UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gęgać

Chronologizacja

XVI w., Bańk
XVI w., Bor

Pochodzenie

Czasownik pochodzenia dźwiękonaśladowczego.

1. o gęsi

Definicja

o gęsi: wydawać niskie nosowe dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gęgotać

Połączenia

gęsi gęgają

Cytaty

	Krowy ryczą, gęsi gęgają, wtórując dalekim fabrycznym sygnałom, w jednym z domów w ogródku jest szkoła tajnego nauczania licealnego. źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002
	Jak w Urlach ścinali piołun - długie kosmate łodygi, odpędzając gęgające gniewnie gęsi. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Miraż miłości, miraż śmierci, 2001
	Znajdujący się niedaleko mojego hotelu Night Club Bu-Bu zamknięty na kłódkę, kilometr od centrum prasowego gęgają gęsi, kicają króliki, czuć zapach skoszonej trawy na polu. źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Generalna próba pogrzebu, Polityka, 2006-06-17
	Hałas trudny do opisania, gęganie, kwakanie, syki. Jest ich tu na wyspie dobrych kilkanaście tysięcy. źródło: NKJP: Morze, nr 10, 1961
	Przewidzieć można prawdziwy najazd kmiecego stanu na apteki, masowy wykup plastrów celem zaplastrowania dziobów gęsi, kaczek, indorów i perliczek, by swoim syczeniem, kwakaniem, gęganiem i gulgotaniem nie denerwowały bocianów. źródło: NKJP: Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-11-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gęgam	gęgamy
2 os.	gęgasz	gęgacie
3 os.	gęga	gęgają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałem +(e)m gęgał	gęgałam +(e)m gęgała	gęgałom +(e)m gęgało	gęgaliśmy +(e)śmy gęgali	gęgałyśmy +(e)śmy gęgały
2 os.	gęgałeś +(e)ś gęgał	gęgałaś +(e)ś gęgała	gęgałoś +(e)ś gęgało	gęgaliście +(e)ście gęgali	gęgałyście +(e)ście gęgały
3 os.	gęgał	gęgała	gęgało	gęgali	gęgały

bezosobnik: gęgano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gęgał będę gęgać	będę gęgała będę gęgać	będę gęgało będę gęgać	będziemy gęgali będziemy gęgać	będziemy gęgały będziemy gęgać
2 os.	będziesz gęgał będziesz gęgać	będziesz gęgała będziesz gęgać	będziesz gęgało będziesz gęgać	będziecie gęgali będziecie gęgać	będziecie gęgały będziecie gęgać
3 os.	będzie gęgał będzie gęgać	będzie gęgała będzie gęgać	będzie gęgało będzie gęgać	będą gęgali będą gęgać	będą gęgały będą gęgać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gęgajmy
2 os.	gęgaj	gęgajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałbym bym gęgał	gęgałabym bym gęgała	gęgałobym bym gęgało	gęgalibyśmy byśmy gęgali	gęgałybyśmy byśmy gęgały
2 os.	gęgałbyś byś gęgał	gęgałabyś byś gęgała	gęgałobyś byś gęgało	gęgalibyście byście gęgali	gęgałybyście byście gęgały
3 os.	gęgałby by gęgał	gęgałaby by gęgała	gęgałoby by gęgało	gęgaliby by gęgali	gęgałyby by gęgały

bezosobnik: gęgano by

bezokolicznik: gęgać

imiesłów przysłówkowy współczesny: gęgając

gerundium: gęganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gęganie	gęgania
D.	gęgania	gęgań
C.	gęganiu	gęganiom
B.	gęganie	gęgania
N.	gęganiem	gęganiami
Ms.	gęganiu	gęganiach
W.	gęganie	gęgania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gęgający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gęgający	gęgający	gęgający	gęgające	gęgająca
D.	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającej
C.	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającej
B.	gęgającego	gęgającego	gęgający	gęgające	gęgającą
N.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającą
Ms.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gęgający	gęgający	gęgające	gęgające
D.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających
C.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym
B.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgające
N.	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi
Ms.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających

odpowiednik aspektowy: gęgnąć

2. mówić niewyraźnie

Definicja

pot.

mówić niewyraźnie przez nos, w sposób, który przypomina dźwięk wydawany przez gęsi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gęgotać
	hiperonimy:	mówić

Cytaty

- Co tam gęgasz? - że niby nie dosłyszała.

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

A bo on się za lepszego ma! Bo wykształcony, bo czytał, bo widział, bo po angielsku trochę gęga.

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gęgam	gęgamy
2 os.	gęgasz	gęgacie
3 os.	gęga	gęgają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałem +(e)m gęgał	gęgałam +(e)m gęgała	gęgałom +(e)m gęgało	gęgaliśmy +(e)śmy gęgali	gęgałyśmy +(e)śmy gęgały
2 os.	gęgałeś +(e)ś gęgał	gęgałaś +(e)ś gęgała	gęgałoś +(e)ś gęgało	gęgaliście +(e)ście gęgali	gęgałyście +(e)ście gęgały
3 os.	gęgał	gęgała	gęgało	gęgali	gęgały

bezosobnik: gęgano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gęgał będę gęgać	będę gęgała będę gęgać	będę gęgało będę gęgać	będziemy gęgali będziemy gęgać	będziemy gęgały będziemy gęgać
2 os.	będziesz gęgał będziesz gęgać	będziesz gęgała będziesz gęgać	będziesz gęgało będziesz gęgać	będziecie gęgali będziecie gęgać	będziecie gęgały będziecie gęgać
3 os.	będzie gęgał będzie gęgać	będzie gęgała będzie gęgać	będzie gęgało będzie gęgać	będą gęgali będą gęgać	będą gęgały będą gęgać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gęgajmy
2 os.	gęgaj	gęgajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałbym bym gęgał	gęgałabym bym gęgała	gęgałobym bym gęgało	gęgalibyśmy byśmy gęgali	gęgałybyśmy byśmy gęgały
2 os.	gęgałbyś byś gęgał	gęgałabyś byś gęgała	gęgałobyś byś gęgało	gęgalibyście byście gęgali	gęgałybyście byście gęgały
3 os.	gęgałby by gęgał	gęgałaby by gęgała	gęgałoby by gęgało	gęgaliby by gęgali	gęgałyby by gęgały

bezosobnik: gęgano by

bezokolicznik: gęgać

imiesłów przysłówkowy współczesny: gęgając

gerundium: gęganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gęganie	gęgania
D.	gęgania	gęgań
C.	gęganiu	gęganiom
B.	gęganie	gęgania
N.	gęganiem	gęganiami
Ms.	gęganiu	gęganiach
W.	gęganie	gęgania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gęgający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gęgający	gęgający	gęgający	gęgające	gęgająca
D.	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającej
C.	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającej
B.	gęgającego	gęgającego	gęgający	gęgające	gęgającą
N.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającą
Ms.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gęgający	gęgający	gęgające	gęgające
D.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających
C.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym
B.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgające
N.	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi
Ms.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających

Składnia

gęgać

(CO)

3. mówić głupio

Definicja

pejorat.

mówić rzeczy, niemądre lub nudne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gęgotać
	hiperonimy:	mówić

Cytaty

	Nie tylko idzie jak trzeba, nie tylko kolebie się na boki, nie tylko spływa po niej deszcz (to w zasadzie jak po kaczce, a nie gęsi), ale i gęga rozbrajająco o swojej pracy. źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007
	Każdy gęgał, że co tak długo? Że ileż można? źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010
	U nas jednak animuje reżyserów jakiś prawie zmysłowy pociąg do typów o charakterze knajackim, do gęgających debilów, do smutnych półludzi, do rzekomej prostoty, która okazuje się prostactwem. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008
	Mało kto zwracał więc uwagę na gęganie intelektualistów takich jak Robert Putnam, James Galbraith, Amy Gutmann, Benjamin Barber, Ralf Dahrendorf albo Lester Thurow, którzy ostrzegali, że coś podgryza społeczne korzenie demokracji. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Obywatelu, gdzie jesteś?, Polityka, 2005-03-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gęgam	gęgamy
2 os.	gęgasz	gęgacie
3 os.	gęga	gęgają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałem +(e)m gęgał	gęgałam +(e)m gęgała	gęgałom +(e)m gęgało	gęgaliśmy +(e)śmy gęgali	gęgałyśmy +(e)śmy gęgały
2 os.	gęgałeś +(e)ś gęgał	gęgałaś +(e)ś gęgała	gęgałoś +(e)ś gęgało	gęgaliście +(e)ście gęgali	gęgałyście +(e)ście gęgały
3 os.	gęgał	gęgała	gęgało	gęgali	gęgały

bezosobnik: gęgano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gęgał będę gęgać	będę gęgała będę gęgać	będę gęgało będę gęgać	będziemy gęgali będziemy gęgać	będziemy gęgały będziemy gęgać
2 os.	będziesz gęgał będziesz gęgać	będziesz gęgała będziesz gęgać	będziesz gęgało będziesz gęgać	będziecie gęgali będziecie gęgać	będziecie gęgały będziecie gęgać
3 os.	będzie gęgał będzie gęgać	będzie gęgała będzie gęgać	będzie gęgało będzie gęgać	będą gęgali będą gęgać	będą gęgały będą gęgać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gęgajmy
2 os.	gęgaj	gęgajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gęgałbym bym gęgał	gęgałabym bym gęgała	gęgałobym bym gęgało	gęgalibyśmy byśmy gęgali	gęgałybyśmy byśmy gęgały
2 os.	gęgałbyś byś gęgał	gęgałabyś byś gęgała	gęgałobyś byś gęgało	gęgalibyście byście gęgali	gęgałybyście byście gęgały
3 os.	gęgałby by gęgał	gęgałaby by gęgała	gęgałoby by gęgało	gęgaliby by gęgali	gęgałyby by gęgały

bezosobnik: gęgano by

bezokolicznik: gęgać

imiesłów przysłówkowy współczesny: gęgając

gerundium: gęganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gęganie	gęgania
D.	gęgania	gęgań
C.	gęganiu	gęganiom
B.	gęganie	gęgania
N.	gęganiem	gęganiami
Ms.	gęganiu	gęganiach
W.	gęganie	gęgania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gęgający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gęgający	gęgający	gęgający	gęgające	gęgająca
D.	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającego	gęgającej
C.	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającemu	gęgającej
B.	gęgającego	gęgającego	gęgający	gęgające	gęgającą
N.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającą
Ms.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gęgający	gęgający	gęgające	gęgające
D.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających
C.	gęgającym	gęgającym	gęgającym	gęgającym
B.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgające
N.	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi	gęgającymi
Ms.	gęgających	gęgających	gęgających	gęgających

odpowiednik aspektowy: gęgnąć

Składnia

+	gęgać	+	CO
+	gęgać	+	o CZYM
+	gęgać	+	że ZDANIE

Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2016