UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

apoteoza

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. apoteoza
apoteozy
D. apoteozy
apoteoz
C. apoteozie
apoteozom
B. apoteozę
apoteozy
N. apoteozą
apoteozami
Ms. apoteozie
apoteozach
W. apoteozo
apoteozy

Pochodzenie

internac.

ang. apotheosis

fr. apothéose

niem. Apotheose

z gr. apothéōsis 'ubóstwienie'

1. męskości

Definicja

książk. 
przedstawienie kogoś lub czegoś w sposób wyidealizowany

Wymowa

[apote-oza]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gloryfikacja

Połączenia

  • apoteoza męskości, miłości, rodziny, siły, życia

Cytaty

Antropologia widziana w tym „polskim” kształcie nabierała wyrazu apoteozy życia heroicznego przeciwstawionego pasywizmowi, była apoteozą życia zmuszającego jednostkę do dokonywania, za cenę ogromnych wyrzeczeń, indywidualnych wyborów, i to dokonywanych w poczuciu odpowiedzialności za siebie i za zbiorowość.

źródło: NKJP: Ireneusz Bittner: U podstaw antropologii filozoficznej polskiego romantyzmu, 1998

Ta literacka apoteoza wolności i włóczęgostwa, któremu oddają się bohaterowie przemierzając Amerykę, odbywa się jeszcze przy jazzowych nie zaś rockowych dźwiękach, ale ten styl opisu zapowiada późniejszą pełnokrwistą rockandrollową literaturę.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Trolle i rock and rolle, Polityka, 2003-07-26

Krytyka ta nie upoważnia jednak do arbitralnej apoteozy relatywizmu, irracjonalności czy sytuacjonizmu.

źródło: NKJP: Życiński Józef: Ziarno samotności, 1997

- Niektórzy wyszli z założenia, że jest to film doskonały estetycznie, więc nawet jeśli stanowi apoteozę Stalina i stalinizmu, to powinien być pokazany.

źródło: NKJP: Andrzej Saramonowicz: Kino w telewizji, Gazeta Wyborcza, 1995-01-10

Składnia

bez ograniczeń + apoteoza +
KOGO/CZEGO

2. cezara

Definicja

książk. 
uznanie istoty ludzkiej za boską

Wymowa

[apote-oza]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • apoteoza cesarzy rzymskich, Homera, św. Ignacego

Cytaty

Jego pochlebstwa sprawiały wrażenie ukrytej ironii, w ostatniej księdze „Metamorfoz” apoteoza Cezara i Augusta jest kpiną z boskiego pochodzenia rodu julijskiego.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Miłość w czasach pryncypialnych, Polityka, 2005-12-24

List do Kolosan ustosunkowuje się do niebezpieczeństw, jakie zagrażały Kościołowi w Kolosach. Głównym tematem jest apoteoza Chrystusa, nauka o transcendentnym i niepodzielnym Jego prymacie.

źródło: NKJP: Głos Ojca Pio, 2009-08

Składnia

bez ograniczeń + apoteoza +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json