Chronologizacja
Pochodzenie
Od st.pol. leny 'leniwy, gnuśny, ociągający się' z przyrostkiem *-jь urzeczownikowiającym przymiotnik (Bor). Por. leniwy
1. osoba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
Połączenia
- skończony, straszny, totalny, wielki; zwykły; zdolny leń; leń patentowany, śmierdzący
- leń i nierób, leń i obibok; nieuk i leń
Cytaty
|
Nie da się wprowadzić równości. Bo to byłoby nieuczciwe. Jeden pracuje więcej, jest zdolniejszy, więcej z siebie daje. Miałby mieć to samo co leń, któremu się nic nie chce? źródło: NKJP: Jarosław Rybak: Parafia nie sklep, Trybuna Śląska, 2002-09-27 |
|
|
Zawsze znajdzie jakąś wymówkę: że na czarno, to ryzyko; że do legalnej roboty, to chłopa w jego wieku nie wezmą, więc nawet już nie chce próbować. To typ takiego zrezygnowanego lenia. źródło: NKJP: (m): Marzenia kontra rzeczywistość, Gazeta Krakowska, 2007-02-09 |
|
|
[...] dopiero teraz zobaczyłem, jak dziennikarze pracują w Sejmie. Przesiadują całymi godzinami w jego gmachu, najwidoczniej się nudząc, palą, piją kawę, rozmawiają, a gdy zobaczą jakiegoś polityka, zadają mu kilka pytań i robią mnóstwo zdjęć. Mam wrażenie, że są strasznymi leniami. źródło: NKJP: Włodzimierz Knap: Korzenie abecadła, Dziennik Polski, 2005-10-31 |
|
|
Tylko na własne życzenie nie zrobiła światowej kariery. Nie chciała się uczyć obcych tekstów. Potworny z niej leń – śmieje się Włodzimierz Korcz. źródło: Internet: uwaga.tvn.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | leń |
lenie |
ndepr |
| lenie |
depr | ||
| D. | lenia |
leni leniów |
|
| C. | leniowi |
leniom |
|
| B. | lenia |
leni leniów |
|
| N. | leniem |
leniami |
|
| Ms. | leniu |
leniach |
|
| W. | leniu |
lenie |
ndepr |
| lenie |
depr |
Inne uwagi
Form D lmn i B lmn leniów używa się tylko w odniesieniu do mężczyzn.
2. stan
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- mieć lenia
Cytaty
|
[...] wiesz, jak jest, gdy człowiek ma pełny brzuch - dostaje lenia i nic mu się nie chce. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
[...] teraz to mi się nie chciało już ciotce pomagać, jakiś taki leń mnie wziął [...]. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Wzlot, 2006 |
|
|
[...] na razie mam wielkiego lenia i nie chce mi się wyjść na klatkę z mieszkania. źródło: NKJP: Internet |
|
|
„A czy jest coś na świecie bez pracy? - nasrożył się kierownik. - Coś mi tu towarzystwo zbyt leniem pachnie”. Klasa umilkła zawstydzona [...]. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | leń |
lenie |
|
| D. | lenia |
leni leniów |
|
| C. | leniowi |
leniom |
|
| B. | lenia |
lenie |
|
| N. | leniem |
leniami |
|
| Ms. | leniu |
leniach |
|
| W. | leniu |
lenie |
Inne uwagi
Zwykle lp