznę, ludziom zasłużonym dla miasta, regionu, kraju lub określonej dziedziny życia.

źródło: NKJP: Forum czytelników, Gazeta Poznańska, 2003-08-18

Babka była bardzo zaangażowana w działalność społecznikowską. Wszystkie jej dzieci były powstańcami, a najstarszy syn był jednym z wielkich bohaterów powstań śląskich.

źródło: NKJP: Katarzyna Janowska: Wszystko przez ten Śląsk, Polityka nr 2692, 2009-02-14

We wtorek, w dniu poprzedzającym 80. rocznicę odzyskania niepodległości, na placu przed I Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie złożono hołd bohaterom walczącym przed 1918 r. o ojczyznę.

źródło: NKJP: Oddał życie za Niepodległą, Super Nowości nr 12/11, 1998

Składnia

bez ograniczeń + bohater +
(CZEGO)

2. utworu

Definicja

główna postać w utworze literackim, teatralnym, filmowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • główny, tytułowy; filmowy; Szekspirowski bohater; bohater literacki; pierwszoplanowy; ekranowi, telewizyjni bohaterzy
  • bohater bajek, baśni, dramatu, noweli, opowiadania, powieści, utworu; filmu, książki; Camusa, Cervantesa, Dostojewskiego, Mrożka, Tołstoja...; bohaterowie epopei, eposów; seriali
  • dzieje, losy, przygody bohatera
  • śledzić losy bohaterów

Cytaty

Moim ulubionym bohaterem literackim jest Robinson Cruzoe.

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Syndrom Robinsona, Polityka nr 2687, 2009-01-10

Typowy bohater nowel i opowiadań Prusa jest człowiekiem zamkniętym w kręgu codzienności.

źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009

Od 15 września losy bohaterów serialu „M jak miłość” będziemy śledzić aż trzy razy w tygodniu, w poniedziałki, środy i piątki o godz. 20.10.

źródło: NKJP: Regina Gowarzewska-Griessgraber: Seriale i szoły, Trybuna Śląska, 2003-08-29

Bohaterem powieści jest młody, energiczny, ale bezwzględny i niemoralny gubernator Jack Stanton i jego równie energiczna i niemoralna żona Suzan.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Kościelny Matteo - bohater opowiadania Grudzińskiego - straciwszy woreczek z pieniędzmi, owładnięty został pragnieniem zdobycia pierścienia, z którym pochowany został biskup Neapolu.

źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik: Gotycyzm i groza w kulturze, 2003

Składnia

bez ograniczeń + bohater +
(CZEGO)

3. wieczoru

Definicja

ktoś, kto w danym momencie wzbudza zainteresowanie innych z powodu swojego wyglądu lub tego, co zrobił czy powiedział

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

  • bohater awantury, zajścia; dnia, wieczoru; masowej wyobraźni

Cytaty

Kapitan Barnuma uściskał po meczu Mola i Regera, dwu bohaterów dnia, a Murzyn wyniósł ich z boiska na własnych ramionach.

źródło: NKJP: Leszek Mazan: Buffalo Bill na Błoniach, Polityka nr 2544, 2006-03-04

Nie tylko dzięki temu, co o sobie usłyszałem, ale także dzięki makijażowi, pudrowi, fryzurze i odczyszczonym butom, poczułem się kimś godnym szacunku, kto naprawdę zasługuje na tytuł głównego bohatera wieczoru.

źródło: NKJP: Mirosław Tomaszewski: UGI, 2006

Kiedy w 1990 r. Luciano Pavarotti, José Carreras i Plácido Domingo wystąpili ze słynnym koncertem trzech tenorów na otwarciu mistrzostw świata w Rzymie, stadionowa publiczność reagowała tak, jakby miała przed sobą znane z MTV gwiazdy popu. [...] Trzej tenorzy stali się nagle bohaterami masowej wyobraźni na równi z Michaelem Jacksonem i księżną Dianą.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Muzalians, Polityka nr 2591, 2007-02-10

Składnia

bez ograniczeń + bohater +
CZEGO

4. heros

Definicja

książk. 
postać w mitologii greckiej o nadludzkich cechach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  heros

Połączenia

  • antyczny, grecki, mitologiczny, mityczny bohater
  • bohaterowie Homera; Iliady; wojny trojańskiej
  • bohaterowie i herosi
  • mity o bohaterach

Cytaty

Oto równolegle do zmagań Greków z Trojańczykami trwa wojna damsko-męska między Heleną i Odyseuszem. Helena podstępem wydobywa z greckiego bohatera informacje, posługując się słowem (przysięga dochowania tajemnicy) i ciałem.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Miłość, wojna, rewolucja: szkice na czas kryzysu, 2009

Samson jest na pewno postacią legendarną. Przypomina on w niektórych szczegółach sumeryjskiego bohatera Gilgamesza i greckiego Heraklesa. Niektórzy uczeni podejrzewają nawet, że pierwotnie był on jakimś mitologicznym bóstwem w kulcie słońca, który w Kanaanie miał wielu wyznawców.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Frazeologizmy

bohater liryczny
bohater mojej bajki
bohater z mojej bajki
bohater mojego romansu
Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN